I SA/Bk 638/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-09-07
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku VAT do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, prowadzonej w ramach kontroli podatkowej, jest zgodne z prawem, jeśli organ powołuje się na podejrzenie udziału podatnika w fikcyjnych transakcjach i oszustwach VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku VAT jest dopuszczalne, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, a organ powołuje się na uzasadnione wątpliwości co do faktycznego charakteru transakcji gospodarczych i ryzyka oszustwa VAT. Wystarczające jest uprawdopodobnienie potrzeby dodatkowej weryfikacji, a nie udowodnienie niezasadności zwrotu. Sąd uznał, że brak precyzyjnego określenia daty przedłużenia terminu w postanowieniu organu pierwszej instancji, wydanym przed uchwałą NSA, nie stanowi naruszenia prawa o istotnym wpływie na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 za czerwiec 2016 r. z wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia kontroli podatkowej, powołując się na podejrzenie udziału Spółki w fikcyjnych transakcjach i oszustwach VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przedłużenia terminu zwrotu VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2016 roku oddala skargę.
W dniu [...] lipca 2016 r. do Urzędu Skarbowego w B. wpłynęła deklaracja VAT-7 A. sp. z o.o. w B. (dalej powoływana także jako skarżąca Spółka) za czerwiec 2016 r. wraz z wnioskiem o zwrot kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.947.064 zł na rachunek bankowy Spółki w terminie 60 dni.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wszczął postępowanie kontrolne nr [...] w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za maj-czerwiec 2016 r.
Postanowieniem z [...] września 2016 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. w wysokości 652.126 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia VAT-7, dokonywanego w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B.
W dniu [...] października 2016 r. skarżąca Spółka wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. w kwocie 652.126 zł i umorzenie postępowania oraz dokonanie niezwłocznie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za ten okres w kwocie 652.126 zł na rachunek bankowy Spółki.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., pismem nr [...] z [...] listopada 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko.
Mając na uwadze uchwałę I FPS 2/16, podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 14 października 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. przesłał w dniu [...] stycznia 2017 r. pismo skarżącej Spółki oznaczone jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" do Dyrektora Izby Skarbowej w B. wraz z wnioskiem o rozpatrzenie tego pisma jako zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku VAT.
Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej powoływana jako u.p.t.u.) zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika. Jednakże, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 87 ust. 2 - zdanie drugie).
W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Drugiego Skarbowego w B. w skarżonym postanowieniu wskazał okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, a mianowicie stwierdził, że zebrane informacje w sprawie wskazują na możliwość wystąpienia nieprawidłowości w rozliczeniu dokonanym przez Spółkę w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2016 r. Całokształt okoliczności może wskazywać na uczestnictwo Spółki w fikcyjnych transakcjach, których celem jest wyłącznie "dokumentacyjny" obrót towarami i w efekcie otrzymanie nienależnego zwrotu podatku VAT. Dalej stwierdził, że występuje znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie VAT w ramach tzw. "transakcji karuzelowych" oraz fikcyjnych zakupów towarów.
Informacje dotyczące kontrahentów Spółki, których rozliczenia budzą wątpliwości innych organów, prowadzone postępowania kontrolne za inne okresy rozliczeniowe, nieprawidłowości wskazane w Spółce powiązanej, stanowiły materiał, który na dzień wydania skarżonego postanowienia dawał podstawy do przedłużenia terminu do zwrotu wykazanej przez Spółkę różnicy podatku. Organ zaznaczył, że na tym etapie nie chodzi o wykazanie, że zwrot jest nienależny, ale o wykazanie, że istnieją okoliczności, które przemawiają za potrzebą weryfikacji zasadności zwrotu podatku.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, pełnomocnik skarżącej Spółki wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:
- art. 87 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez: (-) błędne uznanie, iż zachodzi podstawa do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. wobec konieczności zweryfikowania czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów oraz czy dokumentacja Spółki odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych, pomimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych i materiału dowodowego mogących czynić powyższe zasadnym; (-) błędne uznanie przez organ drugiej instancji, że istniała podstawa do wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku z uwagi na możliwe uczestnictwo Spółki w fikcyjnych transakcjach, pomimo nieistnienia na dzień wydania postanowienia jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, czy materiału dowodowego wskazującego na merytoryczną zasadność wydania rozstrzygnięcia - przy jednoczesnym braku dokonania analizy uprawniającej do jego wydania; (-) błędne uznanie przez organ drugiej instancji, że istniała podstawa do wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku zaledwie krótko po wszczęciu przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postępowania kontrolnego względem Spółki w przedmiocie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2016 r., a tym samym nieistnienia na dzień wydania postanowienia jakichkolwiek podstaw faktycznych i materiału dowodowego mogących czynić rozstrzygnięcie organu zasadnym;
- art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 274b § 1 o.p. poprzez wydłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług bez jednoczesnego wskazania na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu względem terminu ustawowego;
- art. 120 o.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez wskazanie w postanowieniu I instancji, że przedłużenie terminu następuje do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia VAT-7 złożonego w dniu [...] lipca 2016 r., podczas gdy pod pojęciem "termin" należy rozumieć ściśle określoną datę, toteż ewentualne wydłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług może nastąpić jedynie do konkretnie wskazanego w postanowieniu dnia względem terminu ustawowego;
- art. 120 o.p., statuującego zasadę legalizmu, poprzez przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. pomimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia;
- art. 121 § 1 o.p., statuującego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez wydanie skarżonego postanowienia wobec uznania, iż zachodzi znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług oraz fikcyjnych zakupów towarów, pomimo nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, a jednocześnie bezkrytyczne uznanie słuszności przedmiotowego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji;
- art. 122 o.p., statuującego zasadę prawdy obiektywnej, poprzez przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. wobec uznania, iż zachodzi znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług w oparciu o rzekome ustalenia poczynione przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w ramach postępowania kontrolnego nr [...] za maj i czerwiec 2016 r., pomimo iż przedmiotowe postępowanie kontrolne zostało wszczęte krótko przed wydaniem postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku VAT, tym samym niepodobna uznać aby został zgromadzony i przeanalizowany jakikolwiek materiał dowodowy mogący czynić zasadnym przedłużenie tego terminu;
- art. 180 § 1 o.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego mogącego czynić zasadnym wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku VAT za czerwiec 2016 r.;
- art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez błędną ocenę, iż informacje, którymi dysponuje organ, pochodzące od innych organów podatkowych, które co istotne w żadnej mierze nie dotyczą Spółki, mogą stanowić podstawę do wydania w stosunku do Spółki postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług;
- art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego oraz odwołanie się wyłącznie do rzekomych ustaleń poczynionych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w ramach innych postępowań kontrolnych mających wskazywać, iż zachodzi znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług;
- art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p. poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonego postanowienia, w szczególności zaś ustosunkowania się przez organ drugiej instancji w sposób nader lakoniczny uniemożliwiający kontrolę sądowo-administracyjną.
Wskazując na powyższe naruszenia, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości zastosowania przez organ wzglądem strony skarżącej art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u.
Stosownie do treści tego przepisu, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wynika, że przepis ten zakreśla ramy postępowania organu podatkowego, w jakich ma się odbywać badanie zasadności zwrotu podatku. Ustawodawca wskazuje bowiem na czynności sprawdzające, kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. W związku z tym działania podejmowane przez organy podatkowe wobec podatnika mogą przyjąć tylko i wyłącznie opisane wyżej formy. Podkreślić należy, że art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. wprost stanowił, że organ może przedłużyć termin zwrotu "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego" w ramach wskazanych postępowań. Skoro weryfikacja w ramach wskazanych postępowań ma być "dokonywana", oznacza to, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może być wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bądź w toku postępowania kontrolnego. Organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I FSK 2127/13, opubl. w CBOSA). Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych w ww. przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt. I FSK 2039/15, opubl. w CBOSA).
Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, albowiem organ odwoławczy wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powodem przedłużenia zwrotu VAT była konieczność dokonania szczegółowej weryfikacji pod kątem, czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów.
Biorąc powyższe pod uwagę trafne są, w ocenie Sądu, wnioski organów podatkowych, że okoliczności przedmiotowej sprawy obiektywnie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Ich zaistnienie było konieczną i wystarczającą przesłanką do zastosowania w sprawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwłaszcza, że nie nakłada on na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości do przedłużenia terminu zwrotu podatku (np. wyroki NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13, z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 676/13).
W ocenie Sądu znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia miała również uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu (dostępna w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, w przypadku, gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 Ordynacji podatkowej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT odbywa się jedynie w przypadku, w którym zasadność zwrotu wykazanego przez podatnika jawi się organowi jako wymagająca dodatkowego zweryfikowania, a jednocześnie weryfikacja ta nie zostanie zakończona zanim upłynie ustawowo wyznaczony termin zwrotu, zaś organ mając na uwadze owe wątpliwości, z tego właśnie powodu w obliczu konkretnego stanu faktycznego za zasadne uznaje skorzystanie z instytucji przedłużenia terminu. Zwrot ma określony prawem czas, który może być przedłużany z pewnych przyczyn, tj. działań weryfikacyjnych, ale nawet po ich zakończeniu (czy nawet przed) i tak sam zwrot odbywa się w ujęciu proceduralnym nie w procedurze weryfikacji, lecz jako czynność materialnotechniczna zwrotu (o ile do niego dochodzi).
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na unijny wymóg dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie, podkreślił, że akceptowane w pewnej grupie orzeczeń przez sądy administracyjne było przedłużanie terminu zwrotu "do zakończenia procedury weryfikacyjnej", a nie - jak powinno być prawidłowo - do określonej, konkretnej daty. W efekcie powodowało to, że tak sformułowane rozstrzygnięcie w praktyce organów było postrzegane jako stale aktualne. Nie zgadzając się z takim podejściem, krytycznie oceniono pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego (i "samouaktualniającego się") postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie.
Należy wskazać, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane przed zapadnięciem uchwały i nie zawiera określenia przedłużenia terminu zwrotu "według dat", ale w ocenie Sądu nie może to powodować, że doszło do naruszenia prawa o charakterze procesowym mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie zawiera wszelkie prawem przewidziane elementy na dzień jego wydania, a brak określenia precyzyjnych dat, szczególnie, że mamy do czynienia z postanowieniem wydanym przed podjęciem uchwały, należy zakwalifikować jako naruszenie nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pełni podzielił argumentację organów, uznając, że istota zatrzymania zwrotu w tej sprawie została w pełni zachowana.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 87 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Wskazać bowiem należy, że podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność zweryfikowania, czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów.
Prowadzone postępowanie wykazało, że Spółka za czerwiec 2016 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i wystąpiła o jej zwrot na rachunek bankowy (kwota 1.947.064 zł). W rozliczeniu Spółki przeważała sprzedaż opodatkowana stawką VAT 0%. W czerwcu 2016 r. Spółka wykazała zakupy m.in. od firm: "L." s.c. D. w G., "E." Sp. z o.o. w W., "I." Sp. z o.o. w B., "G." K. Sp. Kom-Akcyjna w P. i "M." w K. Okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrahentów Spółki mogą wskazywać, że Spółka uczestniczy w fikcyjnych transakcjach, których celem jest wyłącznie "dokumentacyjny" obrót towarami i otrzymanie nienależnego zwrotu VAT.
W przedstawionym przypadku niewystarczające było ograniczenie się jedynie do sprawdzenia kompletności i formalnej poprawności przedłożonej przez Spółkę dokumentacji dotyczącej jej rozliczeń podatkowych. Koniecznym okazało się sprawdzenie, czy dokumentacja przedłożona przez Spółkę odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych, a do czasu zakończenia czynności kontrolnych prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. niemożliwe było zweryfikowanie poprawności rozliczenia dokonanego przez Spółkę.
Ponadto, wskazać należy, że postępowanie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazać zasadność tego zwrotu. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w przedmiotowej sprawie spełnione. A zatem za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 180 § 1 i 187 § 1 o.p., zgodnie z którymi organ ma obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Istnienie w dniu wydania postanowienia szeregu okoliczności, zdarzeń i dokumentów mających związek z niniejszą sprawą czyniło zasadnym przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku VAT w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego odwołania się do ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. poczynionych w toku postępowania kontrolnego prowadzonych wobec Spółki, należy zauważyć, że odwołanie się do tych ustaleń w żaden sposób nie narusza wskazanych przez pełnomocnika przepisów prawa. Wobec całokształtu zebranych i posiadanych informacji, w tym również informacji uzyskanych od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. przy piśmie z dnia [...].09.2016 r. (dotyczących Spółki i mającego związek z niniejszą sprawą), przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT było w ocenie Sądu w pełni zasadne.
Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, 121 § 1 i art. 122 o.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT zostało wydane na podstawie przepisów obowiązującego prawa i zawiera wszelkie prawem przewidziane elementy na dzień jego wydania. W postanowieniu tym organ wskazał, że celem postępowania kontrolnego jest konieczność weryfikacji transakcji pod kątem ich rzetelności i ustalenia faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Nie doszło również do naruszenia art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, gdyż skarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło