I SA/Bk 66/12

WyrokWSA w Białymstoku2012-06-06

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Jacek Pruszyński, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i wydając nową decyzję, prawidłowo ustalił zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, uwzględniając wcześniejsze wskazania sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej, wydając decyzję po uchyleniu przez sąd poprzedniej decyzji, prawidłowo zastosował się do wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 298/11. Sąd podkreślił, że zarówno organ, jak i sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. W szczególności, sąd nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego, oceny umowy pożyczki oraz konieczności powołania biegłego, uznając, że kwestie te były już przedmiotem analizy w poprzednim postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie w kwocie 464.819 zł. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, Dyrektor Izby Skarbowej, uwzględniając zalecenia sądu, wydał nową decyzję ustalającą zobowiązanie w kwocie 217.508 zł. Skarżąca wniosła skargę na tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując ustalenia dotyczące posiadanych środków finansowych, wydatków oraz umowy pożyczki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] , Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. ustalił M. F. (dalej powoływanej także jako: "Skarżąca") zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. w kwocie 464.819 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ kontroli skarbowej ustalił, że Skarżąca wraz z mężem W. F. zgromadzili na dzień 1 stycznia 2005 r. środki finansowe o wartości [...] zł, zaś na koniec 2005 r. kwota ta wynosiła [...] zł. Jednocześnie małżonkowie F. w 2005 r. uzyskali przychody w kwocie [...] zł, zaś poniesione wydatki zamknęły się kwotą rzędu [...] zł. Ujawnione wydatki i przychody związane były głównie z prowadzoną przez męża Skarżącej pozarolniczą działalnością gospodarczą pod nazwą P.H.U. "F.", polegającą między innymi na handlu złotem. Bazując na powyższych ustaleniach organ kontroli skarbowej stwierdził, iż nadwyżka poniesionych przez małżonków wydatków i zgromadzonego mienia w 2005 r. nad przychodami uzyskanymi w tym roku oraz mieniem zgromadzonym w latach poprzednich, wyniosła 1.239.518,08 zł. W związku z tym, że między małżonkami istniał w 2005 r. ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, organ przypisał każdemu z małżonków połowę tej kwoty i wyliczył od niej oddzielnie wobec każdego z nich wysokość zobowiązania podatkowego z zastosowaniem 75 % stawki podatku. Skarżąca nie zgodziła się z wydaną w stosunku do niej decyzją i w złożonym do Dyrektora Izby Skarbowej w B. odwołaniu zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art.122 oraz art. 123 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "o.p.") w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 8, poz. 65 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "u.k.s."), poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz pominięcie przedłożonych przez stronę dowodów wynikających z ksiąg i ewidencji podatkowych, a także naruszenie art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s., poprzez nieustalenie jakie przychody z działalności gospodarczej oraz z operacji finansowych strona uzyskała w latach 1997-2004 oraz jakie w tym okresie poniosła wydatki. W ocenie Skarżącej w sprawie zostały także naruszone art. 2, art. 31 ust. 3, art. 48, art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, z uwagi na fakt, iż art. 20 ust. 3, art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 oraz art. 50 ust. 12 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "u.p.d.o.f.") są niezgodne z powyższymi przepisami Konstytucji RP. Po rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydał [...] czerwca 2011 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wniosek o powołanie biegłego w celu ustalenia zgromadzonych przez stronę oszczędności nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczył, że Skarżąca poza przedłożeniem deklaracji podatkowych za lata 2000-2004 nie przedłożył żadnych dowodów, z których można byłoby ustalić jakie w rzeczywistości osiągał dochody w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Logicznym zatem jest, że w sytuacji, gdy strona w deklaracjach podatkowych osobiście wykazała uzyskany dochód z działalności gospodarczej, wobec braku innych dowodów (np. nieopłaconych faktur, poniesionych wydatkach, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów), właśnie ten dochód, należało przyjąć do ustalenia zgromadzonych na dzień 31 grudnia 2004 r. oszczędności. Zadeklarowany osobiście dochód jest najbardziej obiektywny i zbliżony do faktycznego dochodu, jaki strona mogła uzyskać z działalności gospodarczej. Organ zaznaczył, że na powyższą okoliczność, zgodnie z wnioskiem Skarżącego, w dniu 31 marca 2011 r. przesłuchał w charakterze świadka W. F., jednakże ten odpowiedział, że "na dzień dzisiejszy nie jest przygotowany do odpowiedzi na to pytanie". Organ odwoławczy za niewiarygodne uznał wyjaśnienia męża Skarżącej, iż na dzień 1 stycznia 2005 r. posiadał on oszczędności w kwocie nie mniejszej niż 1.500.000 zł. Zaznaczył, że takich oszczędności W. F. nie mógł poczynić w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż roczne dochody z tytułu jej prowadzenia jedynie dwukrotnie przekroczyły kwotę 100.000 zł. Jednocześnie źródłem oszczędności nie mogła być też pożyczka udzielona przez W. P. na kwotę 1.800.000 zł w dniu 8 lutego 2004 r., albowiem przedłożona na etapie postępowania odwoławczego umowa jest fikcyjna i została sporządzona wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. O fikcyjności tejże umowy świadczy fakt, iż strona skarżąca na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji nigdy nie wskazywała powyżej kwoty, jako źródła poniesionych w 2005 r. wydatków, co zważywszy na znaczną kwotę (dwudziestokrotnie wyższa niż roczny dochód Skarżącego w 2004 r.) jest nieracjonalne. Dodatkowo, z treści umowy zawartej rzekomo w dniu 8 lutego 2004 r. wynika, że mąż Skarżącej posługiwał się dowodem osobistym wydanym i odebranym 8 miesięcy później. Także przedłożone w postępowaniu odwoławczym trzy weksle, mające zabezpieczać zawartą umowę pożyczki, zostały wystawione i podpisane w dniu 8 lutego 2004 r., przez W. F., legitymującego się nieistniejącym w tym dniu dowodem osobistym. Odnosząc się do zarzutu, iż w zaskarżonej decyzji podano nieprawdziwą informację odnośnie poniesionych przez Skarżącego wydatków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą P.H.U. "F." w 2005 r. z tytułu nabycia towarów handlowych, organ wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wysokość poniesionych w 2005 r. wydatków w ramach prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej przyjął w wielkościach wynikających z prowadzonej za ten rok podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W celu wyliczenia rzeczywistych wydatków poniesionych przez stronę w 2005 r., dokonano również korekty tych wielkości. Organ pierwszej instancji pomniejszył je o zobowiązania za ten rok uregulowane w następnym roku i odpisy amortyzacyjne, które nie są wydatkami. Zwiększył je natomiast o zobowiązania dotyczące 2004 r., uregulowane w 2005 r. Po rozpoznaniu skargi Skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 298/11, uchylił decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku podniósł, że organy skarbowe dokonały dowolnych ustaleń stanu faktycznego w zakresie momentu poniesienia wydatków przez W. F. z tytułu nabycia towarów w firmie "S." D. M. W aktach sprawy znajdują się dowody "KP" w ilości 13 sztuk, z których wynika, że część wystawionych przez firmę S. na rzecz firmy W. F. faktur na kwotę 659.495,40 zł, opłacił on dopiero w 2006 r. W pozostałym zakresie Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, w szczególności dotyczące ustalenia wielkości oszczędności zgromadzonych na dzień 1 stycznia 2005 r., umowy pożyczki z dnia 8 lutego 2004 r. na kwotę 1.800.000 zł, oraz zarzutów dotyczących naruszenia art. 199a § 3 o.p. w zakresie dokonanej przez organ oceny tejże umowy pożyczki. Sąd nie podzielił także zarzutów dotyczących konieczności powołania biegłego, w zakresie rachunkowości. Dyrektor Izby Skarbowej w B., mając na uwadze treść wyroku Sądu, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i ustalił zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r., w kwocie 217.508 zł. Organ, zgodnie z zaleceniami Sądu, pomniejszył wydatki męża Skarżącej poniesione w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w 2005 r. o kwotę 659.495,40 zł. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca i w wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "u.p.d.o.f."), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na oszacowaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., iż : - podatnik na dzień 31.12.2004 r. dysponował środkami finansowymi (mieniem) jedynie w kwocie 176.780,95 zł, - podatnik do dnia 31.12.2004 r. w całości wydatkował środki pieniężne w kwocie 1.800.000 zł, uzyskane w dniu 08.02.2004 r. od W. P., udokumentowane przez stronę pisemną umową pożyczki, której to umowy sąd powszechny nie stwierdził nieważności lub pozorności i które to środki w 2005 r. zostały w części wydatkowane na wydatki męża związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą pod nazwą P.H.U. "F." w B., - szacunkowe ustalenie przez organ odwoławczy wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. z jednoczesnym odstąpieniem od ustalenia wysokości poniesionych przez podatnika wydatków za 2005 r. oraz zgromadzonego mienia i zaniechaniem przeprowadzenia postępowania w zakresie źródeł finansowania wydatków poniesionych przez podatnika w 2005 r. 2) naruszenie przepisów postępowania podatkowego mających wpływ na wynik sprawy, t.j. : - art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, w wyniku czego w sposób wadliwy został ustalony stan faktyczny, polegający m.in. na wskazaniu w skarżonej decyzji, iż wydatki z tytułu działalności gospodarczej za 2005 r. prowadzoną pod nazwą P.H.U. "F." z siedzibą w B. w kwocie 1.239.518,08 zł oraz wydatki osobiste strony skarżącej zostały sfinansowane ze źródeł nieujawnionych, - art. 122 w zw. z art. 191 o.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez uznanie, iż w 2004 r. nie doszło do wykonania umowy pożyczki z W. P. na kwotę 1.800.000 zł, - art. 121 § 1 w zw. z art. 124 o.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej i zasady przekonywania, w następstwie czego nastąpiło pozbawienie strony wyjaśnienia, czy w 2004 r. została przez męża strony skarżącej zawarta umowa pożyczki z W. P., - art. 123 § 1 o.p. z uwagi na nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego w zakresie żądanym przez stronę w odwołaniu z dnia 10.01.2011 r., a w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości celem ustalenia, jaką kwotą środków finansowych W. F., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. "F." z siedzibą w B., dysponował na dzień 01.01.2005 r. oraz na dzień 31.12.2005 r. oraz nieprzeprowadzenie dowodu w zakresie przesłuchania jako świadków pracowników UKS w B. w celu ustalenia, na podstawie jakich dowodów ustalili wysokość poniesionych wydatków w 2005 r., - art. 199a § 3 o.p. poprzez samodzielne, bez wydania orzeczenia przez sąd powszechny, uznanie pozorności oraz nieważności zawartej przez W. F. w dniu 08.02.2004 r. umowy pożyczki z W. P. kwoty 1.800.000 zł, w sytuacji gdy Prokuratura Okręgowa w B. postanowieniem z dnia [...].11.2011 r. umorzyła dochodzenie wszczęte na wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w B., dotyczące m.in. rzekomego sfałszowania przez podatnika dokumentu w postaci umowy pożyczki, - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p. polegającym na zaniechaniu przez organ odwoławczy po uchyleniu w całości decyzji Dyrektora UKS w B. z dnia [...].01.2011 r. wykonania czynności w postaci ustalenia wysokości uzyskanych przez stronę przychodów w 2005 r., poniesionych w 2005 r. wydatków i źródeł ich finansowania oraz zlecenia tych czynności organowi pierwszej instancji. - art. 120 o.p. polegającym na bezpodstawnym wskazaniu w skarżonej decyzji, iż po dniu 09.11.2011 r., tj. po dniu uchylenia przez WSA w Białymstoku w całości ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...].06.2011 r., ale przed dniem 03.02.2012 r., iż Dyrektor UKS w B. na zlecenie organu odwoławczego ustalił, że podatnik na dzień 01.01.2005 r. posiadał środki finansowe w kwocie 176.780,95 zł, uzyskał w 2005 r. przychody w kwocie 3.076.320,39 zł oraz zgromadził mienie na dzień 31.12.2005 r. w kwocie 1.806,93 zł oraz nie poinformowaniu strony o poczynionych ustaleniach w tym zakresie, - art. 188 o.p. poprzez nieustalenie wielkości zgromadzonego przez Skarżącego mienia na dzień 31.12.2004 r. oraz na dzień 31.12.2005 r. 3) naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." poprzez : - pominięcie wskazania zawartego w wyroku WSA w B. z dnia 09.11.2011 r., sygn. akt I SA/Bk 298/11 dotyczących dokonania w przedmiotowej sprawie ponownej zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem płynącej z art. 20 ust. 2 u.p.d.o.f. dyrektywy, że przychody ze źródeł nieujawnionych powinny być ustalone na podstawie faktycznie poniesionych podatnika wydatków w 2005 r., - bezpodstawne wskazanie w skarżonej decyzji, iż organ odwoławczy wiążą wskazania ustalone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 09.11.2011 r. dotyczące stwierdzenia pozorności zawartej w dniu 08.02.2004 r. umowy pożyczki, w sytuacji gdy organ odwoławczy nie poinformował ani sądu, ani strony, iż przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...].06.2011 r., na wniosek organu odwoławczego, Prokuratura Okręgowa w B. wszczęła dochodzenie dotyczące ustalenia, czy został przez podatnika sfałszowany dokument w postaci przedmiotowej umowy pożyczki. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że zarówno skład orzekający w niniejszej sprawie, jak i organ podatkowy ponownie wydający decyzję, na mocy art. 153 p.p.s.a., związany był oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 298/11. Podkreślić należy, że związanie dotyczy dwóch elementów orzeczenia sądu: oceny prawnej oraz wytycznych co, do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy lub niezastosowania konkretnych przepisów prawa materialnego. We wspomnianym orzeczeniu Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych w kwestii prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w zakresie ustalenia wielkości oszczędności zgromadzonych przez męża Skarżącej na dzień 1 stycznia 2005 r., oraz fikcyjności umowy pożyczki z dnia 8 lutego 2004 r. na kwotę 1.800.000 zł. Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły też art. 199a § 3 o.p. dokonując oceny tejże umowy pożyczki, jak również zasadnie odmówiły powołania biegłego, w zakresie rachunkowości. W świetle powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia przez organy stanu faktycznego w sprawie, w szczególności w zakresie posiadanych przez męża Skarżącej oszczędności na dzień 1 stycznia 2005 r., oceny rzekomej umowy pożyczki na kwotę 1.800.000 zł, czy też nieprawidłowych wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych przez Skarżącą i jej męża w 2005 r. Podniesione w skardze kwestie były już przedmiotem analizy WSA w Białymstoku, którą to analizą skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę jest, podobnie jak organy podatkowe związany. W powołanym wyroku z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 298/11, WSA w Białymstoku jako przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji wskazał nie uwzględnienie przez organy podatkowe faktu, iż z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy - 13 dowodów "KP", wynika, że mąż Skarżącej część wystawionych przez firmę S. faktur, na kwotę 659.495,40 zł, opłacił nie w 2005 r., lecz w 2006 r. Tym samym zmniejszeniu uległy wydatki męża Skarżącej w 2005 r., co zostało uwzględnione przez Dyrektora Izby Skarbowej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skargi, z treści wyroku z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 298/11, nie można wyprowadzić tezy, iż Sąd zobligował organy podatkowe do pełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym z wykorzystaniem biegłych sądowych z zakresu rachunkowości. Wręcz przeciwnie - w uzasadnienia tegoż wyroku Sąd stwierdził, że "ustalenie wielkości pochodzących z działalności gospodarczej męża Skarżącej środków pieniężnych, na określony dzień, na podstawie przedłożonego przez stronę skarżącą materiału dowodowego, nie wymaga wiadomości specjalnych, lecz stanowi element postępowania podatkowego, którego ustalenie należy do zadań organu podatkowego" (s. 11 uzasadnienia wyroku I SA/Bk 297/11). Jednocześnie Sąd wyraźnie wskazał, iż nie dostrzega naruszenia zasad wyrażonych w art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 124 o.p. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w ocenie Sądu, także nie zasługiwały one na uwzględnienie. Na obecnym etapie postępowania, strona skarżąca nie może skutecznie podnosić zarzutu naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p., albowiem w kwestii uzyskanych przez stronę przychodów i poniesionych wydatków w 2005 r. wypowiedział się już sąd administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 297/11. W wyroku tym Sąd, działając także z urzędu, nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, za wyjątkiem art. 191 o.p., ale jedynie w zakresie nieprawidłowego uznania przez organy za wydatki poniesione w 2005 r. kwoty 659.495,40 zł, z tytułu faktur opłaconych w rzeczywistości w 2006 r. Za nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach, jak i stanie faktycznym sprawy, należało uznać zarzuty skargi, jakoby organy nie były związane treścią wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 298/11 w zakresie oceny umowy pożyczki na kwotę 1.800.000 zł. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10 (Lex nr 1104099), związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Żadna z powyższych okoliczności w sprawie nie zachodziła, w szczególności za taką nie może być uznany fakt, iż organy nie poinformowały sądu o toczącym się postępowaniu karnym, w przedmiocie sfałszowania spornej umowy pożyczki. Podkreślić należy, iż kwestia odpowiedzialności karnej stron umowy pożyczki, z tytułu ewentualnego sfałszowania dokumentu zawartej umowy, nie ma żadnego znaczenia dla kwestii prawnopodatkowych w niniejszej sprawie, czyli ustalenia, czy mąż Skarżącej dysponował w 2005 r. kwotą 1.800.000 zł. Dlatego też, okoliczność toczenia się postępowania karnego przed organami ścigania, o której sąd nie był poinformowany, w żadnej sposób nie wpływał na zakres związania organów, ponownie rozpoznających sprawę, treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Z tych samych przyczyn, za błędny należało uznać także pogląd strony skarżącej, jakoby toczące się postępowanie karne, w przedmiocie sfałszowania dokumentu umowy pożyczki, stanowiło "zagadnienie wstępne" nakazujące organom podatkowym zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Kwestia odpowiedzialności karnej stron umowy pożyczki nie miała żadnego wpływu na wynik sprawy, dlatego też w sprawie nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania. Na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r., Sąd stosując art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuścił jako uzupełniające dowody w sprawie przedłożone przez Skarżącą dokumenty przy piśmie z dnia 21 marca 2012 r., w szczególności spis z natury posiadanych przez firmę męża Skarżącej wyrobów jubilerskich na dzień 31 grudnia 2004 r. i 31 grudnia 2005 r. oraz wydruków z księgi przychodów i rozchodów za 2004 i 2005 r. W ocenie Sądu, wskazane dokumenty nie wnoszą istotnych w sprawie nowych okoliczności, mających wpływ na jej wynik. Zaznaczyć należy, iż organ dysponował danymi wynikającymi z prowadzonej przez Skarżącego księgi przychodów i rozchodów, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z kolei przedłożone spisy z natury w żaden sposób nie dokumentują, jakimi środkami finansowymi dysponował mąż Skarżącej na początek i koniec 2005 r., a jedynie dowodzą, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, dokonywał obrotu wyrobami jubilerskimi, w tym złotem i srebrem. Wartości wynikające z przedłożonych remanentów znajdują odzwierciedlanie w prowadzonej przez męża Skarżącej podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W związku z tym, że Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło