I SA/Bk 8/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy P. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie I SA/Bk 221/15 ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2009 r. (gm. P.) p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania. 2. zwrócić skarżącej Gminie P. uiszczony wpis sądowy w kwocie 541 zł (słownie: pięćset czterdzieści jeden złotych). W dniu 5 stycznia 2016 r. Gmina P. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 221/15, uchylającym decyzję SKO w S. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Skargę oparto na podstawie art. 273 § 2 w zw. z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Gmina zażądała uchylenia wyroku, rozpoznania sprawy i oddalenia skargi. Strona skarżąca podniosła, że nie została powiadomiona o terminie rozprawy i jej przedstawiciel nie mógł przedstawić argumentów za utrzymaniem w mocy ww. decyzji Wójta Gminy. O wyroku wójt dowiedział się 16 listopada 2015 r. z pisma skierowanego przez Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. Skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna z powodu braku legitymacji skargowej strony skarżącej. Postępowanie sądowe, którego wznowienia domaga się Gmina dotyczyło określenia spółce O. zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Wójta Gminy P. wydaną w tym przedmiocie. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko na żądanie uprawnionego podmiotu. Wprawdzie przepisy działu VII nie określają wprost, kto jest uprawniony do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Tym niemniej, stosownie do art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Wobec oparcia instytucji wznowienia na zasadzie skargowości, przyjąć zatem trzeba, że legitymację do wniesienia takiej skargi mają strona – tj. skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.), uczestnicy postępowania (art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a.) oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka (art. 8 § 1 i 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza jednak możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, bądź sądowoadministracyjnego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003/4/115). Pogląd ów podzielany był w późniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zauważał, że jednostka samorządu terytorialnego nie może zajmować różnej pozycji: raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania, w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Dopuszczenie do udziału jednostki samorządu terytorialnego jako strony w postępowaniu, w którym organem właściwym do wydania tej decyzji jest na podstawie ustawy organ tej jednostki, budziłoby wątpliwości co do bezstronności postępowania, a ponadto naruszałoby zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (zob. np. postanowienia NSA z dnia 24 maja 2006 r. II FSK 818/05, z dnia 4 marca 2014 r. II OSK 482/14, z dnia 5 września 2013 r. II OSK 1897/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślenia wymaga ponadto, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r. sygn. K 32/08 OTK-A 2009/9/139 uznał za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP - art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ pierwszej instancji decyzję podatkową, a także za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP - art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów. Trybunał wywodził, że wydając decyzje administracyjne rozstrzygające sprawy indywidualne, organy samorządu terytorialnego muszą bezwzględnie przestrzegać prawa i kierować się dobrem wspólnym, nie mogą natomiast wykorzystywać swoich kompetencji do realizacji własnych interesów faktycznych przeciwstawianych dobru wspólnemu. Wydawanie decyzji administracyjnych przez organy samorządu terytorialnego nie ma służyć realizacji praw podmiotowych jednostek tego samorządu w relacjach z administrowanymi. W szczególności w sferze prawa podatkowego celem kompetencji organów gminy do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych nie jest maksymalizacja dochodów gminy, ale zapewnienie realizacji przepisów prawa podatkowego i uzyskiwanie wpływów z podatków w zakresie przewidzianym przez to prawo. Podzielając ugruntowane w tym aspekcie stanowisko, Sąd stwierdza, że w realiach tej sprawy Gmina P. nie ma legitymacji do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, w którym to postępowaniu kontrolowana była zgodność z prawem decyzji organu II instancji rozpatrującego odwołanie od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego Wójta tejże Gminy. W rezultacie skarga o wznowienie postępowania sądowego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 276 p.p.s.a.