II SA/Bk 106/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-04-21

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marek Leszczyński, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Policji, który został zwolniony ze służby na podstawie ostatecznego orzeczenia o niezdolności do służby, przysługuje uposażenie za okres po dacie zwolnienia, jeśli wyrok uchylający decyzję o zwolnieniu nie jest prawomocny?
Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi Policji, który został zwolniony ze służby na podstawie ostatecznego orzeczenia o niezdolności do służby, nie przysługuje uposażenie za okres po dacie zwolnienia, jeśli wyrok uchylający decyzję o zwolnieniu nie jest prawomocny. Prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Przywrócenie do służby następuje z mocy prawa z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza T. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wypłaty uposażenia za okres od 1 kwietnia 2015 r. Funkcjonariusz został zwolniony ze służby w Policji na podstawie orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby. Wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące jego statusu służbowego i zwolnienia były wielokrotnie przedmiotem kontroli sądowej, a część z nich zakończyła się uchyleniem decyzji organów, jednakże wyroki te nie zawsze były prawomocne. Skarżący domagał się wypłaty uposażenia, argumentując, że jego sytuacja prawna nie została ostatecznie uregulowana.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: Komendant Wojewódzki) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. (dalej: Komendant Powiatowy) z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], odmawiającą T. D. wypłaty uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2015 r. Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w B. uznała T. D. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Pismem z dnia [...]stycznia 2014 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSW w W. zawiadomiła T. D., że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. zostało zatwierdzone w dniu [...] stycznia 2014 r. i jest ostateczne. T. D. skargę na powyższe zatwierdzenie przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w W. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz Sąd ten postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, skargę tę odrzucił. Wniesioną zaś przez T. D., od powyższego postanowienia skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., w sprawie I OSK 208/15, oddalił. Po otrzymaniu informacji o uznaniu T. D. za niezdolnego do służby, Komendant Powiatowy rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], zwolnił funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] marca 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie T. D. zaskarżył do WSA w Białymstoku, jednakże Sąd ten wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2014 r., w sprawie II SA/Bk 415/14, skargę oddalił. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r., w sprawie I OSK 2849/14. W dniu [...] listopada 2014 r. ponownie wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia T. D. ze służby w Policji, a po jego przeprowadzeniu, rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Komendant Powiatowy zwolnił mł. asp. T. D. z dniem [...] stycznia 2015 r. ze służby w Policji. Po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza, Komendant Wojewódzki rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia mł. asp. T. D. ze służby w Policji i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] marca 2015 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem T. D. złożył skargę do WSA w Białymstoku. Sąd ten wyrokiem z dnia 26 czerwca 2015 r., w sprawie II SA/Bk 328/15, uchylił rozstrzygnięcie organu II instancji i na mocy art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Wyrok ten następnie został zaskarżony skargą kasacyjną przez T. D. do NSA w Warszawie, która to skarga nie została jeszcze rozpoznana. W dniu [...] lipca 2015 r. T. D. wezwał Komendanta Wojewódzkiego do wydania decyzji w przedmiocie określenia należnego mu uposażenia za okres od 1 kwietnia 2015 r., a wobec niewydania decyzji przez organ, wniósł odwołanie do Sądu Rejonowego w B. VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd ten stwierdził jednak niedopuszczalność odwołania i sprawę przekazał do rozpoznania Komendantowi Wojewódzkiemu. W dniu [...] listopada Komendant Powiatowy wszczął postępowanie w sprawie uposażenia, zaś w dniu [...] listopada 2016 r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił wypłaty T. D. wypłaty uposażenia za okres od 1 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w obiegu prawnym pozostaje rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], na mocy którego T. D. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] marca 2015 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji i od tego dnia, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, pobiera świadczenie, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, na mocy zaś art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo to wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. D. Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Wojewódzki decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podtrzymuje argumentację wyrażoną przez Komendanta Powiatowego, a dodatkowo wskazał, że decyzja Komendanta Powiatowego z dnia [...] listopada, nr [...], kompleksowo wyjaśnia aktualny status T. D. Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r., który uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego nr [...], z uwagi na złożoną od niego skargę kasacyjną, nie stał się prawomocny. W myśl zaś art. 170 p.p.s.a., tylko orzeczenie prawomocne wiąże zarówno strony i sąd, który je wydał, inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nie ulega więc wątpliwości, że w obiegu prawnym pozostaje rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego, który określił datę zwolnienia T. D. ze służby w Policji na dzień [...] marca 2015 r. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł T. D., w której rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 106 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wadliwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie, że prawo do uposażenia dla odwołującego wygasło, ponieważ w obiegu prawnym nadal pozostaje Rozkaz P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, a tym samym brak jest podstaw prawnych do wypłaty uposażenia należnego na zajmowanym przez T. D. stanowisku służbowym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie sposób jest zgodzić się ze stanowiskiem organów. Już w marcu 2016 r. otrzymywane przez niego świadczenie wygaśnie z mocy prawa i w jego miejsce zostanie wypłacane świadczenie emerytalne, które będzie o wiele niższe od uposażenia należnego ze stosunku służbowego, jak również świadczenia pobieranego obecnie na podstawie art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Słuszny interes skarżącego sprowadza się zatem do uregulowania jego pozycji prawnej w niniejszej sprawie. W piśmie procesowym z dnia 29 lutego 2016 r. skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację, a dodatkowo wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stosownym będzie wyjaśnienie, jaki skutek prawny wywołał wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 328/15. W jego ocenie, skarżący winien być przywrócony do służby. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2016 r. skarżący dodatkowo podniósł, że z wyroku WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 415/14, wynika, że rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] marca 2014 r. wydany został w oparciu o nieprawomocne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., zaś z wyroku NSA z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2849/14, wynika, że orzeczenie to nie stało się ostateczne. Wobec powyższego, skoro w dniu [...] marca 2014 r. orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. nie było ostateczne, to nie mógł on być zwolniony ze służby, jak również nie powinno się mu wypłacać świadczenia, o którym mowa w art. 117 ustawy o Policji. W oparciu o tak wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzją Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], odmawiającą T. D. wypłaty uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2015 r. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 355). Spór w niniejszej sprawie, po ostatecznym sprecyzowaniu zarzutów przez skarżącego, sprowadza się do tego, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym przysługuje mu uposażenie z tytułu służby w Policji. Na samym początku wyjaśnienia wymaga, że skarżący nie chce zauważyć, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, odrzucił skargę T. D. na zatwierdzenie przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w W. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie zdolności tego policjanta do służby w Policji, zaś NSA postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r., w sprawie I OSK 208/15, oddalił skargę kasacyjną od tego postanowienia. Oba Sądy jednoznacznie stanęły na stanowisku, że odwołanie T. D. od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. zostało przesłane do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W., która uznając, że nie zostało ono wniesione w terminie 14 dni, zatwierdziła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. Ponieważ termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] grudnia 2013 r., to niewątpliwie z chwilą upływu terminu do wniesienia środka odwoławczego, orzeczenie to stało się ostateczne (chodzi oczywiście o orzeczenie z dnia 10 grudnia 2013 r.). Zdaniem więc Sądu w składzie niniejszym, z mocy art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, wiązało zarówno oba organy w niniejszym postępowaniu, jak również wiąże Sąd orzekający w sprawie niniejszej. Powyższe oznacza zatem, że rozważania innych sądów administracyjnych odnośnie ostateczności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., pozostają bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organów w postępowaniu niniejszym. Zdaniem Sądu, skoro orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. stało się ostateczne w dniu [...] grudnia 2013 r. (gdyż termin do jego zaskarżenia upłynął w dniu [...] grudnia 2013 r.), to Komendant Powiatowy był uprawniony i zobowiązany zarazem do zwolnienia T. D. ze służby w Policji, co też uczynił rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 41 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Zauważenia przy tym wymaga, że podstawą do zwolnienia było orzeczenie ostateczne o niezdolności funkcjonariusza do służby w Policji, a nie orzeczenie prawomocne. Już w wyroku z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, WSA w Warszawie trafnie wskazał, że to ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Policji lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podkreślenia także wymaga, że również decyzja Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], jest niewątpliwie decyzją ostateczną, gdyż wprawdzie uchyliła ona decyzję organu I instancji, jednakże rozstrzygnęła ona sprawę merytorycznie. Zresztą skarżący wniósł od niej skargę do WSA w Białymstoku i skarga ta została rozpoznana. W tym miejscu dochodzimy więc do stanu, w którym na podstawie ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności T. D. do służby w Policji, wydana została w dniu [...] marca 2015 r., ostateczna decyzja o zwolnieniu tego funkcjonariusza z Policji, decyzja ta została następnie uchylona przez WSA w Białymstoku nieprawomocnym wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r., a skarżący domaga się wypłaty mu uposażenia z tytułu wykonywania służby w Policji od dnia [...] kwietnia 2015 r. (decyzja ostateczna datę zwolnienia ustaliła na dzień [...] marca 2015 r.). Zdaniem Sądu, rację mają organy, a nie skarżący. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355), policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Datą zwolnienia jest data określona w decyzji ostatecznej o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji. W tym przypadku jest to dzień [...] marca 2015 r. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W zaistniałym zatem stanie faktycznym i prawnym, prawo do uposażenia wygasło skarżącemu w dniu [...] marca 2015 r. Zauważenia także wymaga, że z kolei art. 42 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jak natomiast trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1409/13, przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową. Powyższe, w ocenie niniejszego składu orzekającego, oznacza, że dopóki wyrok sądu uchylający ostateczną decyzją zwolnieniową się nie uprawomocni, to nie następuje przywrócenie zwolnionego funkcjonariusza do służby w Policji. To zaś przesądza o tym, że nie przysługuje mu w tym okresie uposażenie z tytułu pełnienia służby. Kwestię uposażenia reguluje art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, który stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby oraz art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Rozważania zatem skarżącego odnośnie natury i skutków wyroku WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r. pozostają bez wpływu na brzmienie przepisu szczególnego, jakim jest art. 42 ustawy o Policji, regulującego omawianą kwestię. Zdaniem Sądu, w tym miejscu można tylko uzupełniająco dodać, że wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r. jako orzeczenie nieprawomocne, nie wyeliminował, na mocy art. 170 p.p.s.a., z obiegu prawnego decyzji Komendanta Wojewódzkiego z dnia 16 marca 2015 r. Również zawarte w tym wyroku rozstrzygnięcie, na mocy art. 152 p.p.s.a., że decyzja nie podlega wykonaniu, oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia od chwili wydania wyroku, a nie od chwili wydania decyzji. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie spowodowało zatem, że skarżący został przywrócony do służby w Policji w rozumieniu przepisów ustawy o Policji. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze oraz w kolejnych pismach procesowych zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło