II SA/Bk 113/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Z. z dnia [...] października 2017 r., nr[...], orzekającej o utracie przez W. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2017 r. oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja Wojewody P. została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. W dniu 14 listopada 1994 r. W. M. zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu 2 października 2017 r. Starosta Powiatu Z. wydał decyzję, w której orzekł o utracie przez W. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2017 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia powołano art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1065 z późn. zm.) oraz art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257). W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że z posiadanych przez niego dokumentów wynika, iż W.M. osiągnął już wiek emerytalny, a więc zgodnie z przepisami wyżej wymienionej ustawy nastąpiła utrata przez niego statusu bezrobotnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. M., w którym wskazał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie ze względów merytorycznych i moralnych. Została wydana jedynie w oparciu o fakt ukończenia przez niego 65 lat oraz zmianę przepisów, obniżających wiek emerytalny z 67 lat do 65 lat. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ powołał się na definicję osoby bezrobotnej zawartą w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podkreślił, że definicja ta nie zawiera żadnych zwrotów niedookreślonych, dlatego też nie ma miejsca na jej swobodną interpretację. Wskazał również, że zgodnie z ww. ustawą jednym z warunków zachowania statusu osoby bezrobotnej jest nie ukończenie 60 lat przez kobietę lub 65 lat przez mężczyznę (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy). Jeżeli osoba nie spełnia tego lub innych warunków, starosta na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia ją statusu osoby bezrobotnej. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że katalog sytuacji, w których następuje pozbawienie tego statusu, ma charakter zamknięty. W związku z tym wystąpienie jednej z wymienionych przyczyn pociąga za sobą konieczność wydania określonej decyzji. Decyzja ta nie ma więc charakteru uznaniowego. Podsumowując organ II instancji stwierdził, że art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada na organ obowiązek wydania w przedmiotowej sprawie decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2017 r., kiedy to przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b we wskazanym brzmieniu wszedł w życie. W. M. na ten dzień miał ukończone 65 lat i dlatego nie spełniał przesłanki koniecznej do posiadania w dalszym ciągu statusu osoby bezrobotnej. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wydał właściwą decyzję. Poinformowano także skarżącego o możliwości zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł W. M., w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W oparciu o powyższy zarzut wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przejście na emeryturę jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem obywatela, w związku z tym o skorzystaniu z tego prawa decyduje sam podmiot uprawniony, a nie urząd pracy. Zarzucił też organowi niezastanowienie się nad konstytucyjnością art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Z dniem utraty statusu bezrobotnego następuje bowiem również utrata prawa do świadczeń zdrowotnych i to niezależnie do tego, czy brakuje stażu pracy wymaganego od bezrobotnego w poprzednim systemie emerytalnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. stwierdził, że nie znalazł możliwości prawnych do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i dlatego wnosi o jej oddalenie. Organ ponownie przywołał przepisy zawierające definicję osoby bezrobotnej oraz warunki konieczne do zachowania statusu takiej osoby. Wskazał także na zmiany w obowiązujących przepisach, które weszły w życie z dniem 1 października 2017 r. i które wskazują wiek 65 lat jako wiek emerytalny przewidziany dla mężczyzn. Decyzja w zakresie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej nie ma charakteru uznaniowego, a postępowanie wyjaśniające organu ogranicza się jedynie do ustalenia czy zostały spełnione wszystkie przesłanki. Skarżący, urodzony w dniu 5 września 1952 r., niewątpliwie ukończył 65 lat, dlatego organ był zobowiązany do wydania przedmiotowej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody P. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Starosty Powiatu Z. o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 października 2017 r. Zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1065; dalej: ustawa) starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Natomiast w myśl tego przepisu "bezrobotnym" jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - g, lit. i, j, l oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest to osoba niepełnosprawna, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem osoby uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednak, aby zachować status osoby bezrobotnej koniczne jest ponadto spełnienie wymogów wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a – m ustawy. Jeden z nich, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2017 r., stanowi, że wskazany status przysługuje, jeżeli osoba: b) nie ukończyła 60 lat – kobieta lub 65 lat – mężczyzna. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika bezsprzecznie, że skarżący urodził się 5 września 1952 r., a zatem 65 lat ukończył w dniu 5 września 2017 r. W takiej sytuacji spełniony został warunek, będący negatywną przesłanką zachowania statusu bezrobotnego. Organy prawidłowo więc ustaliły, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy. Wskazać przy tym należy, że pojęcie osoby bezrobotnej nie zawiera żadnych sformułowań niedookreślonych oraz nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację. Organy administracji publicznej nie mogą orzekać na podstawie uznania administracyjnego, a samo postępowanie wyjaśniające ogranicza się jedynie do ustalenia, czy w danej sprawie mają miejsce okoliczności wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1123/07; wyrok WSA w Opolu z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II SA/Op 361/07). Wykładnia powołanego przepisu pozwala więc na stwierdzenie, że wraz z ukończeniem przez mężczyznę 65 roku życia nie przysługuje mu już dłużej status bezrobotnego. Na podstawie natomiast art. 33 ust. 4 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia osobę statusu bezrobotnego, jeżeli ma miejsce jedna z enumeratywnie wyliczonych sytuacji. Jedną z nich, wskazaną w pkt 1 tego przepisu, jest niespełnienie warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Katalog sytuacji określonych w art. 33 ust. 4 ustawy, w których starosta wydaje decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego, jest katalogiem zamkniętym. W związku z tym wystąpienie jednej z nich obliguje organ administracji do wydania przedmiotowej decyzji i decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego. Uregulowanie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, jako bezwzględnie wiążące, nakładało na organ obowiązek wydania w przedmiotowej sprawie decyzji o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego, wobec faktu ukończenia przez niego 65 lat (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I OSK 859/13). Niezasadny jest także podniesiony przez skarżącego zarzut braku zbadania przez organy konstytucyjności art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, gdyż działając na podstawie i w granicach prawa, nie są one władne do dokonywania takiej oceny. Również Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie widzi potrzeby zwracania się do Trybunału Konstytucyjnego, w trybie w art. 193 Konstytucji RP, z takim pytaniem prawnym. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.