II SA/Bk 121/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-04-28
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku magazynowego na produkcyjny, uwzględniając wszystkie zgromadzone dowody i zarzuty strony skarżącej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie dokonał całościowej oceny materiału dowodowego, pominął nowe dowody, a uzasadnienie decyzji było niewystarczające.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mleczarskiej "M." na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku magazynowego na produkcyjny. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące m.in. braku tytułu prawnego inwestora do gruntu, nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej zbiornika na ścieki oraz potencjalnych uciążliwości dla środowiska. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniach decyzji, sąd administracyjny ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdza, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz,, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. M. "M." w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2008 r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. M. "M." w G. kwotę 757 zł ( siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r.
nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. Sp. z o.o. w E. pozwolenia na zmianą sposobu użytkowania części budynku magazynowego na produkcyjny, zlokalizowanego na działce nr 3301/08 przy ul. E. [...] w G.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 7 grudnia 2006 r. P. Sp. z o.o. w E. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w G.
z wnioskiem o wydanie pozwolenia na zmianą sposobu użytkowania części budynku magazynowego na produkcyjny zlokalizowanego na działce nr [...] przy
ul. E. [...] w G. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania zgodnie z żądaniem wniosku. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Spółdzielnia Mleczarska "M." w G. złożyła odwołanie do organu wyższego stopnia. W wyniku jego rozpatrzenia Wojewoda [...] decyzją z dnia
[...] lutego 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Na powyższą decyzję Spółdzielnia Mleczarska "M." w G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia
7 września 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 293/07 uchylił decyzję organów obu instancji. Po zwrocie akt sprawy Starosta [...] wezwał inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego i po ponownym przeanalizowaniu wniosku decyzją z dnia
[...] lutego 2008 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na zmianą sposobu użytkowania części budynku magazynowego na produkcyjny na działce nr [...]. Od tej decyzji Spółdzielnia Mleczarska "M." w G. odwołała się do Wojewody [...] podnosząc, iż: 1) organ I instancji w decyzji nie wypowiedział się jaki zbiornik ma obsługiwać wskazaną w decyzji inwestycję,
2) na przedłożonej mapie do celów projektowych, na której opracowano projekt zagospodarowania terenu, ani na mapie stanowiącej załącznik do decyzji
o warunkach zabudowy nie jest naniesiony przez geodetę rzekomo istniejący zbiornik na ścieki, 3) naniesione na mapie "dzikie" przyłącze kanalizacji sanitarnej, do rzekomo istniejącego szamba znajduje się poza terenem oznaczonym w decyzji
o warunkach zabudowy, a stanowi istotny element zadania inwestycyjnego,
4) istnieje rozbieżność w przedstawionej dokumentacji do Starostwa Powiatowego i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. W opinii sanitarnej stwierdza się, że w przedłożonym projekcie brak jest podanego sposobu odprowadzenia ścieków bytowo - gospodarczych oraz ścieków technologicznych do właściwego usytuowanego zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe lub kanalizacji sanitarnej, a w przedłożonej dokumentacji do Starostwa mówi się
o istnieniu zbiornika na ścieki, 5) przedłożony załącznik graficzny z dnia 20 lutego 2008 r., jako uzupełnienie dokumentacji do projektu nie jest uzgodniony
z rzeczoznawcą ds. higieniczno-sanitarnych, 6) odnosząc się do wyjaśnień inwestora, że bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe znajduje się w budynku warsztatowo-magazynowym, a S. M. M. jako właściciel obiektu nie wyraża zgody na sytuowanie zbiornika na ścieki w budynku. Wszelkie prace budowlane powodujące trwałe powiązanie z gruntem wymagają opinii odpowiednich organów i wydania pozwolenia na budowę. Z przedstawionego opisu wynika, że zbiornik ustawiony jest na utwardzonej powierzchni dodatkowo otoczonej fundamentem o wysokości około 40 cm. Przy braku pełnej dokumentacji kanalizacji sanitarnej pozostaje wątpliwość, co do przepływu ścieków z kanalizacji zagłębionej około 1,5 m w gruncie do zbiornika. Przedstawiona dokumentacja na zbiornik jest niekompletna, nie wiadomo czy dotyczy zamontowanego zbiornika, nie posiada deklaracji zgodności. W przedstawionej umowie na wywóz nieczystości stałych
i płynnych z dnia 1 listopada 2004 r. wskazany jest odbiorca ścieków do przewozu,
a brak jest podania odbiorcy ścieków, który przyjmuje je do dalszej przeróbki,
7) planowana inwestycji narusza ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez zanieczyszczenie powietrza - zbyt bliska odległość od hali magazynowej spowoduje przenikanie zapachów - dokumentacja przewiduje zamontowanie wywietrzników montowanych do ściany zewnętrznej od strony magazynu produktów mleczarskich, 8) wnioskodawca jest czasowym użytkownikiem gruntu, a jako właściciel działki i obiektów planują docelowo dokonanie rozbiórki dwóch budynków, które są w złym stanie technicznym oraz budowę parkingu na samochody osobowe
i ciężarowe, 9) Spółka z o.o. P. nie posiada tytułu prawnego do dysponowania gruntem na cele budowlane, z księgi wieczystej i aktu notarialnego wynika, że to prawo w przyszłości być może pod warunkiem powstanie.
W następstwie rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda Podlaski decyzją z dnia 31 marca 2008 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Odnośnie pierwszego punktu zarzutu wyjaśniono, iż Starosta [...] w swojej decyzji odniósł się do zaleceń zawartych w wyroku WSA. Przed wydaniem decyzji zobowiązał inwestora do dostarczenia projektu zagospodarowania terenu na aktualnym wyrysie geodezyjnym z istniejącymi obiektami, wyjaśnienia problemu odprowadzenia ścieków oraz tego gdzie znajduje się istniejący zbiornik, jaką ma pojemność i czy jest wystarczający na obsługę planowanej inwestycji i czy spełnia wymogi, a także uzgodnienia z odbiorcą ścieków. Ponadto zobowiązał inwestora do określenia robót budowlanych, które ingerują w konstrukcję budynku. Inwestor spełnił wszystkie warunki. Odnośnie punktu drugiego stwierdzono, iż inwestor w dniu
20 lutego 2008 r. dostarczył brakujące dokumenty, tj. aktualną mapę do celów projektowych z dnia 19 lutego 2008 r., na której jest naniesiona istniejąca kanalizacja sanitarna, która doprowadzona jest do istniejącego budynku, w którym zlokalizowany jest istniejący zbiornik na nieczystości ciekłe. To, że zbiornik rzeczywiście istnieje potwierdza protokół z kontroli Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej
w G. z dnia [...] czerwca 2004 r., stwierdzający, że inwestor wykonał polecenia zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2004 r. Odnośnie punktu 3 odwołania wywiedziono, iż ponieważ zbiornik na ścieki, jak też kanalizacja sanitarna są istniejące (nie projektowane) nie musiały być objęte decyzją ustalającą warunki zabudowy. Na przedłożonej mapie istnieje zinwentaryzowane geodezyjnie przyłącze sanitarne, które skarżąca określa jako "dzikie". Na istniejący zbiornik inwestor posiada atest higieniczny Państwowego Zakładu Higieny Nr [...], który ważny jest do 15 maja 2008 r. Odnośnie punktu 4 podkreślono, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w decyzji z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] przedstawił 3 alternatywne sposoby na właściwe odprowadzanie ścieków z zakładu przez: 1) właściwy zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe, 2) biologiczną oczyszczalnię ścieków, 3) podłączenie do sieci kanalizacyjnej. Inwestor rozwiązał to zagadnienie przez "odprowadzenie ścieków do zbiornika bezodpływowego, stosując właściwe zabezpieczenia zbiornika, co zostało wykazane w protokole kontroli sanitarnej i oględzin Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej z dnia
30 czerwca 2004 r. Ustosunkowując się do punktu 5 odwołania wskazano,
iż przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany (projekt technologiczny) posiada uzgodnienie Rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast takiego uzgodnienie nie wymaga projekt zagospodarowania terenu, lecz wyłącznie projekt technologiczny zakładu. Odnośnie punktu 6 organ podał, iż kwestia zbiornika została wyjaśniona powyżej, natomiast do czasu obowiązywania umowy użytkowania działki nr [...] przez P., organ nie miał podstaw prawnych do żądania zgody S. M. na użytkowanie istniejącego w budynku zbiornika. Na wywóz nieczystości stałych i płynnych inwestor zawarł w dniu 1 listopada 2004 r. umowę (na czas nieokreślony) z PHU "M." U. K. w G.. Do obowiązków wykonawcy umowy należy zapewnienie prawidłowego przewozu i zrzutu wywożonych nieczystości zgodnie z przepisami o ochronie środowiska. W punkcie
7 uzasadnienia wskazano, iż zarzut ewentualnego zanieczyszczenia powietrza przez zamontowanie wywietrzników od strony magazynu produktów mleczarskich jest nieuzasadniony. Projektowana inwestycja nie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przez zastosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych uciążliwości zostały ograniczone do granic własnego terenu. Projektowana inwestycja posiada wymagane uzgodnienia. Ponadto na dzień dzisiejszy żadne przepisy nie regulują kwestii ochrony sąsiednich nieruchomości przed przenikaniem zapachów. W punkcie 8 wskazano, iż kwestie planowanych przez S. "M." inwestycji na działce nr [...] nie są przedmiotem tego postępowania, dlatego organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu nie odnosi się do tej kwestii. Zaś w punkcie 9 organ odwoławczy przyjął, iż pomimo faktu, że S. "M." jest wieczystym użytkownikiem działki nr [...], to Spółka z o.o. P.-F. miała prawo do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z Księgi Wieczystej i aktu notarialnego wynika prawo użytkowania przez spółkę P.-F. działki nr [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w/w nieruchomość obciążona jest ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz P.-F. Sp. z o.o. - co zostało ujawnione w Księdze Wieczystej KW nr [...]. Prawo to zostało ustanowione do dnia [...] grudnia 2017 r. (akt notarialny Repertorium "A" nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r.), z którego wynika, że użytkownik ma prawo do dokonywania nakładów na nieruchomości, ponosi koszty użytkowania
i uiszcza zapłatę za jej użytkowanie itp. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono,
iż nikt nie kwestionuje, że Spółdzielnia Mleczarska "M." jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] lecz to, że nieruchomość ta do czasu zmiany lub rozwiązania umowy jest użytkowana zgodnie z prawem przez P.-F., jest potwierdzone wpisem do Księgi Wieczystej. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor składa oświadczenie pod groźbą odpowiedzialności karnej za oświadczenie nieprawdy (art. 233 Kodeksu karnego). Jeśli strona skarżąca twierdzi, że inwestor nie miał prawa do złożenia takiego oświadczenia, może skierować sprawę do zbadania przez prokuratora.
Nie godząc się z tą decyzją S. M. "M." w G. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów:
- art. 4 ustawy prawo budowlane poprzez bezpodstawne udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę zgodnie z wnioskiem, mimo że nie posiada on tytułu prawnego do dysponowania gruntem na cele budowlane,
- art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez bezpodstawne i sprzeczne z prawem przyjęcie, że skarżący nie ma prawa do dysponowania gruntem będącym przedmiotem postępowania, a że takie prawo ma P.-F.,
- art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wydanie decyzji sprzecznej z oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego sposobu postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 7 września 2007 r. poprzez pominięcie tekstu umowy z dnia 21 listopada 2002 r. przy badaniu tytułu prawnego inwestora do gruntu, nie wyjaśnienia, czemu pierwotnie zbiornik na ścieki nie został umieszczony na kopii mapy zasadniczej, nie wyjaśnieniu czy wskazany zbiornik istnieje (brak zażądania od inwestora i zbadania dokumentacji budowlanej obiektów znajdujących się na przedmiotowej działce), nie wyjaśnienie czy zbiornik na ścieki wskazany przez inwestora jako mający obsługiwać inwestycję spełnia odpowiednie ku temu wymogi, w tym w szczególności § 47 i § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. oraz czy jest wystarczający na potrzeby planowanej inwestycji,
- art. 32 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez brak ponownego uzgodnienia z organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej w G.,
- art. 32 ust. 4a i art. 28 ust. 1 ustawy prawo budowlane poprzez pominięcie go przy rozpoznawaniu sprawy, mimo iż z zebranego materiału dowodowego wynika,
iż inwestor rozpoczął roboty budowlane przed uzyskaniem pozwolenia budowlanego,
- art. 35 ust. 1 ustawy prawa budowlanego przez odmowę zbadania czy planowana inwestycja może stwarzać uciążliwość w zakresie zanieczyszczeń powietrza, mimo iż inwestor został zobowiązany do ochrony tych inwestorów prawomocną decyzją Burmistrza G. o warunkach zagospodarowania
i zabudowy z dnia [...] kwietnia 2006 r.,
- art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa ewentualnie 138 § 2 kpa przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, kiedy należało ją uchylić i orzec, co do istoty sprawy ewentualnie uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Podnosząc powyższe zarzuty i rozbudowując w uzasadnieniu skargi argumentację, skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanej decyzji w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem
z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt. II SA/BK 360/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego
2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że rozważania organu II instancji ograniczają się wyłącznie do badania materiału dowodowego uzupełnionego w oparciu o zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 września 2007 r., a pomijają ocenę całościową materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pod kątem spełnienia przesłanek warunkujących podjęcie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku.
Sąd wskazał, że wątpliwości budzi wykonanie przez organy obu instancji zaleceń zawartych w wyroku z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 293//07,
w którym nakazano między innymi zbadanie kwestii istnienia zbiornika na ścieki związanego z planowaną inwestycją, wyjaśnienia dlaczego zbiornik ten nie został umieszczony na kopii mapy zasadniczej, a zaznaczono go później, a także jednoznaczne wypowiedzenie się organu, jaki zbiornik ma obsługiwać sporną inwestycję i czy spełnia on odpowiednie ku temu wymogi. Sąd zaakcentował przy tym, iż wyjaśnienie wskazanych wyżej wątpliwości i nieścisłości stanowi podstawę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku złożyła P.-F. Sp. z o.o. w E.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt
II OSK 1962/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że przedmiotowej zachodzi naruszenie
art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., bowiem w składzie sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z przepisem art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważność tego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.
Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści. Należy przy tym podzielić utrwalony w orzecznictwie NSA pogląd, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą miały istotne znaczenie w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca
2001 r., I SA 1768/99, Lex nr 54171).
Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż kwestionowane decyzję podlegają uchyleniu w oparciu o dwie podstawy prawne - art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" i "c" p.p.s.a. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż skarżąca S. M. "M." w G. w postępowaniu przed Sądem złożyła m.in. akt notarialny z dnia [...] lutego 2004 r. Rep. A nr [...], z którego to dokumentu - według Skarżącej - niezbicie wynika, iż nabyła ona działkę nr [...] od Syndyka, a w związku z tym przedmiotowa nieruchomość wolna jest od wszelkich obciążeń, co oznacza że inwestor nie ma tytułu prawnego do gruntu na cele budowlane (k.161-169, 181). W aktach administracyjnych nie ma wspomnianego aktu notarialnego, jak również ani strony ani organy na etapie postępowania administracyjnego nie wspominały o fakcie istnienia owego aktu notarialnego. Powyższą okoliczność, zdaniem Sądu, należało zakwalifikować jako wyjście na jaw nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, który nie był znany organowi, który wydał decyzję, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z treści przedłożonego na rozprawie aktu notarialnego wynika bowiem, że Skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego działki numer [...] w G. od Syndyka Masy Upadłości "R." sp .z o.o. w G. w upadłości. W ocenie Sądu przedłożony akt notarialny należało uznać jako nowy dowód nieznany uprzednio w sprawie, bowiem ocena skutków prawnych tego aktu notarialnego rzutuje na kwestię prawa do gruntu na cele budowlane spółki P.- F. Zgodnie bowiem z treścią art. 313 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.) sprzedaż nieruchomości w postępowaniu upadłościowym powoduje, że użytkowanie oraz prawa dożywotnika pozostają w mocy, jeżeli przysługuje im pierwszeństwo przed wszystkimi hipotekami lub jeżeli nieruchomość nie jest hipotekami obciążona albo jeżeli wartość użytkowania i praw dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia. Jednakże w tym ostatnim wypadku wartość tych praw będzie zaliczona na cenę nabycia. Z regulacji tej wynika, że co do zasady na skutek sprzedaży nieruchomości w postępowaniu upadłościowym prawo użytkowania wygasa, chyba że zaistnieją okoliczności wymienione w przytoczonym wyżej przepisie. Zauważyć należy, iż to inwestor składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane, tym niemniej wyjście na jaw dowodu, który poddaje w wątpliwość zgodność z prawem złożonego oświadczenia obliguje organy do oceny prawdziwości złożonego oświadczenia w relacji do istniejących dowodów. Powyższe uzasadniało uchylenie kwestionowanych decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 5 kpa w związku z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" p.p.s.a.
Ponadto, w ocenie Sądu, w rozpoznawanym przypadku nie doszło również do ponownego rozpoznania w całości sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy. Zaskarżona decyzja stanowi bowiem jedynie weryfikację rozstrzygnięcia organu I instancji. Na powyższe wskazuje przede wszystkim treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, które zawiera w zasadzie jedynie odniesienie do zarzutów odwołania. Fakt ten potwierdza redakcja uzasadnienia w formie punktowej. Zauważyć także należy, iż rozważania organu II instancji ograniczają się wyłącznie do badania materiału dowodowego uzupełnionego w oparciu o zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 września 2007 r. sygn. akt. 293/07, zupełnie pomijając ocenę całościową materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pod kątem spełnienia przesłanek warunkujących podjęcie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku.
W efekcie uzasadnienie organu II instancji nie zawiera argumentacji przekonującej zarówno, co do prawidłowości jak i zasadności treści rozstrzygnięcia, stanowiąc w gruncie rzeczy polemikę z zarzutami odwołania. Tymczasem zwrócić należy uwagę, iż prawidłowo wydaną decyzję powinna poprzedzać szczegółowa i wnikliwa analiza wniosku z punku widzenia mających zastopowanie w konkretnym przypadku odpowiednich przepisów art. 32 – 36 prawa budowlanego. Tym bardziej, iż S. M. "M." niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania jak i w trakcie jego trwania zgłaszała szereg zarzutów odnośnie treści wniosku. W rozpatrywanej sprawie takiej analizy niewątpliwie zabrakło. W decyzji obu instancji nie zawarto oceny zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, nie zbadano kompletności projektu i nie wskazano posiadania konkretnych wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń itp. dla projektowanych robót budowlanych.
Niewątpliwie taka wybiórcza ocena materiału dowodowego z powołaniem się na niektóre dowody i z pominięciem pozostałych, które to organ uznaje za nieistotne, bez wskazania przyczyn takiego postępowania nie odpowiada podstawowym zasadom prawa administracyjnego. Jak już to bowiem wyżej wskazano, fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 kpa), co z kolei wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 kpa).
Wątpliwości Sądu budzi również wykonanie przez organy obu instancji zaleceń zawartych w wyroku z dnia 7 września 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 293//07, w którym nakazano między innymi zbadanie kwestii istnienia zbiornika na ścieki związanego
z planowaną inwestycją, wyjaśnienia dlaczego zbiornik ten nie został umieszczony na kopii mapy zasadniczej, a zaznaczono go później, a także jednoznaczne wypowiedzenie się organu, jaki zbiornik ma obsługiwać sporną inwestycję i czy spełnia on odpowiednie ku temu wymogi. Sąd zaakcentował przy tym, iż wyjaśnienie wskazanych wyżej wątpliwości i nieścisłości stanowi podstawę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. W tym miejscu podnieść należy, iż zgodnie z treścią
art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego
a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne
w sprawie. Ocena prawna, o której mowa w powołanym wyżej przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Tymczasem stwierdzić należy, iż organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny czy wskazywany przez inwestora zbiornik na ścieki spełnia wymogi prawne. Nie potwierdza tego oświadczenie projektanta zawarte na k. 37 akt administracyjnych, gdzie wyraźnie wskazuje on,
iż zbiornik na ścieki mający obsługiwać projektowaną inwestycję ma pojemność
4,5 m ³, zaś średnia dobowa ilość ścieków odprowadzanych od budynku wyniesie 3350 m ³. Na powyższą nieścisłość zwrócił uwagę skarżący w treści swojej skargi, jednakże organ nie odniósł się do niej w odpowiedzi na skargę, nie wyjaśnił również tej rozbieżności w toku postępowania przyjmując, iż jest to zapewne błąd, ale
i tu nie wskazano na czym miałyby on polegać, w efekcie przerzucając wyjaśnienie tych wątpliwości na uczestnika postępowania. Dopiero po zamknięciu rozprawy przed tut. Sądem spółka "P.-F." złożyła wyjaśnienia w tej mierze (karty 71 -72 akt tut. Sądu) Powyższe dowodzi zdaniem Sądu na dokonanie oceny dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie w sposób nierzetelny i pobieżny.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż decyzja została wydana również
z uchybieniem art. 107 § 3 kpa, z którego jednoznacznie wynika, iż uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji (vide: wyrok NSA OZ w Gdańsku z 6 maja 1999 r.
II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166, wyrok z dnia 29.09.1987r. IV SA 220/87). Ustawodawca jako podstawowy element decyzji wskazuje bowiem na uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W konkretnym przypadku – jak to wykazano wyżej - tych elementów zabrakło.
Powyższe uchybienia postępowaniu administracyjnemu uniemożliwiły Sądowi dokonanie merytorycznej oceny zarzutów skargi, albowiem ocena taka byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem, o czym już była mowa na wstępie. Na wyłączną kompetencje sądów administracyjnych do dokonywania oceny legalności zaskarżanych decyzji niejednokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 12/06, wyrok
z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 259/06).
Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c"
w zw. z art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji podejmie wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w sposób wyczerpujący rozpatrzy cały materiał dowodowy, w tym nowe dowody zgłoszone przez Skarżącą na etapie postępowania sądowoadmnistracyjnego a następnie podda go ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, uwzględniając przy tym uwagi poczynione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu oraz w sprawie II SA/BK 360/08.
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie
art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c w związku z § 2 ust. 2 i 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1349 ze zm.).-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło