II SA/Bk 1392/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 16 czerwca 2025 r. nr KO.521/2/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej: "SKO" lub "Kolegium") zaskarżonym postanowieniem z 16 czerwca 2025 r., nr KO.521/2/25, odmówiło P. D. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Augustowskiego (dalej: "Starosta") z 26 lutego 2025 r., nr KT.7135.1.6.2024, nakładającej na skarżącego obowiązek zapłaty 21.450,00 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z holowania i przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu marki V. [...], numer rejestracyjny: [...], numer VIN: [...], rok produkcji: [...]. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzja Starosty z 26 lutego 2025 r. została doręczona skarżącemu za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 27 lutego 2025 r. na adres Aresztu Śledczego w Białymstoku, tj. jednostki penitencjarnej, w której skarżący wówczas przebywał jako osoba tymczasowo aresztowana. Skarżący pokwitował odbiór ww. przesyłki. Termin na złożenie odwołania upływał z dniem 13 marca 2025 r. W dniu 4 kwietnia 2025 r. do Starosty wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji, które zostało złożone w administracji Aresztu Śledczego w Hajnówce w dniu 1 kwietnia 2025 r. Samo pismo jest datowane na 7 marca 2025 r. Starosta odwołanie wraz z aktami sprawy przekazał Kolegium w dniu 8 kwietnia 2025 r. W dniu 25 kwietnia 2025 r. do Kolegium wpłynęło podanie skarżącego z prośbą o przyjęcie jego odwołania od decyzji Starosty. Skarżący wyjaśnił, że jest osobą pozbawioną wolności, a co za tym idzie ma utrudniony kontakt ze światem zewnętrznym. Wspominane okoliczności doprowadziły do tego, że nie wywiązał się z dochowania siedmiodniowego terminu "na odwołanie się od sprawy". Nadmienił przy tym, że na niedochowanie terminu wpływ miały również procedury obowiązujące w jednostce penitencjarnej. Na potwierdzenie powyższego przedłożył w załączeniu zaświadczenie Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w Hajnówce z dnia 17 kwietnia 2025 r. w którym wskazano, że osadzony przebywa w jednostkach penitencjarnych od dnia 13 maja 2024 r. a w Areszcie Śledczym w Hajnówce od 4 marca 2025 r. W związku z procedurą transportowania oraz czynnościami administracyjnymi następującymi bezpośrednio po jej realizacji, do czasu ustalenia uprawnień adwokata do obrony skarżącego, jego "korespondencja z nim" była przesyłana za pośrednictwem organu dysponującego, co mogło bezpośrednio przyczynić się do wydłużenia czasu jej doręczenia adresatowi (areszt śledczy-prokurator-adresat). Starosta, przy piśmie z 5 maja 2025 r. (data wpływu do SKO) przekazał Kolegium pismo skarżącego z 4 kwietnia 2025 r., które wpłynęło do Starostwa w dniu 25 kwietnia 2025 r., zawierające prośbę o przyjęcie jego odwołania od decyzji. Treść tego pisma jest tożsama z pismem, które wpłynęło bezpośrednio do SKO w dniu 25 kwietnia 2025 r. W załączeniu strona przedłożyła zaświadczenie Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w Hajnówce z 2 kwietnia 2025 r. tej samej treści jak w zaświadczeniu z 17 kwietnia 2025 r. Kolegium podanie skarżącego z 21 kwietnia 2025 r. zakwalifikowało jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 26 lutego 2025 r. Opisanym na wstępie postanowieniem z 16 czerwca 2025 r. SKO odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na wstępie Kolegium przytoczyło treść oraz omówiło przesłanki zastosowania art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Organ przyjął, że w stanie faktycznym sprawy ziściły się dwie przesłanki przywrócenia terminu, tj. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu oraz dopełniła czynności, dla której określony był termin, ponieważ złożyła odwołanie. SKO wskazało, że kolejną przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć, aby możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, jest złożenie takiego żądania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez osobę zainteresowaną, która dołożyła należytej staranności w tym zakresie. Skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia terminu jest przebywanie w areszcie śledczym oraz "różne procedury" obowiązujące w jednostce penitencjarnej. Dalej organ wyjaśnił, że z zaświadczeń Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w Hajnówce (z dnia 2 i 17 kwietnia 2025 r.) wynika, że skarżący przebywa w jednostkach penitencjarnych od 13 maja 2024 r., zatem wskazana przez niego jedna z przyczyn uchybienia, w postaci przebywania w areszcie śledczym, w dniu złożenia wniosku o przywrócenie terminu nadal istniała. Natomiast jeśli chodzi o "różne procedury", to w zaświadczeniach Zastępca Dyrektora AŚ w Hajnówce wskazał, że skarżący przebywa w Areszcie Śledczym w Hajnówce od dnia 4 marca 2025 r. W związku z procedurą transportowania oraz czynnościami administracyjnymi następującymi bezpośrednio po jej realizacji, do czasu ustalenia uprawnień adwokata do obrony skarżącego w sprawie aresztowej, o której mowa w art. 217b § 1a Kodeksu karnego wykonawczego, korespondencja z nim była przesyłana za pośrednictwem organu dysponującego, co mogło bezpośrednio przyczynić się do wydłużenia czasu jej doręczenia adresatowi (areszt śledczy-prokuratura-adresat). Podkreślono, że w takich okolicznościach brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, a wezwanie skarżącego do uzupełnienia braku w tym zakresie nie zmieniłoby tej oceny. SKO stwierdziło, że w takiej sytuacji istotna staje się analiza, na ile powołane przez wnioskodawcę przeszkody (przebywanie w areszcie śledczym, procedura transportowania oraz czynności następujące bezpośrednio po jej realizacji) uniemożliwiły stronie dokonanie czynności procesowej w terminie, a więc ocena w zakresie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Kolegium zaznaczyło, że sam fakt przebywania w areszcie śledczym/zakładzie karnym nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (organ powołał się na wyrok WSA w Bydgoszczy z 5 listopada 2024 r., I SA/Bd 290/24). Wskazało, że nie wyklucza on możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę osobiście i nadania pisma w areszcie śledczym lub też przez inną osobę, np. członka rodziny. Strona przebywając w areszcie śledczym wprawdzie podlega ograniczeniom w możliwości kontaktowania się z zewnątrz, jednakże nie ma utrudnionego dostępu do korespondencji, co wynika z zasad postępowania z korespondencją określoną w 8 Rozdziale Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 lipca 2023 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz dokumentowania tych czynności (Dz. U. z 2023 r. poz. 1741). Organ podkreślił, że decyzja Starosty z 26 lutego 2025 r. została wysłana skarżącemu na adres Aresztu Śledczego w Białymstoku (ul. Kopernika 21, 15-377 Białystok), w którym to przebywał. Podkreślił, że skarżący osobiście pokwitował odbiór tej przesyłki w dniu 27 lutego 2025 r. (adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). W tej sytuacji termin na złożenie odwołania od tej decyzji rozpoczął swój bieg w dniu 28 lutego 2025 r., kiedy strona przebywała jeszcze w AŚ w Białymstoku i mijał z dniem 13 marca 2025 r. SKO zaznaczyło, że istotne z punktu widzenia sprawy jest uprawdopodobnienie przez stronę, że w okresie od 28 lutego 2025 r. do 13 marca 2025 r. nie ze swojej winy nie mógł nadać odwołania w administracji aresztu śledczego, w którym aktualnie przebywał. W ocenie Kolegium chybionym jest powoływanie się przez stronę (jako okoliczność uniemożliwiająca wniesienia odwołania z zachowaniem przepisanego terminu) na fakt przebywania w areszcie śledczym, w sytuacji, gdy strona składając odwołanie (z uchybieniem terminu) wniosła je przebywając w tym samym areszcie śledczym. Kolegium uznało, że procedura transportowania osadzonego z Aresztu Śledczego w Białymstoku do Aresztu Śledczego w Hajnówce może stanowić usprawiedliwioną przeszkodę – niezależną od strony utrudniającą, w tym przypadku złożenie odwołania w administracji jednostki penitencjarnej. Pomimo, że w okolicznościach niniejszej sprawy ani strona, ani też Zastępca Dyrektora AŚ w Hajnówce nie wskazali czasookresu trwania samej czynności transportowania osadzonego, to wiadomym jest, że skarżący w AŚ w Hajnówce przebywa od 4 marca 2025 r. SKO podkreśliło, że od tej daty skarżący miał jeszcze 9 dni na złożenie w terminie odwołania, tj. nadanie odwołania w administracji aresztu śledczego. Dalej organ wyjaśnił, że w toku niniejszego postępowania pismem z dnia 8 maja 2025 r. wystąpił do Dyrektora Aresztu Śledczego w Hajnówce z prośbą o doprecyzowanie wyjaśnień wskazanych w zaświadczeniach Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w Hajnówce z 2 i 17 kwietnia 2025 r. W odpowiedzi Zastępca Dyrektora AŚ w Hajnówce w piśmie z 15 maja 2025 r. - w uzupełnieniu sporządzonych uprzednio zaświadczeń - poinformował, że korespondencja nadawana przez osadzonych w aresztach śledczych podlega przesłaniu do adresata, bądź organom uprawnionym, niezwłocznie. Przypadki niezachowania zasady niezwłoczności w przepływie korespondencji na linii osadzony-administracja aresztu śledczego, w ostatnich latach nie występowały, zaś wskazane w wydanych zaświadczeniach "czynności administracyjne następujące bezpośrednio po procedurze transportowania" dotyczą procedury przepływu korespondencji między aresztem śledczym a adresatem, już po jej nadaniu przez jednostkę penitencjarną. W ocenie SKO z powyższego pisma wynika przede wszystkim, że tzw. "czynności administracyjne", następujące bezpośrednio po transportowaniu osadzonego, o jakich mowa w zaświadczeniach wystawionych w dniach 2 i 17 kwietnia 2025 r., nie mają wpływu na korespondencję nadawaną przez osadzonych w areszcie śledczym, bowiem korespondencja na linii osadzony-administracja aresztu śledczego jest przekazywana niezwłocznie, dotyczą zaś procedury przepływu korespondencji między aresztem śledczym a adresatem już po jej nadaniu przez jednostkę penitencjarną. Dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołanie nie ma znaczenia, jak długo "szła" przesyłka wysłana przez areszt śledczy do adresata, w tym przypadku organu administracji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest bowiem, kiedy została nadana w administracji aresztu śledczego. Zgodnie bowiem z art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Organ podkreślił, że z pieczęci znajdującej się na kopercie, w której zostało nadane odwołanie wynika, że wpłynęło ono do administracji Aresztu Śledczego w Hajnówce w dniu 1 kwietnia 2025 r. i tego samego dnia zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego do adresata. Kolegium powołało się na wyrok wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2020 r., sygn. I SA/Kr 274/20. W ocenie Kolegium - mając na uwadze treść wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, co w sposób oczywisty nie daje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty. Dodatkowo podkreśliło, że zgodnie żart. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Strona była prawidłowo pouczona w treści zaskarżonej decyzji. W takim przypadku, zdaniem SKO, nie można mówić o spełnieniu przesłanki, ponieważ nie było okoliczności uniemożliwiającej złożenie odwołania. Nastąpiło to z winy strony. Skarżący dopuścił się niedbalstwa w dokonaniu w ustawowym terminie czynności procesowej. Ponadto miał faktyczną i realną możliwość sporządzenia odwołania i wniesienia go w terminie. Reasumując, SKO uznało, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Kolegium skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu skargi zaznaczył, że uchybienie w doręczaniu korespondencji w żaden sposób nie powstały z jego winy i nie miał na nie żadnego wpływu. Podkreślił, że wcześniej przebywał w Areszcie Śledczym w Suwałkach, a obecnie pozostaje osobą tymczasowo aresztowaną i przebywa w Areszcie Śledczym w Hajnówce. Dalej wyjaśnił, że z uwagi na to, że jest osobą tymczasowo aresztowaną, to korespondencja wychodząca od niego oraz adresowana do niego podlega cenzurze. Takie listy, które wysyła do adwokata oraz te, które od niego otrzymuje, są przesyłane do Prokuratora, co wydłuża cały proces doręczeniowy. Dokumenty z urzędów są z automatu wysyłane do Prokuratury. Wydłuża to cały proces obrotu listami do niego i od niego, na który to proces skarżący nie ma, obiektywnie rzecz ujmując, żadnego wpływu. Ze swojej strony nie może go przyśpieszyć, a terminy urzędowe nadal biegną, bez względu na to, czy faktycznie otrzymał dany list, czy też nie. W ocenie skarżącego jest to sytuacja całkowicie od niego niezależna i nie ma na nią żadnego wpływu, jednakże jest ona krzywdząca oraz powoduje przedłużanie i problemy z terminami, które okazują się niewystarczające. Zaznaczył, że złożył odwołanie najszybciej, jak tylko mógł. W chwili obecnej jest osobą pozbawioną wolności i nie ma żadnych możliwości zarobkowych. Końcowo wyjaśnił, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest dla niego ostatnią szansą, aby można było zweryfikować zasadność decyzji Starosty, gdyż naliczona kwota świadczenia jest dla niego ogromna i przewyższa koszt oraz wartość pojazdu. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez sąd poprzez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zwrócił się również z prośbą o zwolnienie z wszelkich opłat i kosztów w sprawie "za instancję odwoławczą przed sądem". W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do argumentacji strony skarżącej oraz wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z 21 listopada 2025 r. ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik podtrzymał stanowisko, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z uwagi na procedurę transportowania oraz czynności administracyjne następujące bezpośrednio po jej realizacji. Zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która uniemożliwiła terminowe dokonanie czynności procesowej. Z ostrożności procesowej pełnomocnik podniósł, że wydanie przez Kolegium postanowienia z 1 lipca 2025 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania było przedwczesne, ponieważ sąd nie rozpoznał jeszcze skargi na postanowienie Kolegium 16 czerwca 2025 r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie pełnomocnika w takim przypadku nie wystąpiły okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia, zgodnie z art. 134 k.p.a., zatem postanowienie winno być ono uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem jest postanowienie Kolegium z 16 czerwca 2025 r., odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 26 lutego 2025 r., nakładającej obowiązek zapłaty 21.450,00 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z holowania i przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu marki V. [...]. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 59 § 2 w zw. z 58 § 1 i 2 k.p.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Natomiast w myśl art. 58 w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2011, str. 411). W doktrynie jak i w orzecznictwie podnosi się, że co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona wykaże, że dołożyła wszelkiej należytej staranności w dochowaniu terminu, a przyczyna, która była powodem nie zachowania terminu, była obiektywnie nie do przezwyciężenia. To na osobie, która wnosi o przywrócenie terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia tych okoliczności. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą lub obłożną chorobę zainteresowanego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z 19 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 1072/2000). W orzecznictwie wskazuje się również, że organ administracji, analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej, powinien kierować się okolicznościami sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, oraz brać pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu nie jest wprawdzie równoznaczne z udowodnieniem tej okoliczność, niemniej jednak wymaga wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia niedającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienia NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I GZ 173/11). Podkreślić przy tym trzeba, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1806/06). W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika bezspornie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 26 lutego 2025 r. Decyzja ta została mu skutecznie doręczona w dniu 27 lutego 2025 r. na adres jednostki penitencjarnej, w której w owym czasie przebywał, tj. na adres Aresztu Śledczego w Białymstoku (ul. Kopernika 21, 15-377 Białystok). Skarżący samodzielnie pokwitował odbiór przesyłki urzędowej. Następnie w dniu 1 kwietnia 2025 r. do administracji Aresztu Śledczego w Hajnówce wpłynęło odwołanie od decyzji Starosty z dnia 26 lutego 2025 r. (datowane przez skarżącego na 7 marca 2025 r.). W dalszej kolejności w dniu 25 kwietnia 2025 r. do Kolegium wpłynęło podanie skarżącego z 21 kwietnia 2025 r. z "prośbą o przyjęcie jego odwołania". Drugie podanie (z dnia 4 kwietnia 2025 r., zawierające tożsamy wniosek) wpłynęło do Starostwa w dniu 25 kwietnia 2025 r., przekazane zaś zostało do Kolegium w dniu 5 maja 2025 r. Stwierdzić należy, że kolegium słusznie potraktowało podanie skarżącego z 21 kwietnia 2025 r. jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 26 lutego 2025 r. Z treści pisma w sposób nie budzący wątpliwości wynika bowiem, że taka była rzeczywista intencja wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że skarżący zadośćuczynił dwóm wymogom przewidzianym w art. 58 § 1-2 k.p.a., tj. złożył wniosek o przywrócenie terminu oraz dopełnił wymaganej czynności w postaci wniesienia odwołania od decyzji. Ponadto, choć nie wybrzmiało to w treści skarżonego postanowienia (organ stwierdził jedynie, że brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia terminowi) Sąd przyjął, że spełniona została również przesłanka złożenia wniosku w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu wątpliwości w zakresie daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, o których wspomina organ na s. 3 postanowienia, nie powinny działać na niekorzyść strony. Na gruncie analogicznej regulacji zawartej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) w orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli z okoliczności sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, należy rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu merytorycznie. Formalne załatwienie wniosku poprzez jego odrzucenie stanowi bowiem wyjątek od reguły, iż wszelkie wnioski rozpoznaje się, badając ich merytoryczną zasadność (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 lutego 2025 r., sygn. akt II GZ 18/25; z 25 września 2024 r., sygn. akt III OZ 346/24; z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I GZ 409/21; z 21 lipca 2020 r., sygn. akt I GZ 146/20; z 11 marca 2016 r., sygn. akt I OZ 228/16; z 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 661/06). Niemniej jednak Sąd przyznał rację organowi, że skarżący nie dochował przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że sam fakt przebywania w areszcie nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (postanowienie NSA z 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 432/04; wyrok WSA w Warszawie z 30 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/25 (nieprawomocny); wyrok WSA w Bydgoszczy z 5 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 290/24). Ponadto strona, przebywając w areszcie, nie jest pozbawiona możliwości wysyłania korespondencji urzędowej, co wynika z art. 217b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 911 z późn. zm.) oraz § 13 i 14 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz. U. poz. 2848 z późn. zm.). Fakt ten potwierdza również sam skarżący w treści skargi. Skarżący argumentuje, że w terminie na wniesienie odwołania (od 28 lutego do 13 marca 2025 r.) nie ze swojej winy nie mógł nadać przedmiotowego środka zaskarżenia w administracji aresztu śledczego, w którym przebywał. W tym zakresie Sąd ma na względzie, że w okresie biegu ww. terminu miała miejsce procedura transportowania strony do Aresztu Śledczego w Hajnówce, a także, że następnie, bezpośrednio po realizacji transportu, odbywały się czynności administracyjne. Sąd zaznacza w tym miejscu za organem, że wskazane "czynności administracyjne" nie miały w sprawie znaczenia, albowiem dotyczą one procedury przepływu korespondencji między aresztem śledczym a adresatem (tu: Starostą) – co istotne – już po jej nadaniu przez jednostkę penitencjarną. Natomiast przepływ korespondencji na linii osadzony-administracja aresztu śledczego odbywa się niezwłocznie, o czym zaświadczył Zastępca Dyrektora AŚ w Hajnówce w piśmie z dnia 15 maja 2025 r. Sąd podkreśla również, że choć na podstawie akt administracyjnych nie sposób wywieść, kiedy dokładnie miała miejsce czynność transportowania skarżącego do zakładu w Hajnówce, to jednak istotny jest fakt, że skarżący w Areszcie Śledczym w Hajnówce przebywa od 4 marca 2025 r. (zob. zaświadczenie Zastępcy Dyrektora AŚ w Hajnówce). Jak słusznie dostrzegł organ, od tej daty skarżący miał jeszcze 9 dni na złożenie odwołania poprzez nadanie go w administracji aresztu śledczego. Podkreślić trzeba, że na mocy art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Wprawdzie przytoczony przepis dotyczy jedynie przypadków pozbawienia wolności, które wiążą się z pobytem w zakładzie karnym, niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych pobyt w areszcie śledczym zrównuje się z pobytem w zakładzie karnym (zob. np. wyrok WSA w Szczecinie z 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 397/14). Zarówno zakłady karne, jak i areszty śledcze – zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1869) – są jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej, a o ich istotnym podobieństwie funkcjonalno-organizacyjnym świadczy też fakt, że areszt śledczy może w praktyce funkcjonować jako wyodrębniony oddział zakładu karnego (art. 208 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 911). Wszystko to przemawia za przyjęciem, że przepis art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. stosuje się także do przypadków składania przez osobę pozbawioną wolności pisma w administracji aresztu śledczego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 204/11; wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 397/21) – tak WSA w Warszawie w wyroku z 30 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/25 (nieprawomocny). Analogicznie A. Golęba, komentarz do art. 57 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023. Tymczasem odwołanie od decyzji Starosty wpłynęło do administracji Aresztu Śledczego w Hajnówce w dniu 1 kwietnia 2025 r. i tego samego dnia zostało nadane do Starosty za pośrednictwem operatora pocztowego (zob. koperta, k. 109 akt admin.). Reasumując, skarżący był dysponentem decyzji Starosty od 27 lutego 2025 r. i – zakładając (na jego korzyść), że dopiero od 4 marca 2025 r. miał rzeczywiste możliwości sporządzenia i nadania odwołania – to i tak dysponował 9. dniami na dokonanie tej czynności. Wystarczyło zatem, aby w tym okresie skarżący złożył pismo w administracji Aresztu, w którym krótko napisałby, że odwołuje się od decyzji z 26 lutego 2025 r. (względnie że ją kwestionuje, nie uznaje jej, sprzeciwia się jej itp.), a następnie – w razie takiej potrzeby – uzupełnił odwołanie już pogłębioną argumentacją. Przy czym Sąd dostrzega, że odwołanie skarżącego (k. 111 akt admin.) w zasadniczej jego części ma objętość jedynie jednej strony A4 (co rzecz jasna nie ujmuje merytoryczności zarzutów, których zresztą Sąd w niniejszej sprawie nie ocenia). Niemniej jednak z całą pewnością mogło zostać sporządzone w okresie przebywania w Areszcie Śledczym w Hajnówce. Zdaniem Sądu czynność nie została dokonana w terminie do 13 marca 2025 r. z powodu niedbalstwa, a nie obiektywnej przeszkody. Skarżący w skardze powołuje się na fakt wydłużenia obiegu korespondencji z powodu przeprowadzanej przez prokuratora cenzury, na które to opóźnienie strona nie ma żadnego wpływu. W ocenie Sądu również ten argument nie może odnieść zamierzonego skutku. Nawet jeżeli korespondencja skarżącego byłaby cenzurowana, to proces ten nie ma wpływu na ustalenie początkowej daty biegu terminu do złożenia odwołania, jak i daty nadania odwołania. Jak już wyjaśniono, dla zachowania terminu istotna jest data nadania pisma w administracji aresztu śledczego, nie zaś np. data nadania pisma przez administrację aresztu śledczego w polskiej placówce pocztowej. Ponadto, jak trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, w stanie faktycznym sprawy cenzurze podlegała jedna z korespondencji skarżącego, kierowana do Starosty (adnotacja na kopercie), zawierająca podanie z dnia 4 kwietnia 2025 r. Natomiast pozostała korespondencja, w tym ta zawierająca odwołanie od decyzji, była nadawana przez jednostkę penitencjarną za pośrednictwem operatora pocztowego i to w dniu nadania jej przez skarżącego w administracji aresztu śledczego, a więc niezwłocznie. Odnosząc się do alternatywnego zarzutu pełnomocnika zawartego w piśmie z 21 listopada 2025 r. stwierdzić należy, wbrew podniesionemu argumentowi, że postanowienie SKO z 1 lipca 2025 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie zostało wydane przedwcześnie, albowiem kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu jest ostateczne. Fakt, że na dzień 1 lipca 2025 r. sąd administracyjny nie rozpoznał jeszcze skargi na postanowienie Kolegium z 16 czerwca 2025 r., nie powoduje braku możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że dopuszczalne jest wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi, po ostatecznym rozpatrzeniu a przed uprawomocnieniem się postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia otwiera organowi drogę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia tego środka. Brak jest natomiast wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 12 kwietnia 2023 r., I SA/Gd 1117/22 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 18 lutego 2021 r., I SA/Rz 28/21). Reasumując, w stanie faktycznym sprawy konieczne było rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, o czym prawidłowo orzekł organ odwoławczy w kontrolowanym przez Sąd postanowieniu. Kolegium prawidłowo zastosowało art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymagania określone w art. 124 § 1 k.p.a. Przede wszystkim zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz odnosi się do argumentacji skarżącego, co umożliwiło Sądowi rzetelne przeprowadzenie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zwrócić należy uwagę, że organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i ustalił wyczerpująco wszystkie okoliczności sprawy niezbędne do rozpatrzenia wniosku. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.