II SA/Bk 1403/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. C. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 11 czerwca 2025 r. nr WOP.7721.43.2025.AH w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Białymstoku z dnia 23 kwietnia 2025 r. numer WOP.5140.51.2024.MP; 2. zasądza od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku na rzecz skarżącego B. C. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. W związku z wnioskiem S. R. o sprawdzenie zgodności wykonania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr geod [...] przy granicy z jego działką nr geod [...] w J. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w dniu 12 lipca 2024 r. przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...]. Ustalono, że w południowo zachodnim narożniku nieruchomości istnieje budynek gospodarczo garażowy usytuowany w odległości około 20 cm od ogrodzenia z działką nr geod [...] oraz około 2,5 m od ogrodzenia z działką nr geod [...]. Obiekt o wymiarach około 5,0 m x 7,0 m wykonany został w konstrukcji drewnianej na fundamencie betonowym, dach jednospadowy ze spadkiem na działkę [...] w kierunku zachodnim, wysokości maksymalnej około 4,80 i wysokości okapu około 3,0 m, dach orynnowany. W budynku istnieje tylko jeden otwór w szczycie-wrota garażowe od strony północnej. Obecny przy kontroli inwestor – B. C. oświadczył, że przedmiotowy budynek gospodarczo garażowy wybudował na podstawie zgłoszenia złożonego do Starostwa Powiatowego w roku 2018-2019 oraz że dostarczy do siedziby Inspektoratu kopię zgłoszenia. W dniu 21 lipca 2024 r. inwestor przesłał na adres e-mail organu zdjęcie zgłoszenia (nr AR.6743.1.13.126.2019 z 10 grudnia 2019 r.) przewidującego wykonanie garażu (blaszak) o powierzchni 35 m2 w konstrukcji stalowej, obitego blachą trapezową na działce nr geod [...] w J. gm. W. W wyniku analizy zebranych dokumentów organ stwierdził, że wybudowany budynek gospodarczo garażowy został wykonany niezgodnie ze zgłoszeniem w zakresie: - zmiany zgłoszonego materiału konstrukcji-zgłoszono konstrukcję stalową a wykonano drewnianą; - zmiany wymiarów wysokości - zadeklarowano maksymalną wysokość w zgłoszeniu 4,0 m; - zmiany kierunku spadku dachu - w zgłoszeniu przewidziano spadek w kierunku północnym; - zmiany w usytuowaniu budynku na działce - w zgłoszeniu przewidziano, że budynek miał być usytuowany w odległości 3,0 m od granic z działkami [...] i [...]. W związku z powyższymi ustaleniami powiatowy organ nadzoru budowlanego, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 - ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), wydał postanowienie z 11 września 2024 r. o wstrzymaniu robót budowlanych przy przedmiotowym budynku, pouczając inwestora – B. C. o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu stwierdzono, że ustawa - Prawo budowlane nie przewiduje odstępstw od dokonywanego zgłoszenia wobec czego w przypadku zmian w planowanej inwestycji inwestor zobowiązany był do uzyskania nowego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę w odpowiednim organie administracji architektoniczno-budowlanej. Organ dokonał też kwalifikacji prawnej inwestycji z art. 29 ust. 1 ustawy zgodnie z którym: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: (...) pkt 14) wolno stojących: a) parterowych budynków gospodarczych, b) garaży, - o powierzchni zabudowy do 35 m2 (...), przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Inwestor – B. C. złożył wniosek o legalizację budynku gospodarczego (garaż) z zachowaniem terminu wskazanego w postanowieniu. W związku z tym zgodnie z art. 48b ust. 1 i ust. 3 ustawy, postanowieniem z 30 października 2024 r. nałożono na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów legalizacyjnych w terminie 120 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia: 1. oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, tj. oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2. projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej. Inwestor postanowienie to odebrał w dniu 19 listopada 2024 r. Termin 120 dni na złożenie dokumentów legalizacyjnych upłynął 20 marca 2025 r. i do tego dnia inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów. W dniu 25 marca 2025 r. B. C. złożył do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego "Prośbę" o wydłużenie terminu na zgromadzenie dokumentów dotyczących legalizacji "do końca maja". W uzasadnieniu podał, że sprawy nie mógł załatwić w terminie ze względu na stan zdrowia. Dwukrotnie był w szpitalu a kiedy jego stan zdrowia się poprawił to jego zakład pracy oddelegował go do Niemiec. Wrócił w sobotę 22 marca 2025 r. W związku z tym wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z 23 kwietnia 2025 r. nr WOP.5140.41.2024.MP Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, działając na podstawie art. 49e ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), nakazał inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo garażowego zlokalizowanego na działce nr geod [...] w J., gm. W. w południowo zachodnim narożniku nieruchomości (przy działkach nr geod [...] i [...]). W uzasadnieniu stwierdzono, że wobec nie przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych organ był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki. Organ podniósł przy tym, że z uwagi na to, że pismo z prośbą o zmianę terminu nie zasługiwało na rozpatrzenie z tego względu, że zostało przedłożone po upływie wyznaczonego terminu na dostarczenie dokumentacji legalizacyjnej. Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor i podniósł, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest środkiem o charakterze ostatecznym i rażąco dolegliwym. W związku z tym wniósł o danie mu możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami i uzyskania stosownych zgód. Odwołujący wskazał, że złożył wniosek o legalizację tego budynku i wyraził zgodę na zapłacenie kary w wysokości 5.000 zł. Nie dostarczył wymaganych dokumentów, ponieważ miał poważne problemy zdrowotne i dwukrotnie leżał w szpitalu oraz przechodził szereg badań. Stan jego zdrowia był mocno nadszarpnięty, co uniemożliwiło mu dalsze załatwianie dokumentów. Biorąc powyższe pod uwagę wniósł o przywrócenie terminu legalizacji spornego budynku. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z 11 czerwca 2025 r. nr WOP.7721.43.2025.AH utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie dokonano prawidłowej kwalifikacji prawnej budynku i prawidłowo rozstrzygnięto o nakazie jego rozbiórki. Skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego wniósł inwestor i zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 8, art. 77 i 80 K.p.a. na skutek niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, to jest rozpiętości konstrukcji budynku oraz daty przeprowadzenia robót - w sytuacji gdy te elementy są kluczowe dla ustalenia, czy inwestycja wymagała zachowania jakichkolwiek formalności budowlanych; - art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. w wyniku utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy wraz z dokonaniem "korekty" jej podstawy prawnej, podczas gdy w takiej sytuacji organ drugiej instancji zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy; - art. 49e pkt 3 ustawy w wyniku jego niewłaściwego (co najmniej przedwczesnego) zastosowania w sprawie. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony, w szczególności nie ustalono czy obiekt należy do kategorii obiektów o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy. Na tego rodzaju inwestycję nie są wymagane żadne formalności budowlane. W tym celu należało ustalić rozpiętość konstrukcji, a ten parametr w ogóle w sprawie nie został ustalony. Organ ustalił wyłącznie szerokość i wysokość budynku, co nie stanowi rozpiętości konstrukcji. Nadto nie ustalono faktycznej daty realizacji robót, co też ma wpływ na rodzaj wymaganych formalności, zwłaszcza w kontekście licznych nowelizacji ustawy – Prawo budowlane. Kolejne uchybienie polegało na tym, że organ odwoławczy dokonał "korekty" podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji. Tymczasem procedura administracyjna nie zna tego typu zabiegów. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i orzec merytorycznie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż zarzuty w niej sformułowane. Uprawnienie sądu administracyjnego do orzekania poza zarzutami i wnioskami skargi wynika z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten przewiduje, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo garażowego zlokalizowanego na działce nr geod [...] w J., gm. W. w południowo zachodnim narożniku nieruchomości (przy działkach nr geod [...] i [...]). Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 49e pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej swojej decyzji (w jej komparycji) istotnie powołał art. 49e ust. 3 zamiast pkt 3. Zdaniem sądu błąd ten należy traktować jako oczywistą omyłkę pisarską, która nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia i słusznie została skorygowana przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał już pkt 3 i przytoczył jego treść. Obydwa organy rozstrzygnęły sprawę na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy. Nadmienić w tym miejscu należy, że jednostka redakcyjna art. 49e nie posiada ustępów tylko punkty. Posłużenie się przez organ pierwszej instancji ustępem a nie punktem, przy jednoczesnym przytoczeniu treści pkt 3 art. 49e w uzasadnieniu decyzji, świadczy o oczywistej omyłce pisarskiej. Stąd zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. polegający na utrzymaniu w mocy decyzji wraz z dokonaniem "korekty" jej podstawy prawnej nie mógł być uwzględniony. Wniosek zawarty w skardze a dotyczący tego, że w takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i orzec merytorycznie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. jest bezpodstawny. Jak już wskazano powyżej organy obydwy instancji wydały rozstrzygnięcie na tej samej podstawie, tj. art. 49e pkt 1 ustawy (omyłkowo wskazanej przez organ pierwszej instancji w komparycji decyzji jako art. 49e ust. 3). Uchylenie decyzji ze względów procesowych uzasadnione jest tylko wówczas, gdy ma ono wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotowe uchybienie takiego wpływu nie miało. Zgodnie z art. 49e pkt 3 ustawy, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Decyzja ta została wydana w ramach postępowania legalizacyjnego. Pierwszym etapem tego postępowania było wstrzymanie prowadzenia wszelkich robót budowlanych przy przedmiotowym budynku - postanowienie z 11 września 2024 r. wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy. W postanowieniu tym obiekt budowlany został zakwalifikowany z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy. Zgodnie w tą regulacją nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących: parterowych budynków gospodarczych (lit. a) i garaży (lit. b) - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W skardze zarzucono naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy, tj. rozpiętości konstrukcji budynku oraz daty przeprowadzenia robót. W ocenie skarżącego budynek powinien być zakwalifikowany z art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a (w ocenie sądu omyłkowo w skardze wskazano art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a, skoro jej uzasadnienie dotyczy tego, że inwestycja nie wymagała formalności budowlanej). To przepis art. 29 ust. 2 nie wymaga ani decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia a więc nie wymaga formalności budowlanej a nie ust. 1 art. 29. Z regulacji zawartej w art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a wynika, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Ww. zarzuty skargi odnoszą się bezpośrednio do postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, a nie decyzji stanowiącej przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej wydanej w przedmiocie rozbiórki. Niemniej jednak sąd uznał, że jest uprawniony, na podstawie art. 135 P.p.s.a., do dokonania kontroli tego postanowienia, w szczególności przyjętej w nim kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych, gdyż postanowienie to jest wydane w granicach sprawy dotyczącej postępowania legalizacyjnego. Wydanie decyzji o rozbiórce jest konsekwencją ustalenia, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, co ma miejsce na etapie wstrzymania prowadzenia tych robót. Dokonując kontroli w tym zakresie sąd stwierdza, że przyjęta kwalifikacja robót budowlanych z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a i b jest prawidłowa. Bezpodstawnie w sprawie niniejszej zarzuca się brak ustaleń w zakresie rozpiętości konstrukcji budynku. Parametr ten jest istotny przy ewentualnej kwalifikacji z art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a. Przepis ten dotyczy obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z budynkiem gospodarczo garażowym, który nie jest związany z produkcją rolną i nie stanowi uzupełnienia zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej. Nadmienić należy, że sam skarżący podczas kontroli oświadczył, że budynek wykonał na podstawie zgłoszenia z 10 grudnia 2019 r., które dotyczyło wykonania garażu. Prawidłowo także organy ustalił, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną pomimo tego, że inwestor dysponował zgłoszeniem z 10 grudnia 2019 r. przyjętym bez sprzeciwu. Zgłoszenie to obejmowało budowę garażu (blaszaka) o konstrukcji stalowej, obitej blachą trapezowa o powierzchni 35 m2. Z dołączonej dokumentacji dotyczącej zgłoszenia wynika, że maksymalna wysokość miała wynosić 4 m, spadek dachu był przewiedziany w kierunku północnym i budynek miał być usytuowany w odległości 3 m od granic z działkami [...] i [...]. W wyniku przeprowadzonej w dniu 12 lipca 2024 r. kontroli ustalono, że wykonano konstrukcję drewnianą o maksymalnej wysokości 4,80 m i wysokości okapu około 3,0 m, zmieniono kierunek spadku dachu na działkę [...] w kierunku zachodnim oraz zmieniono usytuowanie budynku - 20 cm od ogrodzenia z działką [...] i około 2,5 m od odgrodzenia z działka nr [...]. W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza ustalenie, że roboty te były wykonane bez wymaganego zgłoszenia. Aby jednak zgłoszenie wywołało oczekiwane przez inwestora skutki prawne musi dotyczyć obiektów lub robót budowlanych poddanych tej formie reglamentacji, a ponadto musi być dokonane przed rozpoczęciem inwestycji (vide: wyrok NSA z 28 kwietnia 2004 r., II OSK 108/04, wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2004 r., IV SA 1844/03, wyrok WSA w Krakowie z 13 grudnia 2006 r., II SA/Kr 2116/03, pub. CBOSA). W sprawie niniejszej stwierdzone odstępstwa od dokonanego zgłoszenia świadczą o tym, że mamy do czynienia z nowym obiektem, którego nie dotyczyło zgłoszenie, a więc z samowolą budowlaną. W skardze zarzuca się także, że nie ustalono daty realizacji robót, co jest z kolei istotne zwłaszcza w kontekście licznych nowelizacji ustawy – Prawo budowlane. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że w prawie budowlanym mamy do czynienia z zasadą, że ustalenia czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 18 lutego 2025 r., II SA/Bk 788/25, pub. CBOSA). Stąd słusznie podnosi się w skardze, że ustalenie daty wykonania robót jest istotne z punktu widzenia ich kwalifikacji. Organy w tym zakresie, w wydanych w graniach sprawy rozstrzygnięciach, wprost się nie wypowiedziały. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor wybudował przedmiotowy budynek po 3 stycznia 2020 r. Odnosząc się do tego stwierdzić należy, że istotnie taki termin rozpoczęcia robót wynika z treści zgłoszenia. Przyjmując taką datę wykonania robót budowlanych, czyli po 3 stycznia 2020 r. wskazać należy, że na tę datę obowiązywał tekst jednolity ustawy – Prawo budowlane z 2018 r., poz. 1202. W tej wersji ustawy w art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 postanowiono, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, ale budowa taka wymaga zgłoszenia. Zakres reglamentacji prawa budowlanego w stosunku do tych obiektów budowlanych jest identyczny do chwili obecnej, przy czym regulacja w tym zakresie zmieniała jednostki redakcyjne. Stąd brak ustalenia konkretnej daty nie miało wpływu na kwalifikację robót budowlanych. Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych jest prawidłowe a zarzuty skargi nie podważają jego legalności. Kolejnym etapem postępowania legalizacyjnego jest złożenie wniosku o legalizację. Postępowanie to jest postępowaniem wszczynanym wyłącznie na wniosek podmiotu uprawnionego. Zgodnie z art. 48a ust. 1 ustawy, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. W orzecznictwie przyjmuje się, że termin na złożenie wniosku o legalizację jest terminem procesowym, co oznacza, że możliwe jest złożenie wniosku o jego przywrócenie w trybie art. 58 K.p.a. (vide: wyrok NSA z 18 listopada 2025 r., II OSK 167/25, pub. CBOSA). Wniosek o legalizację w sprawie niniejszej został złożony przez inwestora w terminie. W związku z tym organ przeszedł do kolejnego etapu postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 48b ust. 1 ustawy, w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Jak wynika z powołanego przepisu jednym z elementów tego postanowienia, jest wyznaczenie terminu wykonania obowiązków. Jest to element istotny, jako że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w postanowieniu, stosuje się sankcję rozbiórki. Również i w przypadku tego terminu przyjmuje się, że jest on terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego. Może być zatem przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, w zależności od potrzeb konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej. Jego niedotrzymanie może rodzić konsekwencje, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ administracji, po zbadaniu wniosku inwestora, przedłużył ten termin (wyrok WSA Białymstoku z 30 listopada 2010 r., II SA/Bk 413/10; wyrok WSA w Warszawie z 26 marca 2013 r., VIII SA/Wa 959/12; wyrok NSA z 28 marca 2008 r., II OSK 308/07, pub. CBOSA). Termin ten powinien być wystarczająco długi, aby umożliwić stronie skuteczne spełnienie przez nią nałożonych obowiązków. W przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji zastosowały najbardziej uciążliwą sankcję za popełnienie samowoli budowlanej (nakaz rozbiórki) uznając, że inwestor nie dotrzymał zakreślonego terminu na złożenie stosownych dokumentów legalizacyjnych. Organ pierwszej instancji stwierdził, że prośba o wydłużenie terminu nie zasługiwała na rozpatrzenie, gdyż została złożona po upływie wyznaczonego terminu na dostarczenie dokumentacji legalizacyjnej. Odnosząc się do tego stwierdzić należy, że istotnie prośba o przedłużenie terminu została złożona po jego upływie. Rację ma organ, że w takiej sytuacji instytucja przedłużenia terminu nie może być zastosowana. Wniosek o przedłużenie terminu na wniesienie dokumentów legalizacyjnych może być uwzględniony w sytuacji, w której termin ten jeszcze nie upłynął. Niemniej jednak w sytuacji, w której inwestor wskazuje powody dla których uchybił wyznaczonemu terminowi, przyjąć należy, zdaniem sądu, że pismo takie stanowi wniosek o przywrócenie terminu a nie prośbę o jego przedłużenie. Termin z art. 48b ust. 1 ustawy, ma charakter procesowy a więc również do niego ma zastosowanie instytucja przywrócenia terminu. Ze stanowiska skarżącego wynika, że nie kwestionuje on upływu terminu, a jednocześnie wskazuje przyczyny jego niedochowania. Wskazał, że podjął działania zmierzające do zalegalizowania obiektu – złożył wniosek o legalizację i oświadczył, że jest świadom opłaty legalizacyjnej. Jednak z uwagi na chorobę i przebywanie poza miejscem zamieszkania nie udało mu się zgromadzić niezbędnej dokumentacji w wyznaczonym terminie. W takich okolicznościach, zdaniem sądu, wydanie nakazu rozbiórki było przedwczesne. W ponownie prowadzonym postępowaniu w pierwszej kolejności należy wyczerpać tryb określony w art. 58 K.p.a., czyli rozpatrzyć wniosek inwestora o przywrócenie terminu do złożenia dokumentacji legalizacyjnej. Dopiero po wyczerpaniu trybu określonego w art. 58 K.p.a. oraz ustaleniu, że wniosek o legalizację nie został złożony w terminie, możliwe będzie zastosowanie art. 49e pkt 3 ustawy. Mając powyższe na uwadze uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 ww. ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy (500 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł) - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. – obie strony – skarżący i organ zgłosiły wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.