II SA/Bk 213/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. D.-O. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej dobudowy do budynku - oddala skargę.- Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na wniosek B. B. z [...] lipca 2010r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z poddaszem użytkowym na działce o nr geod. [...] w K. przy ul. G.[...]. W trakcie postępowania organ ustalił, że rozbudowa przedmiotowego budynku polegała na dobudowaniu do istniejącego budynku pomieszczenia mieszkalnego o wym. 3,40 m x 2,5. Dobudowa została posadowiona na sześciu filarach wymurowanych z bloczków wapienno – piaskowych, z dachem jednospadowym pokrytym blachą trapezową, odprowadzającym wody opadowe na własną działkę. Ściany zewnętrzne budynku o konstrukcji szkieletowej drewnianej obite są od zewnątrz szalówką drewnianą, a od wewnątrz panelami. Organ ustalił również, że do dobudowanego pomieszczenia wykonano bezpośrednie wejście z lokalu mieszkalnego G. [...] oraz wyjście na zewnętrz schodami metalowymi. W dniu kontroli nie okazano pozwolenia na rozbudowę w/w budynku. Podczas przeprowadzonych w dniu 27 lipca 2010r. - oględzin właścicielka kontrolowanego budynku M. D.– O. podała, że dobudowa została rozpoczęta w 2005 roku przez jej teściową M. D. i jej syna E. D., a zakończona w 2007 roku. Ona w dobudowanym pomieszczeniu wymieniła jedynie drzwi zewnętrzne i zamontowała schody zewnętrze metalowe. Na podstawie powyższych okoliczności organ I instancji ustalił, że opisana dobudowa została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Mając zaś na uwadze możliwość legalizacji powstałej samowoli, organ postanowieniem z 11 sierpnia 2010r., w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zobowiązał M. D.– O. do wstrzymania robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 29 października 2010r. dokumentów: 1) zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy; 2) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz ze stosowanymi uzgodnieniami i opiniami sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawniania. Z uwagi na niedostarczenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów organ nadzoru budowlanego decyzją z [...] grudnia 2010r. nr [...] nakazał M. D.– O. rozbiórkę samowolnie wykonanej dobudowy o wym. 3,4 m x 2,5 m do istniejącego budynku mieszkalnego na działce o nr [...] w K. Odwołanie od tej decyzji złożyła M. D.– O. argumentując, że to nie ona dopuściła się samowoli budowlanej, a ponadto kontrolowana rozbudowa stanowi jedynie odbudowę istniejącego wcześniej ganku. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że kontrolowana rozbudowa została wybudowana pod rządami ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 ust.1 tej ustawy. W ocenie organu wybudowanie takiej dobudówki wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a skoro inwestor takim pozwoleniem nie dysponował, to organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie w trybie art. 48 ust.2 i ust.3 prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że wprawdzie skarżąca nie była inwestorem dobudowy, tym niemniej w 2007 roku nabyła własność całego budynku, w tym również wszystkie obciążenia związane z tą nieruchomością. Analizując kolejny zarzut jakoby dokonana rozbudowa stanowiła odbudowę istniejącego uprzednio ganku lub sieni, organ wyjaśnił, iż sporna dobudowa została wykonana w innym miejscu niż to wynika z mapy znajdującej się w rejestrze gruntów. Końcowo organ wyjaśnił, iż fakt uznania przez Prokuraturę Rejonową w S. winnym popełnienia rzeczonej samowoli E. D., nie miał żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, albowiem nadzór budowlany opiera się na zebranych dowodach w sprawie oraz przepisach prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wywiodła M. D.– O., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu powtórzyła w całości zarzuty zawarte w odwołaniu, wskazując dodatkowo, iż dobudowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco organ wyjaśnił, iż fakt, że kontrolowana dobudowa jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest wystarczającym warunkiem do legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Istota sporu w przedmiotowej sprowadza się do oceny, czy nakazana skarżącej rozbiórka dobudowy o wym. 3,4 m x 2,5 m wykonanej do istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr [...] w K., przy ul. G. [...], jest zgodna z prawem. Jak wynika z ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji, przedmiotowa dobudowa została wzniesiona samowolnie w latach 2005-2007 przez M. D. (teściową skarżącej) i jej syna E. D. Powyższa okoliczność jest bezsporna. Obowiązująca w tym czasie ustawa z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wprowadzała w art. 28 ust. 1 zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 tej ustawy. Wykonana w przedmiotowej sprawie rozbudowa nie mieści się jednak w żadnej z wymienionych w tym przepisie grup robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wprawdzie zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy, pozwolenia na budowę nie wymagało wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, tym niemniej kontrolowana dobudowa, co wyraźnie wynika z mapy geodezyjnej znajdującej się w rejestrze gruntów, została posadowiona w innym miejscu niż znajdujący się uprzednio ganek (sień). Trudno jest zatem zgodzić się ze skarżącą, że przedmiotowa dobudowa była w rzeczywistości odbudową, na którą inwestorzy nie mieli obowiązku uzyskać pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu wykonana inwestycja, jak słusznie uznały organu nadzoru budowanego, objęta była obowiązkiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro skarżąca nie legitymowała się takim pozwoleniem, to organy prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, wszczynając w pierwszej kolejności procedurę legalizacji powstałej samowoli. Skarżąca nie doprowadziła jednak do legalizacji spornego obiektu, gdyż nie podjęła żadnych działań w celu realizacji postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2010r., którym nałożono na nią - stosownie do treści art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego - obowiązek przedłożenia w terminie do 29 października 2010r.: dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego tj.: zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz ze stosowanymi uzgodnieniami i opiniami sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawniania. Zaznaczyć przy tym należy, że przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi administracji uznaniowego podejścia do każdego przypadku (por. wyrok WSA w Szczecinie z 2 października 2008 roku o sygn. II SA/Sz 514/08), a ponadto, że z treści przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane nie wynika, aby na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia określonych dokumentów przysługiwało zażalenie. Możliwości wniesienia zażalenia nie można również doszukać się stosując odesłanie do innych przepisów tej ustawy, które taką możliwość przewidują (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2010r. II OSK 1169/10, Lex nr 643638). Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, wykonanie obowiązku przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane zostaje spełnione jedynie wówczas, gdy inwestor przedłoży w wyznaczonym terminie wszystkie dokumenty, do których zasadnie zobowiązał go organ nadzoru budowlanego. Spełnienie części słusznego zobowiązania nie daje podstawy do legalizacji obiektu budowlanego, a stanowi podstawę do nakazania rozbiórki w oparciu o art. 48 ust.1 tej ustawy (wyrok WSA w Białymstoku z 31 sierpnia 2009 roku o sygn. akt II SA/Bk 388/09). W obliczu powyższych ustaleń faktycznych oraz wobec treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały w drodze decyzji rozbiórkę wspomnianej dobudowy, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach dotyczących niezłożenia wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, przez co nakazywano rozbiórkę obiektów budowlanych jest bardzo liczne i jednorodne, co potwierdza jedynie słuszność rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie (m.in. wyrok NSA z 19 stycznia 2011r., II OSK 72/10, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 3 marca 2011 r., II SA/Go 50/11, wyrok WSA w Szczecinie z 20 października 2010 r., II SA/Sz 584/10, wyrok WSA w Kielcach z 13 października 2010 r., II SA/Ke 311/10 – wszystkie dostępne w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Podkreślić jednocześnie należy, iż unormowanie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w przypadku niewykonania obowiązków nałożonych w trybie art. 48 ust. 3 tego Prawa. Podnoszone zaś przez skarżącą okoliczności niewykorzystywania obiektu do celów mieszkalnych oraz dopuszczenia się samowoli przez poprzednich właścicieli budynku, nie zostały przez ustawodawcę uznane za umożliwiające organowi odstąpienie od obowiązku orzeczenia nakazu rozbiórki. Stwierdzenie zatem, że wzniesienie części obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę, a skarżąca nie przedłożyła dokumentów niezbędnych do jego legalizacji, obligowało organ administracji do nakazania rozbiórki dobudowanej części budynku. Zgodnie z art. 52 ustawy prawa budowlanego obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego przepisami prawa zezwolenia może być nałożony na inwestora, właściciela lub zarządcę nieruchomości. Jednakże obowiązek ten może być skierowany jedynie do osoby mającej tytuł prawny do nieruchomości, która tą nieruchomością włada. Stąd też zaskarżona decyzja została prawidłowo skierowana do skarżącej jako obecnego właściciela budynku. Ewentualne zaś roszczenia regresowe wobec poprzednich właścicieli, którzy wraz ze zbyciem nieruchomości nie przekazali stosownych pozwoleń, skarżąca powinna formułować w postępowaniach innych niż administracyjne. Końcowo należy wyjaśnić, iż fakt, że kontrolowana dobudowa jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest wystarczającym warunkiem do legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też skargę jako bezzasadną oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).