II SA/Bk 256/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 4 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 marca 2024 r. Nr WOP.7721.28.2024.MW w przedmiocie nakazania doprowadzenia mieszkania do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. , Decyzją z 26 marca 2024 r., nr WOP.7721.28.2024.MW, Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z 8 lutego 2024 r., nr NB.I.5160.35.2023.BR, nakazującej T. L. (dalej: "Skarżący"), właścicielowi mieszkania nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. D. w Białymstoku i inwestorowi robót budowlanych związanych z przebudową ww. mieszkania, doprowadzenie go do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami poprzez: 1) likwidację nowopowstałej łazienki wydzielonej z pokoju o powierzchni 25,50 m2 poprzez rozbiórkę ścianek działowych, rozbiórkę wykonanej instalacji wodno-kanalizacyjnej do tej łazienki wraz z demontażem urządzeń sanitarnych (prysznic, zlew, sedes) oraz likwidację wentylacji mechanicznej (w obrębie wydzielonego mieszkania nr 3) 2) likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju o powierzchni 25,50 m2 wraz z rozbiórką wykonanej instalacji wodno-kanalizacyjnej (w obrębie wydzielonego mieszkania nr 3) 3) likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju przylegającym do dawnego pomieszczenia wc poprzez rozbiórkę wykonanych instalacji wodno-kanalizacyjnych i wentylacji mechanicznej do tego aneksu (w obrębie wydzielonego mieszkania nr 2) 4) odłączenie okapu mechanicznego, podłączonego do kanału wentylacji grawitacyjnej w dawnym pomieszczeniu kuchni (obecnie wydzielone mieszkanie nr 1) 5) doprowadzenie wejścia do powiększonego dawnego pomieszczenia wc, wykonanego od strony pokoju, do zgodności z § 79.1. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2022r. poz. 1225 ze zm.), dalej w.t., tj. wykonanie wejścia o szerokości 0,80 cm i wysokości 2,00 m, mierzonej w świetle ościeżnicy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Skarżący wniósł o wstrzymanie jej wykonania w całości. Wskazał, że niewstrzymanie wykonalności decyzji skutkowałoby powstaniem po jego stronie obowiązku wykonania wielu kosztownych robót budowlanych, których zasadność wykonania - biorąc pod uwagę zarzuty wskazane w skardze - jest wątpliwa. Podkreślił, że mieszkanie jest cały czas zamieszkałe przez najemców, a wykonywanie prac w zakresie wskazanym w umowie, wiązać się będzie z potrzebą rozwiązania umów, co może narazić Skarżącego na kolejne straty. Mieszkanie będzie przedmiotem określonych robót budowlanych, których wykonanie będzie się wiązać z hałasem i nieporządkiem, ponadto istotnie zmieni się wygląd lokalu, podczas gdy mogłoby się to okazać całkowicie zbędne. Skarżący zaznaczył również, że wykonywanie nakazanych robót będzie długotrwałe i uciążliwe w skutkach i będzie mieć znaczący wpływ na codzienne funkcjonowanie sąsiedztwa. Przeprowadzenie przedmiotowych prac wiąże się z ogromnym nakładem finansowym, m.in. z koniecznością wynajęcia oraz opłacenia wykwalifikowanego wykonawcy z zakresu usług ogólnobudowlanych, łącznie z wcześniejszą wyceną tych robót, zakupem materiałów budowlanych oraz wykończeniowych. W jego ocenie bezsprzecznie prowadzi to do nadmiernego wydatku oraz obciążenia majątkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białystoku zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest ochrona strony skarżącej w okresie do momentu rozpatrzenia skargi, tak aby wykonanie decyzji nie wywołało w jej sytuacji prawnej, ekonomicznej czy osobistej znacznej szkody lub skutków, które byłyby niemożliwe bądź trudne do odwrócenia. Znaczna szkoda to przy tym taka szkoda materialna i niematerialna, która nie mogłaby być wynagrodzona przez uprzedni zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani nie byłoby możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (np. przestałby istnieć przedmiot świadczenia który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, bowiem jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki wykonania decyzji, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 20 listopada 2018 r., II FZ 638/18 (powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji i oparcia w materiale dowodowym, a konkretyzacji tej powinien dokonać wnioskodawca, dowodząc ich wystąpienia i uzasadniając przekonująco wniosek, Oznacza to, że na żądającym udzielenia ochrony tymczasowej ciąży obowiązek wykazania, iż wykonanie decyzji wywoła okoliczności wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarczy przy tym ogólne wskazanie, że istnieje niebezpieczeństwo ich wystąpienia, ale należy wyjaśnić i uprawdopodobnić na czym ono ma polegać, w jaki sposób wykonanie decyzji jest tak uciążliwe dla wnioskodawcy, że sytuacja przed wydaniem prawomocnego wyroku nie będzie mogła być przywrócona do stanu poprzedniego, spowoduje nieodwracalną szkodę lub skutki, których usunięcie będzie niemożliwe, znacznie utrudnione bądź będzie się wiązało z unicestwieniem rzeczy, sytuacji faktycznej bądź stanu w terenie. W niniejszej sprawie Skarżący na mocy zaskarżonej decyzji zobowiązany został do przywrócenia lokalu (mieszkania w budynku mieszkalnym wielorodzinnym) do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami, przy czym zakres prac jest znaczny i polega w znacznej mierze na konieczności przeprowadzenia licznych prac remontowo-budowlanych. W ocenie Sądu wykonanie powyższego nakazu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączyłoby się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie wykonanie nałożonego obowiązku będzie wymagać poniesienia znacznych nakładów, tak finansowych, jak i nakładów pracy – w tym konieczność skorzystania z usług wykwalifikowanego wykonawcy z zakresu usług ogólnobudowlanych. Nieracjonalne jest generowanie nakładów finansowych czy nakładów pracy, jeśli w wyniku rozstrzygnięcia sprawy co do meritum przez sąd, nakłady te mogą okazać się daremne. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że np. rozbiórka ze swej istoty wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienia NSA: z 28 kwietnia 2005r., II OZ 276/05; z 7 maja 2010 r., II OZ 396/10, z 16 lipca 2010 r., II OSK 752/10). Podobnie w ocenie sądu należy oceniać skutki wykonania decyzji nakazującej wykonanie prac zmierzających do doprowadzenia mieszkania do stanu poprzedniego (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 6 grudnia 2022 r., II SA/Bk 788/22, niepubl.). Jak słusznie zauważył pełnomocnik, w sprawie nie chodzi tylko o konieczność poniesienia kosztownych robót budowlanych. Argumentem przemawiającym za udzieleniem ochrony tymczasowej jest również fakt, że mieszkanie jest cały czas zamieszkałe przez najemców, a wykonywanie prac może się wiązać z potrzebą rozwiązania umów, co niewątpliwie może narazić na znaczną szkodę nie tylko Skarżącego, ale i aktualnie zamieszkujące osoby. Wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji Sąd miał również na względzie, że wykonywanie nakazanych robót może być długotrwałe, a z pewnością będzie uciążliwe. Wykonywane prace budowlane będą oddziaływać (np. poprzez nadmierne immisje) na codzienne funkcjonowanie sąsiedztwa. Przy czym istnieje ryzyko, że uciążliwości te ponowiłyby się, gdyby zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a Skarżący zdecydowałby się ponownie przebudować mieszkanie do stanu z chwili obecnej. Strona skarżąca uprawdopodobniła więc, że w jej konkretnej sytuacji zaistniały okoliczności faktyczne, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.