II SA/Bk 270/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-11-13
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku, mimo że strona twierdziła, iż była to jedynie rozbudowa lub remont istniejącego obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zgodnie z którym skarżący wzniósł nowy budynek murowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a nie dokonał remontu lub rozbudowy istniejącego obiektu. W związku z tym, decyzja nakazująca rozbiórkę była zgodna z prawem, a zarzuty skargi dotyczące błędnej kwalifikacji prawnej robót budowlanych, naruszenia przepisów postępowania oraz braku podstaw do odmowy zawieszenia postępowania okazały się niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej J. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku murowanego. J. B. twierdził, że była to jedynie rozbudowa lub remont istniejącego budynku. Postępowanie administracyjne i sądowe trwało wiele lat, z udziałem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylał wcześniejsze orzeczenia z powodu wad proceduralnych, w tym braku poinformowania strony o skutkach niewykonania obowiązków. Ostatecznie organy administracji ponownie wydały decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając budowę za samowolną. J. B. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w S. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr[...], P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: [...]WINB w B.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB w S.) z dnia [...] grudnia 2013 r., znak:[...], nakazującą J. B. zam. [...] S., ul. K. [...] dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku murowanego o wymiarach 10,00 m x 7,00 m na działce nr geod. [...]w S. przy ul. K.
Decyzja [...]WINB w B. została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. PINB w S. na podstawie art. 50 a ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nakazał J. B. rozbiórkę budynku murowanego o wymiarach 10,00 m x 7,0 m budowanego bez pozwolenia na budowę na działce o nr. ew.[...] przy ul. K. [...] w S.
W odwołaniu od tej decyzji J. B. podnosił, że budowa jest realizowana na jego działce, ale nie on jest jej inwestorem.
[...]WINB w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr[...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowy budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę. Zarówno właścicielem działki o nr geod. [...]jak i inwestorem przedmiotowego obiektu jest J. B. Organ pierwszej instancji w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane prawidłowo wstrzymał prowadzone samowolnie roboty budowlane, zobowiązując jednocześnie skarżącego do przedłożenia określonej dokumentacji. Tymczasem inwestor nie wstrzymał prowadzonych robót budowlanych, wobec czego, zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wydana została decyzja o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie administracyjne.
Na powyższą decyzję J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 120/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. B.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 620/07, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w przedmiotowej sprawie istniały podstawy uzasadniające wątpliwości, co do posiadania zdolności procesowej przez skarżącego.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 483/08, oddalił skargę J.B.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. B.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 969/09, uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w S. z dnia [...] listopada 2004 r.
W uzasadnieniu orzeczenia NSA wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, wbrew treści art. 9 k.p.a., organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie legalizacyjne nie poinformowały strony o skutkach niewykonania obowiązków wynikających z postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego oraz o konsekwencjach prowadzenia robót budowlanych mimo ich wstrzymania, tj. obligatoryjnym orzeczeniu rozbiórki obiektu budowlanego. Prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, organ powinien poinformować skarżącego o konsekwencjach niedostosowania się do treści postanowienia wydanego na podstawie w/w przepisu w postaci wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika zaś, że skarżący nie uzyskał w tym zakresie żadnych wyjaśnień organu nadzoru budowlanego.
Ponownie prowadząc postępowanie, PINB w S. wydał w dniu [...] grudnia 2013 r. decyzję nr [...]nakazującą J.B. zam. [...]S., ul. K. [...] dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku murowanego o wymiarach 10,00 m x 7,00 m na działce nr geod. [...] w S.przy ul. K.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...]września 2004 r. dokonał z urzędu kontroli budowy budynku murowanego na działce o nr geod. [...] w S. przy ul. K. [...] stanowiącej własność J. B. zam. w S., ul. K. [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że na przedmiotowej działce realizowana jest budowa nowego budynku o nieznanym przeznaczeniu, gdyż inwestor J. B. nie chciał go określić. Budynek o wymiarach 10,0 x 7,0 m i wysokości ścian 2,40 m budowany był z pustaków betonowych posadowionych na fundamencie betonowym wylewanym. Ściany zakończone są wylewanym wieńcem żelbetowym o wym. 0,25 x 0,25 m. Na wieńcu ustawiono sześć krokwi drewnianych ze świeżymi zacięciami, a w ścianach szczytowych budynku wykonano po dwa otwory okienne o wymiarach 1,55 x 2,0 m, natomiast w ścianie podłużnej od strony podwórka wykonano trzy otwory bramowe o wymiarach 2,0 x 2,15 m, przy których wmurowano w ścianę metalowe zawiasy bramowe. Grubość ścian wynosiła 0,25 m. Na budynku nie zamontowano belek stropowych ani ołacenia ustawionej już konstrukcji dachu. Budynek wybudowany jest w odległości 0,45m od istniejącego budynku gospodarczego. Wewnątrz obrysu kontrolowanego nowo budowanego budynku istnieje stary drewniany budynek inwentarski, w którym znajdowało się bydło domowe. W ocenie organu, po dokonaniu szczegółowych oględzin materiału, z którego budowany jest budynek oraz stan zaawansowania budowy należało stwierdzić, że przedmiotowa budowa jest budową nową. Podczas kontroli J. B. nie okazał zatwierdzonego projektu budowlanego jak również pozwolenia na budowę twierdząc, że na budowę budynków gospodarczych nie jest wymagane pozwolenie na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., nr[...], organ wstrzymał J. B. dalsze wykonywanie robót budowlanych na przedmiotowym budynku i jednocześnie zobowiązał inwestora do opracowania i przedłożenia w PINB w S. stosownych dokumentów i opracowań wraz z projektem budowlanym w celu doprowadzenia w/w budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym. Jednocześnie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie i zostały wyznaczone oględziny, podczas których stwierdzono, że inwestor pomimo wstrzymania robót budowlanych w dalszym ciągu prowadzi roboty budowlane. Od momentu wstrzymania robót, dodatkowo zamontował on dwie krokwie więźby dachowej, dokonał ołacenia więźby dachowej na powierzchni 3/4 dachu, od strony działki o nr geod. [...]wykonał pokrycie dachu blachą trapezową.
W ocenie organu, stan taki stanowi świadome lekceważenie obowiązujących norm prawnych, jak również rażące naruszenie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wobec czego, organ decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], nakazał J. B.dokonać rozbiórki przedmiotowego budynku. Wobec powyższego, pismem z dnia [...] września 2010 r. organ wezwał J. B. do wykonania postanowienia PINB w S.z dnia [...] września 2004 r., którym zobowiązano inwestora do przedłożenia stosownych dokumentów w celu umożliwienia mu legalizacji samowolnie wybudowanego budynku. W wyniku ww. pisma J. B. wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania legalizującego samowolę budowlaną ze względu na brak środków finansowych. PINB w S. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, [...]WINB postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. utrzymał je w mocy, WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 86/11, oddalił skargę J. B. od postanowienia [...]WNB w B., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 497/12, oddalił skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Białymstoku.
Dalej organ wskazał, że po oddaleniu skargi kasacyjnej ponownie wystosował w dniu [...] września 2013 r. pismo wzywające J. B. do przedłożenia stosownych dokumentów mających na celu umożliwienie legalizacji samowolnie wybudowanego budynku w terminie do dnia [...] października 2013r. Jednocześnie poinformował go, że jeżeli nie przedłoży w terminie ww. dokumentów - wydana zostanie decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Ponadto poinformowano inwestora, że w przypadku wywiązania się z obowiązku zostanie naliczona opłata legalizacyjna w wysokości 25.000 zł.
Zdaniem organu, ponieważ J. B.nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, dlatego też należy uznać, że inwestor odstąpił od możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. B.
[...]WINB w B. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w niniejszej sprawie poza sporem jest okoliczność, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wynika to z faktu, iż inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o legalności budowy, a także z pisma Starostwa Powiatowego Wydziału Architektury i Budownictwa w S.z dnia [...] października 2004 r., z którego wynika, że J. B. nie figuruje w ewidencji zgłoszeń na budowę, ani pozwoleń na budowę, że występował ze zgłoszeniem budowy czy wnioskiem o pozwolenie na budowę jakiegokolwiek budynku na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej przy ul. K.
Dalej organ wyjaśnił, że za prawidłowe uznać należy ustalenia organu powiatowego w kwestii osoby inwestora i powołał się na przepisy Prawa budowalnego oraz wyrok NSA z dnia 15 maja 2012r., sygn. akt II OSK 338/11. W jego ocenie, w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, a później do właściciela nieruchomości. W niniejszej sprawie odwołujący się nie uważa się za inwestora, jednakże nie ulega żadnej wątpliwości, że jest właścicielem nieruchomości (wypis z rejestru gruntów), na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt, a także jest właścicielem budynku, gdyż nawet w swoim odwołaniu z dnia [...]grudnia 2013r., wskazuje jakie roboty budowlane zostały wykonane. Tym samym to na odwołującym się zgodnie z art. 18 Prawa budowlanego ciążył obowiązek prawidłowego i zgodnego z prawem zorganizowania procesu budowlanego i to on ponosi skutki samowolnej realizacji inwestycji.
W ocenie organu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z samowolną budową budynku murowanego wymagającą pozwolenia na budowę. Nie do przyjęcia są twierdzenia inwestora, iż doszło do remontu budynku, gdyż przez remont ustawa - Prawo budowlane w art. 3 pkt 8 rozumie wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym", co stoi w sprzeczności z materiałem dowodowym w postaci zdjęć oraz opisem wykonanych robót zawartym w protokole kontroli. Zakres wykonanych robót podlega definicji budowy, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Powyższe oznacza, iż ewentualna legalizacja obiektu następuje w trybie art. 48 - 49 ustawy - Prawo budowlane.
W rozpoznawanej sprawie PINB w S. umożliwił inwestorowi legalizację samowolnie budowlanego obiektu, jednakże strona z tej możliwości nie skorzystała i nie przedłożyła żadnych dokumentów w oparciu o które można byłoby wdrożyć procedurę legalizacyjną, tym bardziej że odwołujący się był kilkakrotnie informowany zarówno o skutkach przedłożenia dokumentów, jak i ich braku. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, który obliguje organy nadzoru budowlanego do automatycznego orzeczenia nakazu rozbiórki.
Dalej organ odniósł się do zrzutów podniesionych w odwołaniu i wyjaśnił, że są one nieuzasadnione. W jego nietrafny jest zarzuta dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym zagadnieniem wstępnym, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania.
Jako nietrafny organ potraktował także zarzut naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. i art. 17 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe ustalenie stron postępowania, gdyż to już organ I instancji prawidłowo ustalił osobę inwestora/osoby zobowiązaną do wykonania czynności i w trakcie 10 - letniego już postępowania, kwestia ta nie została podważona w orzeczeniach sądów administracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie.
Zdaniem organu, chybiony jest również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż odwołujący się mógł zapoznać się z aktami, a wysłanie decyzji w ostatnim dniu terminu nie jest uchybieniem mogącym wpłynąć na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
W ocenie organu, również w kontekście powyższych szczegółowych wyjaśnień dotyczących kwalifikacji prawnej wykonanych robót i ich zakresu, za nieuzasadniony uznać należy argument odwołującego się dotyczący kwestii remontu, czy wprowadzania w błąd.
Ponadto nie może być uznany za uzasadniony argument wydania decyzji przez pracowników podlegających wyłączeniu, tj. naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy bowiem przyjąć, że powyższy przepis wyłącza pracownika z udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli uczestniczył uprzednio w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w którym wydano zaskarżoną odwołaniem decyzję. Powyższa reguła ma odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
Odnosząc się z kolei do zarzutu prowadzenia postępowania z udziałem inwestora niezdolnego do udziału w postępowaniu, organ wskazał, iż kwestia ta wielokrotnie była rozważana w orzeczeniach sądów administracyjnych zapadłych na tle niniejszej sprawy. Wobec faktu, że J. B. nie został ubezwłasnowolniony, brak jest osoby zobowiązanej do nadzoru, którą w przypadku całkowicie ubezwłasnowolnionego sprawuje opiekun.
Na koniec organ wskazał, że wniosek o wyłączenie organu I instancji na mocy postanowienia organu II instancji z dnia [...] stycznia 2014r., znak:[...], nie został uwzględniony.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł J. B., w której zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) Niezasadne uznanie inwestycji za budowę nowego budynku o wymiarach 10 m x 7 m, gdy w rzeczywistości był to remont istniejącego budynku o tych wymiarach.
2) Obrazę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art.107 § 3 k.p.a. przez brak szczegółowego odniesienia się do zarzutów odwołania.
3) Obrazę art.105 § 1 k.p.a. przez brak umorzenia postępowania wobec budynku figurującego w Ewidencji Budynków jako wybudowany zgodnie z prawem.
4) Niezasadne nakazanie rozbiórki całego budynku, łącznie z "budynkiem wewnętrznym", gdy należało wydać nakaz rozbiórki samowolnie prowadzonych prac budowlanych.
5) Obrazę art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. przez brak zawieszenia postępowania z urzędu, w sytuacji gdy niejasność co do stanu prawnego nieruchomości, uniemożliwiała legalizację samowoli budowlanej.
W oparciu o powyższe zarzuty, wniósł o:
• uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB w S.;
• wstrzymanie wykonania zaskarżonego nakazu rozbiórki do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, z uwagi na nieodwracalne skutki wykonania decyzji;
• dopuszczenie dowodu z informacji o budynku ze Starostwa Powiatowego w S.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że budynek o wymiarach 10 m x 7 m jest budynkiem figurującym w Ewidencji Budynków Starostwa Powiatowego w S. Samowolą były prace remontowe tego budynku, a nie budowa tego budynku. Faktu tego nie zmienia okoliczność znajdowania się wewnątrz tego budynku innego "budynku", a będącego pomieszczeniem wewnętrznym. Taka dziwna konstrukcja wynikła z treści ładu przestrzennego obowiązującego w dacie obudowywania budynku mniejszego nowym budynkiem, przez poprzedniego właściciela nieruchomości i wykorzystywanie przestrzeni między budynkami jako pomieszczenia składowego słomy i siana.
Dalej skarżący wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera szczegółowego odniesienia się do odwołania. Na przykład do zarzutu wyjmowania z akt dokumentów i prowadzenia sprawy do wydania decyzji o z góry określonej treści - odpowiedź w decyzji sprowadza się do lakonicznego potwierdzenia prawidłowości takiego zachowania organu I Instancji, bez podania podstawy prawnej i jej wyjaśnienia.
W ocenie skarżącego, w związku z tym, że sporny budynek, jako figurujący w Ewidencji Budynków i Powiatowego w S. "jest zalegalizowany" - bezprzedmiotowym jest postępowanie zmierzające do jego powtórnego zalegalizowania tylko dlatego, iż rozpoczęto remont tego budynku.
Nakazanie rozbiórki budynku o wymiarach 10 m x 7 m oznacza rozbiórkę także budynku znajdującego się wewnątrz, którego legalności organy nadzoru budowlanego nie kwestionują. Stąd też w decyzji o rozbiórce należało wymienić konkretne samowolne roboty budowlane i to co w ich następstwie powstało, a więc np. ściany murowane i to objąć nakazem rozbiórki, a nie odnosić nakaz rozbiórki do całego budynku. Wskazane też byłoby, aby decyzja zawierała szkic określający samowolne roboty budowlane.
Niezasadnie uznano, że doszło do odstąpienia od procedury legalizacji, gdy w rzeczywistości była ona niemożliwa z powodu nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości (inne dane wynikają z księgi wieczystej, a inne z Ewidencji Gruntów i Budynków). Uniemożliwiało to złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym do czasu zakończenia stosownych postępowań, należało przedmiotowe postępowanie zawiesić w trybie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a, zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 497/12.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. skarżący złożył do akt wypis z kartoteki budynków prowadzonego przez Starostę S., z którego wynika, że budynek o nr ewidencyjnym [...]położony na działce o nr [...] ma powierzchnię 70 m2, jest murowany i został wybudowany w 1960 r. Ponadto skarżący opisał szczegółowo, w jaki sposób razem z bratem rozebrali stary budynek murowany i w jego miejsce postawili nowy budynek murowany. Wyjaśnił, że ze starego budynku nie pozostało nic, bo w efekcie został rozebrany cały, a w jego miejsce został postawiony budynek nowy murowany o tej samej powierzchni. W ocenie skarżącego na te wszystkie czynności pozwolenie nie było potrzebne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja [...]WINB w B. z dnia [...] lutego 2014 r., która utrzymała w mocy decyzję PINB w S.z dnia [...]grudnia 2013 r., nakazującą J. B. zamieszkałemu w S. przy ul. K.[...] dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku murowanego o wymiarach 10,00 m x 7,00 m na działce nr geod. [...] w S. przy ul. K.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409; dalej: "P.b.").
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 969/09, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 483/08, oraz uchylił zaskarżoną decyzję [...]WINB w B. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...]i poprzedzającą ją decyzję PINB w S. z dnia [...] listopada 2004 r., nr[...], nakazującą J. B. rozbiórkę budynku murowanego o wymiarach 10,00 m x 7,0 m budowanego bez pozwolenia na budowę na działce o nr. ew.[...] przy ul. K.[...]w S.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu NSA wydanym na mocy art. 188 p.p.s.a., wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. – por. B. Dauter, B. Gruszczyński: Komentarz do art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dostępny w Lex Omega). Wobec powyższego, uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Białymstoku przez NSA oraz obu decyzji organów administracji publicznej skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem decyzji organu I instancji. Z mocy więc art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy brak jest, w ocenie Sądu, przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku NSA. Oznacza to, że ocena legalności zaskarżonej decyzji będzie prowadzona w oparciu o stanowisko przedstawione przez NSA w przedmiotowym wyroku.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz mając na względzie treść wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 969/09, skład orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
We wskazanym wyroku NSA wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, wbrew treści art. 9 k.p.a., organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie legalizacyjne nie poinformowały strony o skutkach niewykonania obowiązków wynikających z postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 P.b. oraz o konsekwencjach prowadzenia robót budowlanych mimo ich wstrzymania, tj. obligatoryjnym orzeczeniu rozbiórki obiektu budowlanego. Prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., organ powinien poinformować skarżącego o konsekwencjach niedostosowania się do treści postanowienia wydanego na podstawie w/w przepisu w postaci wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika zaś, że skarżący nie uzyskał w tym zakresie żadnych wyjaśnień organu nadzoru budowlanego.
Zdaniem obecnego składu orzekającego, organy w pełni zadośćuczyniły powyższemu wymogowi wskazanemu przez NSA. Organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie pisemnie wezwał J. B. do przedłożenia stosownych dokumentów mających na celu umożliwienie legalizacji samowolnie wybudowanego budynku w terminie do dnia [...] października 2013 r. i jednocześnie poinformował go, że jeżeli dokumentów tych nie przedłoży we wskazanym terminie, wydana zostanie decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Dodatkowo poinformowano inwestora, że w przypadku wywiązania się z obowiązku, zostanie naliczona opłata legalizacyjna w wysokości 25 000 zł.
Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga, że we wskazanym wyroku NSA dokonał także wykładni prawa, która z mocy art. 190 p.p.s.a. wiąże Sąd w niniejszej sprawie. NSA stwierdził, że WSA w Białymstoku prowadząc postępowanie w sprawie II SA/Bk 483/08 wyjaśnił wątpliwości związane z reprezentacją skarżącego w postępowaniu sądowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący J. B. nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, ma pełną zdolność do czynności prawnych, dlatego brak jest podstaw do uznania, iż postępowanie sądowe dotknięte jest wadą nieważności o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ani też innymi wadami skutkującymi nieważnością postępowania wskazanymi w art.183 § 2 p.p.s.a. Za niezasadne w związku z powyższymi rozważaniami uznać należy także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 31 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 190 p.p.s.a, art. 58 § 1 pkt. 5 i § 2 w zw. z art. 31 § 3 p.p.s.a., ponieważ strona skarżąca miała pełną zdolność procesową mimo swej niepełnosprawności.
W ocenie obecnego składu orzekającego, w niniejszej sprawie, co zostało przesądzone wyżej, skarżący posiadał także pełną zdolność procesową. Na jego wniosek zwrócono się do Prokuratury Rejonowej w B. o zajęcie w terminie 7 dni na piśmie stanowiska, czy wstępuje do niniejszej sprawy na mocy art. 8 § 1 p.p.s.a. w związku z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...] lipca 2014 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko J. B. w sprawie [...]oraz, czy w związku z treścią powyższego postanowienia Prokuratura zamierza podjąć kroki prawne o ubezwłasnowolnienie J. B. W odpowiedzi Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. poinformował, że nie wystąpi o ubezwłasnowolnienie J. B., ani też nie przystąpi do niniejszej sprawy.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że NSA w cytowanym już wyroku stwierdził także, a z mocy art. 190 p.p.s.a. Sąd w niniejszym postępowaniu jest tą wykładnią związany, że za nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) poprzez błędną jego wykładnię, niezgodną z treścią wyroku TK z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie sygn. P 37/06. Jako nieuzasadniony NSA uznał także podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 193 Konstytucji RP przez błędne uznanie, że w świetle art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydawania decyzji legalizujących samowole budowlane. Podobnie NSA stwierdził, że nie ma racji skarżący uważając, że na realizację przedmiotowego obiektu budowlanego nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W jego ocenie, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że na wybudowanie tego obiektu niezbędne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż powierzchnia tego budynku przekracza 35 m2 i nie jest on objęty dyspozycją art. 29 ust.1 pkt.1 lit. a) Prawa budowlanego.
Zdaniem niniejszego składu orzekającego, niezasadne są również zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze.
Zarzut z pkt 1 skargi sprowadza się do tego, że w ocenie skarżącego, organy niezasadnie uznały przedmiotową inwestycję za budowę budynku o wymiarach 10 m x 7 m, gdy w rzeczywistości był to remont istniejącego budynku o tych wymiarach. Skarżący pomija jednak fakt, że już NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 969/09 stwierdził, że na budowę przedmiotowego budynku potrzebne było pozwolenie na budowę. Powyższe oznacza, że Sąd ten w pełni uznał za trafne ustalenia organów odnośnie poruszanej kwestii, a mianowicie, że skarżący dokonał samowoli budowlanej w zakresie wzniesienia budynku, na który wymagane było pozwolenie na budowę.
Sąd w składzie niniejszym pogląd ten całkowicie akceptuje. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem niezbicie, że skarżący wzniósł nowy obiekt murowany o wymiarach 10 m x 7 m. Podnoszone przez skarżącego argumenty, że w tym samym miejscu istniał wcześniej inny obiekt murowany o tych samych wymiarach, niczego w sprawie nie zmieniają. Organy stwierdziły bowiem ponad wszelką wątpliwość, że skarżący wzniósł nowy budynek murowany a nie wyremontował stary i stanowisko swoje w tej mierze precyzyjnie uzasadniły. Fakt ten potwierdza między innymi materiał zdjęciowy z k. 3-5 akt adm., z którego wynika wprost, że w dacie zrobienia tych zdjęć ([...] września 2004 r.) budynek był na etapie budowy i nie posiadał jeszcze dachu. Z kolejnych zdjęć z k. 43 – 46 akt adm. (z dnia [...] października 2004 r.) wynika natomiast, że kontynuowano budowę i zaczęto stawiać dach. Ze zgromadzonym przez organy materiałem dowodowym koresponduje stanowisko skarżącego wyrażone na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r., w którym opisał on szczegółowo fakt rozbiórki starego budynku murowanego, w tym fundamentów, wylanie nowych fundamentów i zbudowanie w jego miejsce nowego budynku murowanego o tych samych wymiarach.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zmienia również niczego złożony przez skarżącego na rozprawie do akt sądowych wypis z kartoteki budynków prowadzonej przez Starostę S. Wprawdzie z wypisu tego wynika, że na działce o nr [...]znajduje się budynek murowany o pow. 70 m2, którego budowę zakończono w 1960 r., ale dowód ten w żadnej mierze nie podważa stwierdzonej przez organy okoliczności, że skarżący zbudował nowy budynek murowany. Zdaniem Sądu, dowód ten nie zmienia także ustalonego przez organy stanu faktycznego w zakresie, w jakim wymagany był dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Jeśli bowiem na przedmiotowej działce istniał budynek murowany zbudowany w 1960 r. i został rozebrany, to budowa w jego miejsce nowego budynku murowanego o tej samej powierzchni co budynek stary, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżący nie posiadał.
Jako niezasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący obrazy art. 105 § 1 k.p.a. w zakresie braku umorzenia postępowania wobec budynku figurującego w kartotece budynków prowadzonej przez Starostę Sokólskiego. Podkreślenia bowiem wymaga, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło wskazanego przez skarżącego budynku wybudowanego w 1960 r., tylko nowego budynku murowanego budowanego przez skarżącego bez pozwolenia na budowę.
Niezasadny jest także zarzut skarżącego podniesiony przez niego w pkt 4 skargi. Zauważenia bowiem wymaga, że organ I instancji nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku murowanego o wymiarach 10 m x 7 m i nakazem nie objął znajdującego się wewnątrz tego budynku, budynku drewnianego, w którym skarżący przetrzymuje bydło domowe.
Niezasadny jest także kolejny zarzut skarżącego z pkt 5 skargi. W tym miejscu podkreślić należy, że WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 86/11, oddalił skargę J. B. na postanowienie P.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]grudnia 2010 r. nr [...]w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie legalizacji samowolnie wybudowanego budynku, a NSA wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 497/12, oddalił skargę od tego wyroku. Oba Sądy stanęły na stanowisku, ze brak było w sprawie podstaw do zawieszania postępowania administracyjnego na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., zaś NSA wskazał, że brak zasadności żądania zawieszenia postępowania w trybie art. 98 § 1 k.p.a. nie zwalnia organu od każdorazowego rozważenia zawieszenia postępowania z urzędu w świetle przesłanek z art. 97 § 1 pkt 1-4 k.p.a.
Zdaniem Sądu, ma rację organ II instancji, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 97 § 1 pkt 1 – 4 k.p.a., która dawałaby podstawę organom do zawieszenia tego postępowania. W szczególności nie było takiej przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie ma zatem podstaw do zwieszenia prowadzonego postępowania, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Należy więc podkreślić, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Użycie w tym wypadku koniunkcji wskazuje, że chodzi o wydanie decyzji w wyniku rozpatrzenia sprawy, tzn. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Regulacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy nie tylko rozpatrzenie sprawy, ale i wydanie decyzji, potwierdzają tezę, że przeszkoda, jaką stanowi zagadnienie wstępne ma bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną. Tak silne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego koresponduje również z twierdzeniem, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi konieczną przesłankę dla wiążącego wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 111/12).
Zdaniem więc Sądu, organy słusznie uznały, że w niniejszej sprawie brak jest zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Zagadnieniem tym nie jest podniesiona przez skarżącego okoliczność, że niejasność co do stanu prawnego nieruchomości uniemożliwiała legalizację samowoli budowlanej. Pamiętać bowiem należy, że konsekwencją samowoli budowlanej jest zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego nakaz jej rozbiórki, a jej legalizacja dopuszczalna jest dopiero po spełnieniu przesłanek z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Brak możliwości spełnienia tych przesłanek nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tylko powoduje konieczność zastosowania regulacji z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się do zarzutów odwołania.
W ocenie Sądu, organ ten odniósł się do wszystkich zrzutów podniesionych w odwołaniu, co ewidentnie wynika z uzasadnienia wydanej przez niego decyzji. Wprawdzie wywody organu w tej mierze są zwięzłe, ale nie naruszają art. 107 § 3 k.p.a. W nawiązaniu do zarzutu z pkt 3 odwołania organ wyjaśnił, a Sąd te ustalenia akceptuje, że odwołujący miał możliwość zapoznania się z aktami administracyjnymi. Dla oceny powyższego stanowiska znaczenie również ma fakt, że skarżący nie wykazuje, w jakim zakresie zostało ograniczone jego prawo i jaki to miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Organ wprawdzie lakonicznie, ale jednak odniósł się także do zarzutu z pkt 4 odwołania. Sąd podziela jego stanowisko i wyjaśnia, że stanowisko skarżącego, jakoby organ (w domyśle I instancji) w sprawie tworzył fałszywe dowody, jest całkowicie nieuzasadnione. Organ ten ustalił bowiem, że skarżący zbudował budynek murowany bez pozwolenia na budowę i ustalenia te są zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym (w tym zdjęciowym). W tym kontekście zauważenia wymaga, że niespójne są raczej wyjaśnienia skarżącego. W pkt 4 odwołania stwierdził on bowiem, że "w rzeczywistości doszło do remontu przez wymianę ścian drewnianych na murowane", zaś na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. złożył wypis z kartoteki budynków, a następnie wyjaśniał, że remontował budynek murowany, zaś remont polegał na tym, że zostały wylane nowe fundamenty i wybudowane ściany ze starych pustaków pochodzących z rozbiórki starego budynku.
W tym miejscu wyjaśnienia jeszcze wymaga, że po zamknięciu rozprawy, pismem z dnia 8 listopada 2014 r., skarżący wniósł o otwarcie rozprawy i dopuszczenie wskazanego w nim dowodów, umożliwienie sprostowania oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. oraz rozszerzenie skargi.
Zdaniem Sądu, brak było podstaw do otwarcia rozprawy na podstawie art. 133 § 3 p.p.s.a. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1167/11, przez pojęcie istotne okoliczności (art. 133 § 3 p.p.s.a.), należy rozumieć taki element stanu faktycznego, który na dzień wydania przez organ odwoławczy decyzji nie został ujęty w aktach sprawy administracyjnej, a następnie został ujawniony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednak ta istotna okoliczność w postaci nowego faktu lub dowodu musi wystąpić na moment wydawania przez organ decyzji, a nie przez sąd wyroku.
Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela powyższe stanowisko i wyjaśnia, że zgłoszony w piśmie dowód nie stanowi istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania nie jest wyrokiem, o którym mowa w art. 11 p.p.s.a. i pozostaje bez wpływu na ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie niniejszej.
Zdaniem Sądu brak było także podstaw do otwierania rozprawy na nowo z pozostałych wskazanych we wniosku przyczyn. W tej mierze przywołać należy stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 146/13, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Sąd w niniejszym postępowaniu badał legalność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez organy. Jako dowód został zaś potraktowany, na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a., złożony przez skarżącego na rozprawie, wypis z kartoteki budynków prowadzonej przez Starostę Sokólskiego. Natomiast wyjaśnienia złożone przez skarżącego na rozprawie na mocy art. 106 § 2 p.p.s.a. nie noszą charakteru dowodowego. Brak jest zatem podstaw do otwierania rozprawy na nowo w celu prostowania wyjaśnień. Brak jest także ku temu podstaw z uwagi na możliwość skontrolowania wskazanego przez skarżącego postanowienia PINB w S. z dnia [...] września 2004 r. na podstawie art. 135 p.p.s.a.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające natomiast zastosowanie w sprawie przepisy zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło