II SA/Bk 284/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-06-22

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zamiar budowy kurnika może stanowić "szczególnie uzasadnioną potrzebę" właściciela lasu, uzasadniającą zmianę lasu na użytek rolny?
Ratio decidendi
Organy administracji nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i ocenie materiału dowodowego. Zastosowanie uznania administracyjnego wymagało od organów dokładnego zbadania i wyważenia potrzeb właściciela lasu pod kątem ich "szczególnie uzasadnionego" charakteru, a nie ograniczenia się jedynie do treści wniosku. Brak pouczenia strony o konieczności wykazania takiej potrzeby narusza zasadę informowania z art. 9 K.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
A. i M. F. złożyli wniosek o zezwolenie na zmianę części działki leśnej na użytek rolny w celu budowy kurnika. Starosta odmówił, uznając, że budowa kurnika nie stanowi szczególnie uzasadnionej potrzeby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego i nie oceniły materiału dowodowego zgodnie z przepisami.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. F. i M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany lasu na użytek rolny 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. solidarnie na rzecz skarżących A. F. i M. F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2016 r. A. i M. F. wystąpili do Starosty S. o zezwolenie na zmianę działki leśnej o nr geod. [...] o pow. 0,99 ha, położonej w obrębie miejscowości P., gm. S., w części powierzchni 1830 m2 na użytek rolny. W motywach wniosku wskazali, że w przyszłości planują budowę kurnika. Starosta S. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] odmówił wydania zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że brak jest przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, które przemawiałyby za wydaniem decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny na ww. działce. Organ nie doszukał się również przesłanki "szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu", o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach i przyznał prymat interesowi społecznemu nad interesem strony, zgodnie z art. 7 K.p.a. odmawiając zmiany lasu na użytek rolny. Zdaniem organu podnoszony przez wnioskodawców zamiar budowy kurnika, nie może być uznany za szczególnie uzasadniony interes właściciela lasu. W ocenie organu nie ma znaczenia również to, że na ww. działce nie rośnie las, który został usunięty przez poprzedniego właściciela nieruchomości. W związku z powyższym - zdaniem organu - w danej sprawie nie można przyjąć, że została spełniona przesłanka "potrzeby szczególnie uzasadnionej", o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i M. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że ponieważ pojęcie "szczególnie uzasadnionych potrzeb" użyte w przepisie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach nie zostało w ustawie wyjaśnione, jego znaczenie należy ustalić w oparciu o wiedzę o potrzebach ludzi i tworzonych przez nich organizacji i instytucji. Organ, wydając decyzję, która oparta jest na uznaniu administracyjnym, winien - po uprzednim wyczerpującym zgromadzeniu materiału dowodowego - dokonać jego starannej oceny i szczegółowo wyważyć potrzeby właściciela lasu w kontekście oceny, czy mają one charakter szczególnie uzasadniony, przemawiający za zmianą przeznaczenia lasu. W ocenie Kolegium sytuacja, o której mowa wyżej, nie zaistniała w rozpoznawanym przypadku. Jak wynika z akt sprawy, skarżący są współwłaścicielami ww. nieruchomości. Z oględzin przedmiotowych działek, przeprowadzonych w toku postępowania z udziałem pełnomocnika stron wynika, że przedmiotowa działka jest pozbawiona roślinności leśnej. Natomiast w sąsiedztwie przedmiotowej działki znajduje się las olszowo-jesionowy W ewidencji gruntów użytek leśny o powierzchni 0,29 ha na wyżej wymienionej działce, posiada glebę V klasy bonitacyjnej - LsV. W świetle materiału dowodowego ustalono bezspornie, że przedmiotowe działki są gruntem leśnym w rozumieniu ustawy o lasach. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o lasach, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony m.in. do produkcji leśnej. O kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów. Nie ulega więc wątpliwości w świetle materiału dowodowego sprawy, że ww. użytek leśny spełnia kryterium lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach Kolegium podniosło, że wprawdzie wyrażenie zgody na zmianę lasu na użytek rolny pozostawiono uznaniu organu, o czym przesądza art. 13 ust. 3 ustawy o lasach, jednak przesłankami dopuszczalności takiej decyzji jest wykazanie szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów (ust. 2 art. 13). Użycie w przepisie pojęcia "szczególnie uzasadnionych potrzeb" wskazuje, że ustawodawca zezwala na zmianę przeznaczenia lasu jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności zaś, gdy przedmiotowa zmiana jest niezbędna dla zaspokojenia takiej potrzeby, a znaczenie jej zaspokojenia dla właściciela lasu przeważa interes publiczny jego ochrony i pozwala na odstąpienie od celów wyznaczonych w ustawie. W ocenie Kolegium skarżący w toku postępowania nie wykazali jednak takich okoliczności. Podnoszony bowiem we wniosku o zmianę fragmentu lasu w ww. działce oraz odwołaniu zamiar budowy kurnika, nie może być uznany z oczywistych względów za szczególnie uzasadniony interes właściciela dla zmiany lasu na użytek rolny, a ponadto - zamiar budowy kurnika nie ma w sobie niczego szczególnego. Zarzuty odwołania, jakoby zabrakło w sprawie rzetelnej analizy wniosku skarżących oraz zgromadzenia materiału dowodowego Kolegium uznaje za nieuzasadnione. To bowiem wnioskujący winni wykazywać wystąpienie szczególnie uzasadnionych potrzeb mających przemawiać za uwzględnieniem podania o zmianę lasu na użytek rolny. Wszak tylko oni znają swoje potrzeby i są w stanie przedstawić argumenty przemawiające za ich wyjątkowością. Kolegium podtrzymało stanowisko organu pierwszej instancji, że strony nie wskazały szczególnie uzasadnionej potrzeby zmiany lasu na użytek rolny. Podniesiono, że przepisy ustawy nakazują podejmowanie w pierwszej kolejności działań zmierzających do ochrony zasobów leśnych. Zawarte w art. 7 - 9 oraz 13 normy prawa wskazują, na konieczność prowadzenia gospodarki leśnej w ramach zrównoważonego rozwoju (zasada konstytucyjna - art. 5 Konstytucji RP). Charakteryzuje się ona działaniami zmierzającymi do zachowania terenów leśnych oraz ich systematycznego powiększania, a zmianę lasu na inne cele nakazuje traktować jako wyjątek. Teren objęty wnioskiem jest lasem w rozumieniu przepisów ustawy o lasach, więc zarówno zasady powszechnej ochrony lasów oraz trwałości utrzymania lasów (art. 8 ustawy o lasach), jak i konieczność ochrony środowiska naturalnego przed nieuzasadnioną degradacją powodują, że należy przyznać prymat interesowi publicznemu nad interesem strony w rozumieniu art. 7 K.p.a. W sprawie niniejszej materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu dawał podstawę do podjęcia decyzji odmownej. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli A. i M. F. i zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie sprawy, przekroczenie uznaniowości i brak zbadania wszystkich przesłanek. Wskazując na powyższe naruszenia wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji. Zdaniem skarżących twierdzenie organu, że nie doszukał się przesłanki "szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu" o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach i przyznał prymat interesowi społecznemu nad interesem strony, zgodnie z art. 7 K.p.a. odmawiając zmiany lasu na użytek rolny jest błędne. Podano, że przedmiotowa działka jest częściowo zalesiona, a częściowo jest gruntem rolnym Ps III i Ps IV. Sąsiednie działki są zabudowane, zurbanizowane. Działka spełnia wszelkie warunki, aby Burmistrz mógł wydać warunki zabudowy na zabudowę zagrodową. Przedmiotowa nieruchomość, która jest użytkowana przez ojca A. F. – A. A. jest w produkcji rolnej - nie nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, należy więc przyjąć że w dalszym ciągu są to grunty rolne. Jeśli na części nie zalesionej zostaną wybudowane budynki gospodarcze to nieruchomość będzie spełniała warunki definicji "gruntu rolnego zabudowanego", zawartej w ust. 1 pkt 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do tego użytku należą grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, oraz przetwórstwu rolno - spożywczemu, a także zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych. Przedmiotowa zmiana nie wyłącza gruntu z produkcji rolnej. Działki nie spełniają warunków umożliwiających ich zaklasyfikowanie jako lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o lasach nałożono na właścicieli lasów obowiązek trwałego ich utrzymywania i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Przedmiotowa działka nie posiada zalesienia od ponad 10 lat, poprzedni właściciel uprawiał tam porzeczki - organ nie zbadał czy da się utrzymać las. Urzędnik starosty nie ocenił ani jakości drzewostanu i nie ocenił, czy warunki na działce rokują, że utrzyma się tam las. Nie ma opinii klasyfikatora z operatem i oceną gleboznawczą gruntu. Z załącznika do decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. - Charakterystyka planowanego przedsięwzięcia wynika, że obszar przedsięwzięcia stanowi fragment działki nr ew. 111 położonej na gruntach wsi P. Obejmuje brzeżny, północny fragment klasoużytku LsIV, położonego w południowej części działki. Wnioskowany teren ma powierzchnię 1830m2. Jego zachodnia oraz wschodnia granica przebiega po granicy działki. Zachodnia granica ma długość 25 m. Granica południowa przebiega prostopadle do granicy zachodniej. Granicę północną wyznacza granica klasoużytku LsIV. Na obszarze wnioskowanym nie występuje roślinność leśna. Teren pokryły jest roślinnością ruderalną (m.in. bylica pospolita, tasznik pospolity, żółtlica pospolita, bodziszek cuchnący, pokrzywa zwyczajna, chrzan pospolity, babka zwyczajna). W sąsiedztwie obszaru przedsięwzięcia znajduje się przerzedzony drzewostan olszowo-jesionowy w wieku ok. 50 lat (od strony południowej). W odległości ok. 6 m w kierunku zachodnim usytuowany jest budynek kurnika. Koryto rzeki K. znajduje się w odległości kilku metrów od południowo - wschodniego narożnika obszaru wnioskowanego. Od wschodu obszar wnioskowany sąsiaduje z gruntem ornym obsianym zbożem. Obszar przedsięwzięcia jest położony poza wszelkimi formami ochrony przyrody. Porastający działkę samosiew jest chwastem leśnym i w żadnym wypadku nie można tego terenu nazywać lasem. Organ orzekający w drugiej instancji nie wyjechał w teren, aby określić i zbadać wiek drzewostanu, nie dokonano też analizy załączonych zdjęć przedstawiających usytuowanie i drzewostan działki. Działka nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w związku z utratą jego ważności z dniem 1 stycznia 2003 r. Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 1999 r. działka ta przeznaczona jest do wykorzystania leśno - rolniczego. Dla tego terenu nie ma uproszczonych planów urządzania lasów. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ ponownie podkreślił, że to strona wnioskująca o udzielenie zezwolenia na przekształcenie najlepiej zna swoją sytuację i to ona powinna dopełnić starań wykazania, że znajduje się w takich wyjątkowych okolicznościach, iż przekształcenie jest dla niej niezbędne. Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. skarżący podali, że działka nie jest zadrzewiona. Obecnie zamieszkują w B. Skarżąca jest nauczycielem i obawia się utraty pracy. Wówczas chciałaby zająć się hodowlą kur, aby mieć źródło utrzymania. Jest nauczycielem LO i dopiero we wrześniu będzie wiedziała na pewno czy w dalszym ciągu będzie zatrudniona jako nauczyciel. Część działki ojca skarżącej nr [...] przy rzece T. została odlesiona, natomiast im odmówiono. Na pozostałej części działki [...] nie będzie można postawić kurnika w całości ponieważ nie zmieści się on do granicy która jest oznaczona jako LS4. Kurnik musi być odsunięty od drogi i musi być budowany za linią energetyczną. Jest to jedyna nieruchomość rolna jaką posiadamy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w B. z dnia [...] marca 2017 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] stycznia 2017 r., odmawiającą udzielenie zezwolenia na zmianę fragmentu lasu na użytek rolny w działce o nr geod. [...], położonej w obrębie miejscowości P., gm. S., stanowiącej współwłasność A. i M. F. Podstawę prawną dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2015 r. poz. 2100 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), a w szczególności art. 13 ust. 2, z którego wynika, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Organy administracji nie wyjaśniły bowiem w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy oraz wbrew przepisom art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto uzasadnienia decyzji nie odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. Wskazane przepisy, a ponadto art. 8 K.p.a., nakazują bowiem organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się takiego naruszenia. Z art. 13 ust. 2 ustawy wynika, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Nie chodzi tu zatem o każdy przypadek, tylko o szczególnie uzasadniony. Przez użycie zwrotu "szczególnie uzasadniony" ustawodawca wskazał, że nie wystarczy ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek, zwykłej potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi to być potrzeba wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Wniosek ten potwierdza treść art. 8 ustawy, z którego wynika, że podstawowymi zasadami prowadzenia gospodarki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. Ponadto w art. 13 ust. 1 ustawy nałożono na właścicieli lasów obowiązek trwałego ich utrzymywania i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24 lipca 2012 r., II SA/Bk 374/12, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym pojawiły się poglądy, że chęć zagospodarowania działki przez jej właściciela, dla celów rekreacyjnych i hodowlanych oznacza, że ma on uzasadniony interes w żądaniu zmiany przeznaczenia działki, ale nie oznacza, że wystąpiła szczególnie uzasadniona potrzeba, aby takiej zmiany dokonać (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r., II OSK 1449/10, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a także że przejściowe pozbawienie lasu drzew nie stanowi przesłanki do zmiany przeznaczenia terenu na użytek rolny, ale zobowiązuje właściciela do uzupełnienia struktury lasu i jego zalesienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dni 29 lutego 2012 r., IV SA/Wa 1609/11, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie niniejszym podziela argumentację przedstawioną we wskazanych orzeczeniach, podkreśla jednak, że ponieważ pojęcie "szczególnie uzasadnionych potrzeb" użyte w przepisie art. 13 ust. 2 ustawy nie zostało w ustawie wyjaśnione, organ wydając decyzję, która oparta jest na uznaniu administracyjnym winien po uprzednim wyczerpującym zgromadzeniu materiału dowodowego dokonać jego starannej oceny i szczegółowo wyważyć potrzeby właściciela lasu w kontekście oceny, czy mają one charakter "szczególnie uzasadniony", przemawiający za zmianą przeznaczenia lasu (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., II OSK 1088/10, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, organy nie wyjaśniły stanu faktycznego na tyle, aby w sposób prawidłowy sprawę rozstrzygnąć. Organy obu instancji odmawiając wydania zezwolenia właściwie bazowały tylko na treści wniosku skarżących, którzy podali, że zmiana lasu na użytek rolny uzasadniona jest budową w przyszłości kurnika. W ocenie organów obu instancji budowa kurnika nie stanowi "szczególnie uzasadnionej potrzeby" o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy. Strony zaś nie wykazały, że znajdują się w takich wyjątkowych okolicznościach, iż przekształcenie jest dla nich niezbędne. Istotnie to na właścicielu lasu spoczywa ciężar wykazania, że zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby. Jednak sposób sformułowania ww. przepisu, który jako jedyną przesłankę wymienia "szczególnie uzasadnioną potrzebę właściciela lasu", prowadzi do wniosku, że na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek dokładnego zbadania tej przesłanki w jednostkowej sytuacji strony wnioskującej. Ograniczenie się przez organy tylko do treści wniosku narusza także podstawową zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w 9 K.p.a., tj. obowiązku udzielania informacji faktycznej i prawnej, co należy uznać na gruncie rozpatrywanej sprawy za mogące mieć istotny wpływ na jej wynik. Zgodnie z powołanym przepisem, na organie administracyjnym ciąży powinność informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zasada wyrażona w art. 9 K.p.a. nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli, a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Organy muszą zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Informacji takich stronom w sprawie niniejszej nie udzielono. Ograniczono się tylko do treści wniosku. Nie pouczono stron, że muszą wykazać szczególnie uzasadnioną potrzebę zmiany lasu na użytek rolny. Ograniczenie się tylko do ustalenia, że las ma być zmieniony na użytek rolny w celu budowy kurnika istotnie może wykluczać zaistnienie szczególnie uzasadnionej potrzeby. Ale już dodatkowe informacje wynikające z akt sprawy jak i z wyjaśnień skarżących złożonych na rozprawie mogą poddawać w wątpliwość automatyczne stwierdzenie, że budowa kurnika nie może uzasadniać zmiany lasu na użytek rolny. Organy obu instancji nie zebrały materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia sprawy i prawidłowego rozstrzygnięcia jak również nie dokonały jego oceny zgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Już z samego wniosku w sprawie niniejszej, oprócz celu zmiany lasu na użytek rolny, wynika także, że skarżący wnioskowali o zmianę tylko części działki nr [...]. Z powierzchni działki wynoszącej 0,99 ha, wnioskowali o zmianę tylko 1830 m2. Stosunkowo mała powierzchnia działki zawnioskowana do zmiany, w ocenie Sądu, świadczy że wskazany cel jej przeznaczenia jest zgodny z rzeczywistością. Z informacji udzielonej przez Burmistrza S. wynika, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospdorowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 1999 r. działka nr [...] przeznaczona jest do wykorzystania leśno – rolnego. Z kopii mapy zasadniczej obręb: P. wynika, że na sąsiednich działkach nr [...], nr [...] i [...] także znajdują się kurniki. Na działce nr [...] położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], stanowiącej własność ojca skarżącej, znajdują się dwa kurniki, a działka ta przeznaczona także jest do wykorzystania leśno – rolnego. Nadto takie okoliczności jak to, że jest to jedyna nieruchomość rolna jaką posiadają skarżący. Niepewność co do zatrudnienia skarżącej i planowanie przyszłości związanej z hodowlą kur. Jak również brak możliwości postawienia kurnika w części rolnej działki z uwagi zachowanie odległości od drogi i przebieg linii energetycznej, mogą uzasadniać wystąpienie szczególnie uzasadnionej potrzeby skarżących. Organy, w ocenie Sądu, w ogóle nie zajęły się zbadaniem i oceną sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawców, a to może mieć kolosalny wpływ na ocenę, czy w sprawie występują szczególnie uzasadnione potrzeby, od których zależy kwestia, czy wniosek ich zostanie rozpatrzony pozytywnie. Organy w sprawie niniejszej dokonały oceny tej przesłanki jedynie w oparciu o sformułowanie zawarte we wniosku. Nie pouczyły skarżących, że muszą wykazać szczególnie uzasadnioną potrzebę zmiany lasu na użytek rolny, nie odniosły się do okoliczności wynikających z akt sprawy jak również nie uzupełniły materiału dowodowego chociażby w postaci przesłuchania stron. W sprawie niniejszej mamy zatem do czynienia z sytuacją przerzucenia ciężaru dowodowego w całości na wnioskodawców. Jak już wskazano powyżej istotnie to na właścicielu lasu spoczywa ciężar wykazania, że zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby ale to organ prowadzący postępowanie ma obowiązek dokładnego zbadania tej przesłanki. Zdaniem Sądu, powołanie się przez organy jedynie na orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że chęć przekształcenia użytków leśnych w użytki rolne celem budowy kurnika nie stanowi szczególnie uzasadnionych potrzeb w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy, bez głębszej analizy prawidło ustalonego stanu faktycznego i zebranych dowodów, jest niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy zatem są zobowiązane do zebrania i wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego. A tego organy w niniejszej sprawie nie zrobiły. Skoro to wnioskodawcy muszą wykazać szczególnie uzasadnioną potrzebę organy rozpoznając sprawę ponownie, pouczą ich o tym fakcie w trybie art. 9 K.p.a. a następnie informacje podane przez wnioskodawców ocenią w kontekście całego materiału dowodowego. W związku z tym, że organy obu instancji nie odniosły się do wskazanych powyżej kwestii, a okoliczności te są istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, niecelowym było dokonywanie przez Sąd merytorycznej oceny zarzutów skargi. Ocena taka na tym etapie byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez Sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy zobowiązane będą zatem do zebrania całego materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia sprawy i prawidłowego rozstrzygnięcia oraz dokonania jego oceny zgodnie z regułami postępowania wskazanymi w powyższych przepisach, kierując się opisanymi wyżej zaleceniami Sądu. Dopiero wskutek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób zgodny z przepisami postępowania możliwa będzie merytoryczna ocena decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. Do kosztów tych zaliczono wpis sądowy w wysokości 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło