II SA/Bk 287/22
WyrokWSA w Białymstoku2022-07-05
Skład orzekający: Grzegorz Dudar, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie jest właścicielem nieruchomości i nie wykazał interesu prawnego, ma prawo do uzyskania z ewidencji gruntów i budynków numerów ksiąg wieczystych oraz wypisów i wyrysów z rejestru gruntów dotyczących tych nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły udostępnienia wnioskodawcy numerów ksiąg wieczystych oraz wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów. Wnioskodawca nie wykazał swojego prawa własności ani interesu prawnego do uzyskania tych danych, które mają charakter podmiotowy lub podmiotowo-przedmiotowy. Zamiar zainicjowania postępowań cywilnych nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania interesu prawnego w rozumieniu przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. S. zwróciła się do organów administracji o udostępnienie numerów ksiąg wieczystych oraz wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów dla działek objętych aktem własności ziemi z 1973 r. Organy odmówiły, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała swojego prawa własności ani interesu prawnego do tych danych, które mają charakter podmiotowy. Wnioskodawczyni twierdziła, że jest spadkobierczynią swojej matki, która miała być współwłaścicielką nieruchomości, i potrzebuje tych danych do uregulowania spraw spadkowych i własnościowych przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wskazania numerów ksiąg wieczystych oraz wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów oddala skargę
I. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2022 r. znak [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. (dalej: PWINGiK) utrzymał w mocy decyzję Starosty H.z 1 grudnia 2021 r. znak [...]o odmowie udostępnienia I. S. numerów ksiąg wieczystych oraz wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów dla działek nr [...] i [...]położonych w obrębie K., gmina K.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
II. Aktem własności ziemi z [...] lutego 1973 r. nr [...]Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. uwłaszczyło D.M. odnośnie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], , [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 7,54 ha położonych we wsi K. powiat H. Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia w B. z [...] maja 1973 r. akt własności ziemi został utrzymany w mocy.
III. W pismach m.in. z [...] kwietnia 2020 r. i [...] lipca 2020 r. I. S. (dawniej M.) występowała do Starostwa Powiatowego w H. o udostępnienie danych dotyczących działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego objętego aktem własności ziemi z [...] lutego 1973 r. Zapytany organ udzielał pisemnych odpowiedzi (m.in. z [...] kwietnia 2020 r. i [...] sierpnia 2020 r.) wywodząc, że wnioskodawczyni oraz jej matka Z. M.nie figurowały i nie figurują w operatach ewidencji gruntów wchodzących w skład nieruchomości objętej tym aktem.
IV. We wniosku z [...] sierpnia 2020 r. I. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, sprecyzowała kierowane do Starostwa Powiatowego w H. żądanie jako:
1) dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie nieruchomości wskazanych w akcie własności ziemi z [...] lutego 1973 r. przez ujawnienie Z. M.w udziale 1/2 jako właścicielki wszystkich działek wymienionych w tym akcie (nr [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...]);
2) wskazanie aktualnych numerów działek wymienionych w akcie własności ziemi, a jeśli nieruchomości nie zmieniły numeracji - wskazanie tej okoliczności;
3) wskazanie numerów ksiąg wieczystych jakie są prowadzone dla nieruchomości wymienionych w akcie własności ziemi, w tym zwłaszcza działek położonych w gminie Kl.oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], a jeśli doszło do zmiany numeracji działek - o ujawnienie ksiąg wieczystych dla działek o numerach zmienionych;
4) wskazanie czy akt własności ziemi obejmował też działki o innych numerach niż wskazane w pkt 2, a jeśli tak, to jakie są aktualne numery tych działek, kto figuruje w rejestrze jako ich właściciel oraz jakie są ich numery ksiąg wieczystych;
5) przesłanie wypisów i wyrysów z rejestru gruntów dla nieruchomości nieposiadających księgi wieczystej, w ilości odpowiadającej ilości nieruchomości - w celu umożliwienia założenia księgi wieczystej.
Decyzją z [...] listopada 2020 r. Starosta Powiatowy w H.: 1) odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie nieruchomości wykazanych w akcie własności ziemi z [...] lutego 1973 r. przez ujawnienie jako właścicielki w udziale ½ Z. M.; 2) odmówił wydania wypisów i wyrysów dla działek odpowiadających działkom z ww. aktu własności ziemi; 3) w pozostałym zakresie orzekł "wniosek załatwić pozytywnie". Organ pierwszej instancji przedstawił jak na przestrzeni lat wyglądał obrót prawny działkami wymienionymi w akcie własności ziemi. Z ustaleń tych wynika, że (-) działka nr [...] o powierzchni 2,20 ha została przez D. M. sprzedana w 1975 r. na rzecz osoby fizycznej; (-) postanowieniem Sądu Rejonowego w B.P.z [...] lutego 1978 r. w sprawie sygn. akt Ns[...], wydanym w sprawie z wniosku Z. M. (z udziałem I. M. i I. M.), dokonano działu spadku po D. M.. Sąd orzekł o przyznaniu gospodarstwa rolnego składającego się z działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wraz z zabudowanym siedliskiem o powierzchni ogólnej 5, 39 ha "z udziałem Z. M. i I. M. w równych częściach" - na wyłączną własność I.M. s. D.i Z.; (-) działki nr [...], [...] i [...] o powierzchni 3,78 ha zostały w 1977 r. objęte scaleniem gruntów. Za działki wydzielono ekwiwalent w postaci działek nr [...], [...] i [...] o ogólnej powierzchni 3,83 ha; (-) działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (nie objęte scaleniem), w wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów otrzymały kolejno numery [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; (-) w 1983 r. działki leśne nr [...], [...], [...], [...] i [...] zostały objęte scaleniem, za które wydzielono ekwiwalent w postaci działki nr [...]; (-) w 1995 r. przeprowadzono kolejne scalenie, w wyniku którego za działkę siedliskową nr [...] wydzielono ekwiwalent w postaci działek nr [...] (siedlisko) i nr [...]; (-) w latach 1978- 1987 I. M. sprzedał działki nr [...], [...] i [...] na rzecz osób fizycznych, zaś na Skarb Państwa zrzekł się działek nr [...], [...] i [...]. W wyniku wyżej opisanych czynności prawnych z działek wymienionych w akcie własności ziemi pozostały tylko działki obecnie oznaczone nr [...] i [...], które posiadają założoną księgę wieczystą i stanowią własność osoby fizycznej.
Decyzją z [...] stycznia 2021 r. PWINGiK uchylił ww. orzeczenie Starosty na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. m.in. z powodu jednoczesnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z rejestru gruntów oraz w przedmiocie aktualizacji ewidencji, mimo odmiennych podstaw prawnych dla rozstrzygnięć o takich przedmiotach. Wskazał, że udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków następuje co do zasady w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa udostępnienia powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej.
V. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta:
- w piśmie z [...] marca 2021 r. poinformował wnioskodawczynię o przekształceniach własnościowych jakim na przestrzeni lat ulegały działki wymienione w akcie własności ziemi, w wyniku których pozostały wyłącznie dwie działki (nr [...]i [...]) oraz że akt własności ziemi nie obejmował działek o innych numerach;
- decyzją z [...] marca 2021 r.: 1) odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie nieruchomości wykazanych w akcie własności ziemi z [...] lutego 1973 r. poprzez ujawnienie jako właścicielki w udziale 1/2 Z. M., 2) odmówił wskazania numerów ksiąg wieczystych jakie są prowadzone dla nieruchomości wymienionych w akcie własności ziemi, również dla działek o numerach zmienionych, 3) odmówił wydania wypisów i wyrysów z rejestru gruntów dla działek odpowiadających działkom z ww. aktu własności ziemi.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła I. S. W jego treści wskazała, że "ogranicza wniosek o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę decyzji dla działek nr [...]i [...] w gminie K.", bowiem zgodnie z informacją udzieloną w piśmie z [...] marca 2021 r. pozostałe działki będące własnością Z. i D. M. nie przeszły na własność osób trzecich w drodze innej niż dziedziczenie lub dział spadku, a zatem ich właściciele są chronieni rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (k. 61 akt adm.).
W wyniku ww. odwołania PWINGiK po raz kolejny uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zwrócił uwagę na niewykonanie zaleceń z poprzedniej decyzji kasacyjnej, w szczególności niewyodrębnienie postępowania o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków.
VI. Następnie Starosta wyodrębnił dwa postępowania:
- w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków;
- w przedmiocie udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków (postępowanie kontrolowane w sprawie niniejszej).
Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Starosta H.odmówił wskazania numerów ksiąg wieczystych jakie są prowadzone dla nieruchomości wymienionych w akcie własności ziemi, również dla działek o numerach zmienionych oraz odmówił wydania wypisów i wyrysów z rejestru gruntów dla działek odpowiadających działkom z ww. aktu własności ziemi (działki nr [...] i [...]).
Odwołanie wniesione przez I. S. od tej decyzji zostało przez PWINGiK uwzględnione decyzją z [...] września 2021 r., a sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem PWINGiK, rozpoznano merytorycznie wniosek, który nie spełniał wymogów formalnych (nie został złożony na urzędowym formularzu).
VII. W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta H. w piśmie z [...] września 2021 r., na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., wezwał I. S. do złożenia wniosku o wydanie wypisów i wyrysów z rejestru gruntów oraz o wskazanie numerów ksiąg wieczystych na urzędowym formularzu określonym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 28 lipca 2020 r. w sprawie wzorów wniosków o udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, licencji i dokumentu obliczenia opłaty, a także sposobu wydawania licencji (Dz. U. poz. 1322). Zakreślił termin 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Przy piśmie z [...] października 2021 r. skarżąca złożyła formularz oraz doprecyzowała, że domaga się wskazania numerów ksiąg wieczystych działek nr [...]i [...] z obrębu K. oraz wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów dla działek nr [...] i [...] z obrębu K. W formularzu w rubryce "Wnioskodawca" zaznaczyła dwie opcje: właściciel oraz osoba mająca interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem na podstawie pism z [...] sierpnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] kwietnia 2021 r. oraz [...] sierpnia 2021 r. w związku z dziedziczeniem po D. i Z. M. (k. 66 akt adm.).
VIII. Decyzją z [...] grudnia 2021 r. Starosta H.odmówił udostępnienia I. S. numerów ksiąg wieczystych oraz wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów dla działek nr [...] i [...] położonych w obrębie K. gmina K. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 5 P.g.k., a także § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. poz. 1390 ze zm.).
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wnioskowane udostępnienie danych z ewidencji wiąże się z ujawnieniem danych osobowych, zatem podlega ograniczeniom z art. 24 ust. 5 P.g.k., tzn. może o nie wystąpić podmiot posiadający prawo do działek nr [...]i [...], podmiot wymieniony w punktach 2-2a tego przepisu, bądź podmiot posiadający interes prawny w udostępnieniu tych danych. Zdaniem Starosty, wnioskodawczyni nie należy do żadnej kategorii tych podmiotów, w tym nie posiada prawa do ww. działek oraz nie wykazała interesu prawnego. Jak zadeklarowała, potrzebne są jej w szczególności dane osobowe i adresowe osób ujawnionych w księgach wieczystych, a także dane samych ksiąg wieczystych w celu sformułowania wniosku o założenie księgi wieczystej dla działek, które nie są nią objęte, względnie w celu wystąpienia o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zainteresowanie dokonanymi wpisami w ewidencji gruntów i budynków nie świadczy jednak o istnieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k. Zdaniem Starosty, sporne działki posiadają założoną księgę wieczystą. O tym, jakie dokumenty będą stanowiły dowód w ewentualnym postępowaniu cywilnym, zadecyduje sąd powszechny. Może on zobowiązać stronę do złożenia określonych dokumentów i wówczas istniałyby podstawy do uznania legitymacji strony na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k.
IX. Odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2021 r. złożyła I. S., Wywiodła, że mimo długotrwałego prowadzenia postępowania organ pierwszej instancji ani razu nie poddał ocenie konkretnych argumentów i okoliczności, które – w jej ocenie – świadczą o posiadaniu przez nią interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych informacji. Organ nie wyjaśnił: 1. czy wnioskodawczyni jest córką i spadkobierczynią D. M. i Z. M. – poprzednich właścicieli nieruchomości wykazanych w akcie własności ziemi z [...] lutego 1973 r.; 2. czy jako córka i spadkobierczyni poprzednich właścicieli tych nieruchomości ma prawo do załatwienia formalności związanych z prawem własności lub posiadaniem, w szczególności w postępowaniu mającym potwierdzić, iż Z. M. była wspólnie z mężem współwłaścicielką całości gospodarstwa rolnego objętego ww. aktem i ujawnienia tych informacji w księgach wieczystych w miejsce obecnych, błędnych informacji; 3. czy do załatwienia tych formalności potrzebne są informacje i wypisy lub wyrysy objęte niniejszym postępowaniem Bez wyjaśnienia ww. okoliczności tutejszy organ nie rozpoznał sprawy co do istoty.
Uzasadniając zarzuty odwołująca powtórzyła dotychczas prezentowane stanowisko wywodząc, że: jej matka Z. M. pozostawała we wspólności majątkowej małżeńskiej z D. M. w momencie uwłaszczenia, zatem stała się współwłaścicielką tak nabytych nieruchomości (wskazała uchwałę Sądu Najwyższego o sygnaturze III CZP 64/87); dział spadku dokonany postanowieniem Sądu Rejonowego w B. P. z [...] lutego 1978 r. sygn. [...]dotyczył więc tylko majątku odziedziczonego po D. M.; odnośnie części należnej Z. M. – jej dzieci, tzn. wnioskodawczyni i I. M. stały się właścicielami tej części majątku w wyniku spadkobrania. Zamierza uregulować wszystkie kwestie związane z prawem własności matki do nieruchomości objętych aktem własności ziemi, w tym: ujawnić prawo własności Z. M. do nieruchomości, dokonać po niej działu spadku, ujawnić własne jako spadkobierczyni prawo własności. Wskazała, że podstawą zgłoszonych żądań są art. 222 Kodeksu cywilnego i art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także normy prawa procesowego, w tym zwłaszcza art. 189 i art. 680 Kodeksu postępowania cywilnego. Bez zawnioskowanych informacji, które może uzyskać jedynie z ksiąg wieczystych, przeprowadzenie tych postępowań nie będzie możliwe, bowiem procedura cywilna nakłada obowiązek wskazania przedmiotu postępowania i jego stron. Informacje te zawarte są zaś wyłącznie w księgach wieczystych. Podkreśliła, że interes prawny wywodzi ze spadkobrania po matce oraz niezbędności uregulowania sytuacji prawnej działek. Potrzebne są jej w szczególności dane osobowe i adresowe osób ujawnionych w księgach wieczystych jako właściciele, a także dane samych ksiąg wieczystych. Organ administracji, mimo regulacji art. 7, art. 7b i art. 8 K.p.a. nigdy nie wyjaśnił, które z twierdzeń wnioskodawczymi co do stanu faktycznego kwestionuje, nigdy też nie wezwał jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów. Tymczasem powinien był ustalić w oparciu o zgromadzone dowody: 1. czy Z.M.była posiadaczką nieruchomości objętych aktem własności ziemi razem z mężem, 2. czy w związku z tym nabyła własność tych nieruchomości drogą uwłaszczenia, 3. czy wnioskodawczymi dziedziczy po Z. M., 4. czy wnioskodawczyni ma prawo do uzyskania z ewidencji i rejestrów informacji niezbędnych dla realizowania swoich praw związanych z dziedziczeniem po Z. M. Zdaniem odwołującej, organ nie wykazał też braku po jej stronie interesu prawnego. Tymczasem ma ona prawo do podejmowania wszelkich kroków prawnych aby zmienić niezgodny z prawem stan polegający na nieujawnieniu jej praw do działek objętych wnioskiem. Nie ma przy tym znaczenia, czy uprawnienia odwołującej figurują w księdze wieczystej, bowiem księgi wieczyste zakładane były wiele lat po przeprowadzeniu postępowania uwłaszczeniowego i nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu prawnego. Wywiodła, że do przeprowadzenia części tych postępowań dokumentem niezbędnym jest wypis i wyrys z rejestru gruntów - a obowiązek jego złożenia wynika z art. 6 Kodeksu cywilnego. Uprawnienia wnioskodawczyni oraz zamiar przeprowadzenia tych postępowań istnieją już teraz (z mocy prawa jest spadkobierczynią Z.M.).
X. Zaskarżoną decyzją PWINGiK utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty H. Wskazał na art. 24 ust. 5 P.g.k. i podkreślił, że wnioskodawczyni opiera żądanie na prawie własności oraz interesie prawnym. Nie jest jednak właścicielką działek nr [...] i [...], gdyż prawo własności do działek objętych aktem własności ziemi nabył D. M.w drodze uwłaszczenia, zaś postanowieniem o dziale spadku z 1978 r. całą nieruchomość sąd przyznał I. M., pozbawiając Z.M. prawa do nieruchomości w zamian za prawo dożywotniego zamieszkiwania w budynku mieszkalnym i korzystania z zabudowań gospodarczych. Zdaniem PWINGiK, wnioskodawczyni nie wykazała również interesu prawnego do uzyskania żądanych informacji. Nie wystarczy powołanie się na uchwałę Sądu Najwyższego z 16 listopada 1987 r. sygn. akt III CZP 64/87, której organ nie neguje, ale nie jest jego rolą badanie prawidłowości zapisów w akcie własności ziemi. Od dnia 1 stycznia 1992 r., na mocy art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 107, poz. 464; obecnie: ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Dz. U. z 2015 r. poz. 1014 ze zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. W obecnym stanie prawnym organy administracji publicznej nie mogą zajmować się oceną legalności takich decyzji (wskazał wyrok NSA z 26 października 2016 r. II OSK 138/15). Ocena legalności aktu własności ziemi może nastąpić jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Prawa Z.M. do gospodarstwa rolnego objętego aktem własności ziemi wnioskodawczyni powinna dowieść przede wszystkim w postępowaniu cywilnym, a dopiero później wykazywać interes prawny w postępowaniu w przedmiocie udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. PWINGiK wywiódł, że organ ewidencyjny jest związany postanowieniem o dziale spadku, a przychylenie się do stanowiska strony oznaczałoby zaingerowanie w treść tego rozstrzygnięcia sądowego. Tym samym nie można uznać, że wnioskodawczyni ma interes prawny wywodzący się z art. 222 Kodeksu cywilnego czy z art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Dla uznania tego interesu musiałby istnieć dokument potwierdzający jej prawo do przedmiotowych nieruchomości, gdy tymczasem strona nie przedstawiła nawet dokumentu potwierdzającego spadkobranie po Z.M. PWINGiK wskazał też, że wydanie pełnego wypisu z rejestru gruntów równoznaczne jest z udostępnieniem numerów ksiąg wieczystych, a w konsekwencji – z otrzymaniem dostępu do danych podmiotowych. Podstawą ku temu jest art. 24 ust. 5 a nie ust. 4 P.g.k. (wskazał wyrok w sprawie I OSK 11/17). Warunków tego przepisu wnioskodawczyni nie spełnia.
XI. Skargę na decyzję PWINGiK złożyła do sądu administracyjnego I. S. Zarzuciła naruszenie art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k. przez jego wadliwe zastosowanie i zanegowanie jej interesu prawnego w pozyskaniu danych o numerach ksiąg wieczystych oraz wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów. Powtórzyła w całości dotychczasową argumentację akcentując stanowisko sformułowane w uchwale Sądu Najwyższego o sygnaturze III CZP 64/87. Wywiodła, że jej rodzice pozostawali we wspólności majątkowej małżeńskiej w dacie uwłaszczenia, zatem dział spadku po ojcu mógł dotyczyć wyłącznie jego udziału w majątku a nie udziału matki. Po matce spadkobiercami są skarżąca i jej brat I. M., a zatem są też współwłaścicielami działek wskazanych w akcie własności ziemi. W ocenie skarżącej, dowiodła ona swego spadkobrania po matce oraz prawa do roszczeń z tego wynikających, tj. o dział spadku albo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, względnie o wydanie nieruchomości albo unieważnienie umowy jej zbycia. Do każdego z tych postępowań niezbędne są dane o osobach będących aktualnie właścicielami nieruchomości, a dane te występują w księgach wieczystych. Dlatego skarżąca potrzebuje dostępu do numerów ksiąg wieczystych działek nr [...]i [...]oraz dokumentacji w postaci wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów. Skoro organ wskazał, że skarżąca może dowieść swych praw w postępowaniu cywilnym, to tym samym powinien był uwzględnić jej wniosek. Zdaniem skarżącej, z art. 1015 Kodeksu cywilnego należy wywieść, że jeśli nigdy nie odrzuciła spadku po matce, to brak formalnie przeprowadzonego postępowania spadkowego nie stoi na przeszkodzie uznaniu jej spadkobierczynią. Nadto, przeprowadzenie postępowania spadkowego wymaga ustalenia czy na dzień śmierci matki w skład spadku wchodziło gospodarstwo rolne, z uwagi na odmienne wówczas zasady dziedziczenia gospodarstw rolnych. Również w celu ustalenia tego faktu niezbędne jest uzyskanie informacji jak we wniosku.
XII. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 23 maja 2022 r. skarżąca doprecyzowała stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
XIII. Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: P.g.k.), przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 P.g.k.). W przepisie art. 20 P.g.k. wskazano rodzaje informacji o gruntach, budynkach i lokalach (ust. 1 pkt 1-3) oraz ich właścicielach (ust. 2 pkt 1-2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1); w odniesieniu do budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2); w odniesieniu do lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (art. 20 ust. 1 pkt 3). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela nieruchomości, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.
W ustawie P.g.k. wprowadzono zasadę jawności informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, do których dostępu może domagać się każdy (art. 24 ust. 2 i ust. 4). Jawność jest realizowana z wyjątkiem wynikającym z ust. 5 tego przepisu, który stanowi, że Starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1537, 1920 i 2003 oraz z 2017 r. poz. 1529 i 1566); 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie.
Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że informacji niezawierających danych osobowych (informacji przedmiotowych) może istotnie domagać się każdy podmiot. Inaczej jest w przypadku tzw. informacji podmiotowych, czyli danych wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k. (osobowych), ujawnienie których mogłoby naruszać prawa właścicieli tych danych, zatem osób wpisanych do ewidencji. Ze skutecznym żądaniem wydania informacji podmiotowych (a więc m.in. wypisów z ewidencji gruntów zawierających te dane) może wystąpić właściciel gruntu, władający gruntem, operator sieci, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 2a ustawy, lub inny podmiot, który wykaże interes prawny w tym zakresie (art. 24 ust. 5 pkt 1 – 3 P.g.k.).
Zgodnie z § 16 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. poz. 1390 ze zm.), dalej: rozporządzenie, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej jest m.in. numer księgi wieczystej. Stosownie do treści § 36 rozporządzenia, wypisy i wyrysy, o których mowa w art. 24 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, udostępnia się w postaci dokumentu elektronicznego lub w postaci papierowej (ust. 1); wypis z rejestrów: gruntów, budynków, lokali jest dokumentem, który oprócz informacji zawartych w ewidencji odpowiednio dla: gruntów, budynków, lokali (czyli informacji wskazanych w art. 20 ust. 1 i 2 P.g.k. a więc informacji przedmiotowych i podmiotowych) zawiera informacje szczegółowo wskazane w punktach 1-11 tego przepisu (inne niż podmiotowe). Stosownie do treści § 36 ust. 3 rozporządzenia, wypisom z rejestrów: gruntów, budynków, lokali, w treści których zawarte są tylko dane przedmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, nadaje się odpowiednio tytuł: "Wypis z rejestru gruntów dotyczący danych przedmiotowych", "Wypis z rejestru budynków dotyczący danych przedmiotowych", "Wypis z rejestru lokali dotyczący danych przedmiotowych" (ust. 3). Z kolei wyrys z mapy ewidencyjnej zgodnie z § 36 ust. 4 rozporządzenia jest fragmentem mapy ewidencyjnej zawierającym dane wskazane w punktach 1-10 (nazwę organu, tytuł dokumentu, określenie położenia działki, skalę mapy, oznaczenie kierunku północy, datę sporządzenia dokumentu, dane wskazując osobę, która go sporządziła, podpis).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest nadto stanowisko, że numery ksiąg wieczystych znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków stanowią dane ewidencyjne o charakterze mieszanym ze względu na występujące w nich równocześnie elementy podmiotowe i przedmiotowe. Jeżeli więc żądanie podania informacji dotyczy numerów ksiąg wieczystych nieruchomości, których właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym jest określony podmiot, to dotyczy ono danych o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, czyli w istocie danych osobowych. Uzyskanie z ewidencji gruntów numeru księgi wieczystej prowadzi bowiem do niczym nieograniczonego dostępu do danych zawartych w księdze wieczystej, obejmującej również dane osobowe właściciela nieruchomości. W tej sytuacji, zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k., wnioskodawca powinien wykazać interes prawny w uzyskaniu informacji podmiotowo-przedmiotowej. Pogląd przeciwny, opierający się na zasadzie jawności ksiąg wieczystych, nie może mieć w sprawie zastosowania, gdyż – co już wyżej wywiedziono – zasada ta w zakresie ewidencji gruntów i budynków nie obowiązuje (vide np. wyrok NSA w sprawie I OSK 2606/17 oraz wyrok w sprawie III SA/Gd 307/18).
XIV. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy niniejszej wskazać trzeba, że postępowanie administracyjne zostało zainicjowane we wrześniu 2020 r. Wobec modyfikacji wówczas złożonego wniosku, a następnie wyłączenia do odrębnego procedowania niektórych żądań oraz wobec doprecyzowania wniosku przez jego złożenie na urzędowym formularzu (k. 66, 67 akt adm.) – przedmiotem kontrolowanego przez sąd w sprawie niniejszej rozstrzygnięcia było wyłącznie żądanie udostępnienia wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów dla działek nr [...]i[...], w tym wskazanie numerów ksiąg wieczystych tych działek. Istotne jest, że skarżąca wskazała w formularzu wniosku, iż występuje o ww. dane jako właściciel oraz jako podmiot posiadający interes prawny. Z kolei z całokształtu jej wypowiedzi w trakcie postępowania wynika, że w istocie chodzi jej o informacje o właścicielach ww. działek wobec zamiaru zainicjowania postępowań przed sądem powszechnym celem uregulowania spraw majątkowych po zmarłej matce Z. M. (skarżąca wymieniła postępowanie o dział spadku, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, o ustalenie istnienia interesu prawnego lub prawa, o założenie księgi wieczystej itp.). Mając też na uwadze udzielone skarżącej w trakcie postępowania informacje o przekształceniach własnościowych jakim podlegały działki wymienione w akcie własności ziemi, a także jej wiedzę o tym, że obecnie wyłącznie działki nr [...]i [...]pozostały po działkach wymienionych w akcie własności ziemi, nadto skarżąca zna ich numery i położenie, zaś jej wnioski (wielokrotnie formułowane) w istocie w ogóle nie zawierały żądania udostępnienia żadnych innych danych przedmiotowych dotyczących tych działek - trafnie organy przyjęły, że skarżąca przez żądanie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów, w tym wskazania numerów ksiąg wieczystych – domaga się wyłącznie informacji podmiotowych, tj. informacji o właścicielach ww. działek, ewentualnie informacji tzw. mieszanych podmiotowo-przedmiotowych w wyżej wskazanym rozumieniu tego pojęcia w orzecznictwie sądowym. Na taką kwalifikację przedmiotu żądania wskazuje następujący fragment odwołania (pismo z [...] grudnia 2021 r.): "Wnioskodawczyni potrzebne są w szczególności dane osobowe i adresowe osób ujawnionych w księgach wieczystych jako właściciele, a także dane samych ksiąg wieczystych". Aby jednak uzyskać te informacje, skarżąca powinna być albo właścicielem tych działek, albo powinna wykazać interes prawny w uzyskaniu tych informacji.
Zdaniem sądu, bez naruszenia prawa organy oceniły w sprawie niniejszej, że skarżąca nie należy do żadnej kategorii podmiotów uprawnionych do uzyskania danych ewidencyjnych (podmiotowych jeśli chodzi i dane osobowe i adresowe, podmiotowo- przedmiotowych jeśli chodzi o numery ksiąg wieczystych – które to dane znajdowałyby się w udostępnionych dokumentach z ewidencji) na zasadzie art. 24 ust. 5 pkt 1 i 3 P.g.k.
XV. Przede wszystkim skarżąca nie jest właścicielem (współwłaścicielem) żadnej z działek nr [...] i [...],co jest faktem oczywistym, zważywszy że na tę okoliczność nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu. Wykazanie prawa własności jako podstawy prawnej wniosku o udostępnienie podmiotowych danych ewidencyjnych (art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 5 pkt 1 P.g.k.) nie może budzić wątpliwości. Prawo własności wnioskodawcy nie może być sporne i rozstrzygane dopiero w postępowaniu o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków, bowiem ustaleniu istnienia prawa własności służą inne postępowania, w szczególności przed sądem powszechnym. Prawa własności skarżącej nie sposób wywieść, wbrew zarzutom skargi, z dziedziczenia po matce Z. M., bowiem faktu dziedziczenia nie wykazano. Zgodnie z art. 1025 Kodeksu cywilnego, sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia (§ 1); domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą (§ 2). Stosownie do treści art. 1027 Kodeksu cywilnego, względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Wyłącznie okoliczność nieodrzucenia spadku przez skarżącą po matce na zasadzie art. 1012 K.c. i następne – w świetle powyższych regulacji – nie dowodzi prawa własności do działek, o których informacji strona się domaga.
Trafnie również organy wskazały, że ewidentną przeszkodą do ustalenia tytułu własności skarżącej do działek obecnie posiadających nr [...[i [...]jest brak jakiejkolwiek informacji w dostępnych dokumentach, aby Z. M. była kiedykolwiek uprawniona jako właściciel do działek, z których ww. dwie działki powstały. Dowodem na to jest postanowienie o dziale spadku z [...] lutego 1978 r. w sprawie Ns.[...], w którym – po przeprowadzeniu postępowania z udziałem Z.M. i I. M. (obecnej skarżącej) całość gospodarstwa rolnego złożonego z działek objętych aktem własności ziemi z[...] lutego 1973 r. przyznano I. M. Dopóki postanowienie o dziale spadku funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca dysponuje jakimkolwiek tytułem prawnym, w tym prawem własności, do działek nr [...] i[...], wywodzonym po matce Z. M. Nie może przy tym odnieść skutku prawnego wywodzenie o możliwym istnieniu innych działek niż wymienione w akcie własności ziemi, które wchodziłyby w skład gospodarstwa rolnego objętego tym aktem, o dokonaniu działu spadku tylko po D. M.z wyłączeniem części po Z.M., jak też podważanie aktu własności ziemi jako zawierającego wady wynikające z nieujęcia w nim Z.M. (skoro rodzice skarżącej pozostawali wówczas we wspólności majątkowej małżeńskiej, a zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego o sygnaturze III CZP 64/87 w takim przypadku uwłaszczenie powinno dotyczyć obojga małżonków). Dowodzenie tych okoliczności nie może mieć miejsca w niniejszym postępowaniu, a wyłącznie twierdzenia skarżącej nie stanowią dowodu prawa własności jej bądź jej matki. Istnienie tego prawa bowiem, dla skutecznego złożenia wniosku na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k., powinno być niewątpliwe, a ta przesłanka w sprawie niniejszej w sposób oczywisty nie została spełniona.
XVI. Zdaniem sądu, bez naruszenia prawa organy oceniły brak interesu prawnego skarżącej na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k. Interes prawny w orzecznictwie sądów administracyjnych definiuje się jako osobisty, konkretny i aktualny oraz prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on wówczas, gdy występuje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa (administracyjnego) a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnym; nie obejmuje więc okoliczności faktycznych, a tylko prawne, jak też obiektywne i aktualnie występujące (vide np. wyrok NSA w sprawie I OSK 2889/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że mimo niezdefiniowania pojęcia interesu prawnego ani w Kodeksie postępowania administracyjnego, ani na potrzeby art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k., należy postrzegać go jako interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, a przy tym konkretny, indywidualny, aktualny (nie potencjalny) i sprawdzalny obiektywnie, gdy jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
W powyżej wskazanym znaczeniu skarżąca interesu prawnego nie dowiodła. Własny interes prawny wyprowadza ona ze spadkobrania po zmarłej matce oraz niezbędności uregulowania sytuacji prawnej działek, w szczególności z zamiaru złożenia do sądu wniosku o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym tanem prawnym, zamiaru założenia ksiąg wieczystych dla działek ich nieposiadających, jak też z zamiaru dokonania działu spadku po matce, która – w ocenie skarżącej – była współwłaścicielką działek objętych aktem własności ziemi w chwili swojej śmierci. Wskazane zamiary, zdaniem skarżącej, tworzą sytuację prawną będącą podstawą jej interesu prawnego na zasadzie art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k., który to interes opiera na regulacjach art. 222 Kodeksu cywilnego (roszczenie windykacyjne), art. 189 i art. 680 Kodeksu postępowania cywilnego (powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, oparte na interesie prawnym; wniosek o dział spadku), art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – roszczenie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym).
Nie może jednak ujść uwadze, co ponownie wymaga zaakcentowania, przedmiot wniosku skarżącej o udostępnienie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków oraz wskazania numerów ksiąg wieczystych. Dokumenty te mają dotyczyć informacji podmiotowych o konkretnych działkach nr [...] i nr[...], co do których Z. M. nigdy nie była ujawniona w ewidencji gruntów jako podmiot posiadający do nich jakiekolwiek prawa, jak również – jak ustaliły organy – nie była ujawniona jako podmiot w jakikolwiek sposób uprawniony w stosunku do działek, z których one powstały. Skarżąca nie przedstawiła też dokumentów dowodzących dziedziczenia po matce, zaś – co trafnie zaakcentował PWINGiK – w obrocie prawnym funkcjonuje nie tylko akt własności ziemi z [...] lutego 1973 r. niezawierający wskazania Z.M. jako uwłaszczonej (współuwłaszczonej), ale funkcjonuje przede wszystkim postanowienie o dziale spadku, mocą którego całość prawa własności do gospodarstwa rolnego przyznano I.M. W tych okolicznościach poszukiwanie interesu prawnego skarżącej na podstawie niepotwierdzonego żadnym dokumentem spadkobrania, w stosunku do działek co do których deklarowane przez skarżącą prawo jej matki również nie znajduje formalnego potwierdzenia w żadnym dokumencie oraz z powołaniem się zaledwie na zamiar wytoczenia powództwa bądź wniosku do sądu powszechnego – nie może odnieść zamierzonego skutku. Tak wywodzony interes nie jest interesem prawnym aktualnym, konkretnym, obiektywnie uzasadnionym, ale interesem faktycznym, potencjalnym. Interes faktyczny jest niewystarczający do zrealizowania żądania na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k. Innymi słowy, brakuje w sytuacji skarżącej konkretnych okoliczności prawnych i faktycznych, które mogłyby świadczyć o istnieniu bezpośredniego związku między jej sytuacją prawną a stanem prawnym działek nr [...] i [...], co mogłoby uzasadniać udostępnienie informacji podmiotowych na zasadzie ww. przepisu. Nie jest też wystarczające, w okolicznościach sprawy niniejszej, powoływanie się na treść uchwały Sądu Najwyższego z 16 listopada 1987 r. w sprawie III CZP 64/87. Zastosowanie tej uchwały w sprawie niniejszej wymuszałoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność istnienia małżeńskiej wspólności majątkowej Z. i D. M. w dacie uwłaszczenia. Tymczasem postępowanie o wydanie wypisów i wyrysów z rejestru gruntów, w tym o udostępnienie danych ewidencyjnych w postaci numerów ksiąg wieczystych, nie ma na celu ustalenia stanu prawnego określonej nieruchomości w historycznej dacie. Organ w tym postępowaniu bazuje na przedłożonych dokumentach, a jego ocena prawna co do istnienia interesu prawnego wnioskodawcy nie może dotyczyć tego czy na określoną datę istniała między małżonkami ustawowa wspólność majątkowa. Służą temu zupełnie inne postępowania (np. postępowanie o ustalenie istnienia stosunku prawnego bądź prawa - art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego). Jak trafnie wskazały organy, w obecnym stanie prawnym podważanie treści aktu własności ziemi nie może nastąpić w postępowaniu administracyjnym w trybie nadzwyczajnym (art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Dz. U. z 2022 r., poz. 514 ze zm.).
XVII. Zgodzić się należy z organami, że źródłem interesu prawnego skarżącej na zasadzie art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k. mogłoby być orzeczenie sądu powszechnego bądź zarządzenie wzywające skarżącą do przedstawienia informacji z ewidencji gruntów i budynków, ale takiego nie przedstawiła. Co więcej, w sprawie II SA/Bk 833/21 (wyrok z uzasadnieniem dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl), która dotyczyła aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, pełnomocnik skarżącej wskazał na rozprawie na toczące się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po Z.M. ( [...]przed Sądem Rejonowym w B. P.) oraz pozostające w toku postępowanie sądowe o wznowienie postępowania o dział spadku, zawieszone do czasu zakończenia postępowania spadkowego. W toku kontrolowanego w sprawie niniejszej postępowania administracyjnego skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazała czy zakończyły się i jakim wynikiem te postępowania oraz czy była wzywana w ich toku do wykonania obowiązków, które mogłyby mieć wpływ na ocenę jej interesu prawnego w sprawie niniejszej. Nie wskazała również takich informacji w skardze ani do dnia rozprawy. Sąd kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skoro na tę datę nie ujawniono okoliczności uzasadniających istnienie interesu prawnego skarżącej, z wyżej już wskazanych powodów brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
XVIII. Nie doszło też, zdaniem sądu, do naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.). Wszystkie okoliczności wymienione w szczególności w odwołaniu, których zdaniem skarżącej nie wyjaśniły organy – miały świadczyć o istnieniu uprawnienia skarżącej do uzyskania informacji niezbędnych do realizowania swoich praw związanych z dziedziczeniem po zmarłej matce. Poza przedmiotem niniejszego postępowania jest jednak ustalenie, czy skarżąca dziedziczy po Z. M. (skarżąca powinna uzyskać stosowny dokument na zasadzie art. 1025 § 2 i art. 1027 Kodeksu cywilnego) oraz czy Z. M. pozostawała we wspólności majątkowej małżeńskiej z D. M., a także czy bez naruszenia prawa dokonano działu spadku postanowieniem z [...] lutego 1978 r. Brak obowiązku wyjaśnienia tych okoliczności powoduje bezskuteczność zarzutów na wstępie niniejszego akapitu wskazanych. W pozostałym zakresie, zdaniem sądu, okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione do rozstrzygnięcia, a uzasadnienia wydanych decyzji nie naruszają reguł sporządzania uzasadnień wynikających z art. 107 § 3 K.p.a.
XIX. Powtórnie podkreślić należy, że całokształt stanowiska skarżącej formułowanego od wszczęcia postępowania administracyjnego wskazuje na zamiar uzyskania (za pomocą wypisów i wyrysów z rejestru gruntów) danych osobowych i adresowych osób ujawnionych w księgach wieczystych działek nr [...]i [...]oraz numerów ksiąg wieczystych – celem sformułowania wniosków do sądu powszechnego, w tym wieczystoksięgowego. Treść złożonego przez skarżącą wniosku nie pozwala więc zakwalifikować żądanych informacji jako jawnych i powszechnie dostępnych w rozumieniu art. 24 ust. 2 P.g.k. Zamiar skarżącej nie znajduje uzasadnienia w jej interesie prawnym a jedynie, w chwili obecnej, w jej interesie faktycznym. Stąd decyzje odmowne na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 1 i 3 P.g.k. nie naruszają prawa. W szczególności interes prawny wymagany przez art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.k. nie może być udowadniany zamiarem i okolicznościami, które mogą dopiero wystąpić w przyszłości (por. wyrok w sprawie III SA/Gd 307/18).
XX. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło