II SA/Bk 288/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi U. i A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Pełnomocnik procesowy skarżących w dniu 11 lutego 2016 r. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2015 r. oddalającego skargę, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podał, że wyrok z uzasadnieniem został doręczony skarżącym w dniu 5 października 2015 r. Skarżące w dniu 3 listopada 2015 r. złożyły wniosek o przyznanie prawa w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniosek został uwzględniony. Okręgowa Rada Adwokacka w B. w dniu 26 stycznia 2016 r. otrzymała pismo z Sądu, zobowiązujące do wyznaczenia z urzędu pełnomocnika dla skarżących. W związku z powyższym, zarządzeniem z tego samego dnia, tj. 26 stycznia 2016 r. Rada wyznaczyła pełnomocnika. Przesyłkę z zawiadomieniem o wyznaczeniu, pełnomocnik odebrał w dniu 1 lutego 2016 r. Następnie w dniu 4 lutego 2016 r. pełnomocnik zapoznał się w Sądzie z aktami sprawy. Zdaniem pełnomocnika w takiej sytuacji termin na sporządzenie skargi kasacyjnej powinien upłynąć w dniu 11 lutego 2016 r. Wcześniej bowiem skarżące nie miały możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej w związku z ustawowym przymusem adwokacko – radcowskim do sporządzenia i wniesienia skargi. W przypadku zaś pełnomocnika z urzędu należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, tj. po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż do 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem strony w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie jednak z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 poz. 658), która to ustawa prowadziła powyższy przepis, stosuje się go jedynie do spraw wszczętych po jej wejściu w życie. Niniejsza sprawa została wszczęta przed wejściem w życie ustawy zmieniającej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem należy przyjąć, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został w niniejszej sprawie przekroczony i rozpoznać wniosek o jego przywrócenie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie, bowiem przesłanki przywrócenia terminu zostały w niniejszej sprawie spełnione. Pełnomocnik skarżących wraz z wnioskiem przedłożył skargę kasacyjną, a więc dokonał czynności, której wcześniej nie dokonano w terminie. Wykazano również brak winy w przekroczeniu terminu - ze względu na przymus adwokacko - radcowski przy wnoszeniu skargi kasacyjnej (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Rozstrzyganie przez Sąd w przedmiocie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu stanowiło niezależną od pełnomocnika strony przeszkodę do wniesienia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. W ocenie Sądu kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia, czy wniosek strony został złożony w sposób prawidłowy jest ustalenie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy rozstrzyganiu tej kwestii należy mieć na uwadze, że art. 87 § 4 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek dokonania czynności, której nie dokonała w terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności. W orzecznictwie podkreśla się, że zastosowanie literalnej wykładni tego przepisu oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Dlatego, należy przyjąć, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 §1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Tym samym Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach z dnia 5 czerwca 2014 r., II OZ 543/14, z dnia 10 września 2013 r., I OZ 746/13 i z dnia 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06 (wszystkie publikowane w CBOSA). Zatem w rozpatrywanej sprawie, skoro pełnomocnik dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 1 lutego 2016 r., to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony w dniu 11 lutego 2016 r. został wniesiony w terminie. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 i art. 87 p.p.s.a.