II SA/Bk 294/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-08-19
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest odrębne od postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę części budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania oraz pozwolenia na budowę komina wolnostojącego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest odrębne od postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę części budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania oraz pozwolenia na budowę komina wolnostojącego. Organy nadzoru budowlanego nie mogą umorzyć postępowania w sprawie samowoli budowlanej, powołując się na fakt wydania pozwolenia na przebudowę, bez wcześniejszego wyjaśnienia kwestii legalności istniejącego obiektu budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący H. i T. M. domagali się wyburzenia budynku gospodarczego, podnosząc, że został on podwyższony i pokryty eternitem bez pozwolenia, a także jest w złym stanie technicznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wydane pozwolenie na przebudowę budynku na kotłownię. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest odrębne i nie zostało przeprowadzone prawidłowo, a organy pominęły istotne dowody, w tym pismo Starostwa wskazujące na brak pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi H. M. i T. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego budynku gospodarczego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje radcy prawnemu K. P. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 326,80 (słownie: trzysta dwadzieścia sześć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Zaskarżoną decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w B. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne dotyczące budynku gospodarczego konstrukcji murowanej, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr geod. [...] w M. przy
ul. M. [...], będącej własnością C. B.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Pismem z dnia 12 sierpnia 2009 r. H. i T. M. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z żądaniem wyburzenia budynku gospodarczego konstrukcji murowanej, zlokalizowanego na działce nr geod. [...]
w M. przy ul. M. [...]. We wniosku podnieśli, iż przedmiotowy budynek w latach dziewięćdziesiątych został podwyższony, zasklepiony i pokryty eternitem, przy czym nie jest im wiadome, czy jego właściciele wystąpili do właściwego organu
o uzyskanie pozwolenia na jego remont. W następstwie powyższego organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie budynku gospodarczego.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2009 r. organ
potwierdził, iż na wyżej opisanej działce, będącej własnością C. B. istnieje budynek gospodarczy o wymiarach 19,80 m x 5,50 m, wykonany z betonu lanego w formy - grubość ścian 0,25 m, z dachem dwuspadowym, pokryty eternitem falistym. W budynku mieści się skład opału oraz sprzęt do utrzymywania porządku na posesji. W trakcie oględzin strony wniosły do protokołu, że budynek powstał około 40 lat temu. Aby utwierdzić się, co do stanu technicznego przedmiotowego budynki, organ I instancji zobowiązał właścicielkę do przedłożenia w zakreślonym terminie oceny stanu technicznego, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych
w budownictwie w odpowiedniej specjalności.
W dniu 15 grudnia 2009 r. C. B. przedłożyła wymaganą ocenę techniczną, która potwierdziła, iż w wyniku dokonanego przeglądu budynku gospodarczego istniejące elementy konstrukcyjne i cały budynek spełniają wymogi konstrukcyjne nośności, a ich stan techniczny jest dobry.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w M. umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazano, iż wszczynając postępowanie administracyjne, organ nie posiadał informacji o prowadzonym postępowaniu w Wydziale Architektury Ochrony Środowiska i Inwestycji Starostwa Powiatowego w M. w sprawie zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku gospodarczego na kotłownię. Z uwagi na fakt, że postępowanie to miało na celu uregulowanie stanu prawnego budynku gospodarczego, dalsze prowadzenie postępowanie administracyjne w tym zakresie uznać należy za bezprzedmiotowe.
W następstwie rozpoznania odwołania H. i T. M. od powyższego rozstrzygnięcia, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. orzekł o jego utrzymaniu w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż na skutek wniosku C. B. z dnia [...] lipca 2009 r. złożonego w Starostwie Powiatowym w M. o wydanie pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na kotłownię i przebudowę komina wolnostojącego dla potrzeb ogrzewania budynku mieszkalnego usytuowanego na w/w posesji, decyzją
z dnia [...] września 2009 r. nr [...] udzielono wnioskodawcy pozwolenia na realizację opisanej inwestycji. W decyzji o pozwoleniu na budowę zamieszczono informację
o obowiązkach i warunkach uzyskania pozwolenia na użytkowanie komina wolnostojącego dla potrzeb ogrzewania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę P. decyzją
z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] i stało się ostateczne,
w wyniku czego inwestor nabył prawo realizacji inwestycji.
W ocenie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe ustalenia stanowią podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, że aktualny stan prawny budynku nie dowodzi naruszenia prawa. Kwestia rozbiórki przedmiotowego budynku, zdaniem organu została rozstrzygnięta decyzją Starosty M. udzielającą wnioskodawcy pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na kotłownię i przebudowę komina wolnostojącego. Organ ten wydając w/w pozwolenie badał pod kątem zgodności
z przepisami prawa dokumenty niezbędne do jego wydania. Uwzględnił przy tym stan techniczny budynku, pozwalający na realizację inwestycji. Ponadto, opinia dotycząca stanu technicznego budynku została również opracowana na zlecenie organu nadzoru budowlanego. Na tej podstawie uznano, iż organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie, gdyż nie mógł ponownie rozstrzygać tego samego zagadnienia.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, H. i T. M. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 807/09 Wojewódzki Sądu Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] i poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty M. z dnia [...] września 2009 r. znak: [...]. Skarżący wskazali ponadto, iż ani w trakcie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego, jak i jego przebudowy właścicielka nie posiadała pozwolenia na budowę oraz nie dokonywała zgłoszenia w stosownym organie. Nadto podnieśli, iż budynek jest w bardzo złym stanie technicznym i nie nadaje się do naprawy.
W piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżących uzupełnił skargę, wnosząc o uchylenie zakwestionowanej decyzji w całości, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego:
- art. 28, 32, 33 i 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez błędną ich wykładnią i przyjęcie, że postępowanie toczące się w organie architektoniczno - budowlanym ma skutek uregulowania stanu prawnego budynku gospodarczego, zatem postępowanie w organie nadzoru budowlanego co do uregulowania stanu prawnego przedmiotowego budynku stało się bezprzedmiotowe, a ponadto przyjęcie, że skoro organ architektoniczno - budowlany wydał pozwolenie na budowę
i przebudowę budynku gospodarczego, to organ nadzoru budowlanego nie może ponownie merytorycznie rozstrzygać tego samego zagadnienia;
- art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie;
- art. 7, 8, 77 i 80 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego
w niniejszej sprawie, tj. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i zaniechanie ustalenia, czy budynek gospodarczy posadowiony na działce o nr geod. [...]
w M. przy ul. M. [...] został wybudowany w ramach samowoli budowlanej, oraz czy roboty budowlane polegające na jego podwyższeniu w latach 1989 - 1991 i pokryciu eternitem były wykonane na podstawie stosownego pozwolenia, czy też w ramach samowoli budowlanej;
- art. 107 § 1 i § 3 kpa, poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów, na podstawie których organ uznał, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tzw. samowolą budowlaną oraz niewskazanie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących podkreślił, że istotą niniejszego postępowania było ustalenie, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia
z samowolą budowlaną. Stwierdził, że postępowanie w sprawie, tzw. samowoli budowlanej, wbrew twierdzeniom organów nadzoru budowlanego jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie uzyskania decyzji
o pozwoleniu na przebudowę części budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania oraz o pozwoleniu na budowę komina wolnostojącego toczącego się
z wniosku C. B. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 807/09 uchylający decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty M. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], pełnomocnik podkreślił, iż w wyroku tym Sąd wskazał, że wyjaśnienia wymaga miedzy innymi: czy budynek gospodarczy objęty planowaną zmianą sposobu użytkowania stanowi samowolę budowlaną.
Ponadto pełnomocnik skarżących podniósł, iż w ramach niniejszego postępowania administracyjnego organy nadzoru budowlanego powinny także ustalić, w jakich latach został wzniesiony przedmiotowy budynek gospodarczy i czy został on wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, jak również czy podwyższenie, zasklepienie i pokrycie eternitem przedmiotowego budynku w latach dziewięćdziesiątych miało miejsce na podstawie stosownego pozwolenia. Powyższe ustalenia mają decydujący wpływ na wynik sprawy i prawidłowość zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż organy nie przeprowadziły czynności zmierzających do wyjaśnienia tych kwestii, co więcej w uzasadnieniu podjętych decyzji nie podały, na jakiej podstawie przyjęły, iż sporny budynek nie stanowi samowoli budowlanej. Nadto organ II instancji w swojej decyzji całkowicie pominął treść pisma Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] września 2009 r. - stanowiącego odpowiedź na pytanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2009 r. "czy C. B. właścicielka posesji o nr geod. nr [...] i [...] położonej w M. przy ul. M. [....] uzyskała pozwolenie na budowę lub dokonała skutecznego zgłoszenia o zamiarze budowy lub na wykonanie robót budowlanych na istniejącym budynku gospodarczym?", w którym wyjaśniono, iż posiadane rejestry wskazują, iż C. B. nie uzyskała pozwolenia na budowę ani też nie dokonała zgłoszenia o wykonanie robót budowlanych na przedmiotowym budynku gospodarczym.
W odpowiedzi na skargę, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonego rozstrzygnięcia, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, co w zasadzie czyni bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Ta, bowiem narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem H.
i T. M. z dnia 12 sierpnia 2009 r. o rozbiórkę opisanego na wstępie budynku gospodarczego, będącego własnością C. B. Wnioskodawcy podnieśli, iż w/w budynek stanowi prawdopodobnie samowolę budowlaną – zarówno jego wybudowanie oraz podwyższenie w latach dziewięćdziesiątych nastąpiło bez uzyskania stosownych pozwoleń, nadto budynek jest w złym stanie technicznym.
W ocenie Sądu treść powyższego żądania zakreśliła przedmiot postępowania, którego istotą - jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżących - winno być
w pierwszej kolejności ustalenie czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia
z samowolą budowlaną. Tymczasem postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie, w całości zastąpiono powołaniem się na okoliczność podjęcia przez Starostę M. decyzji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w sprawie pozwolenia na przebudowę części budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania oraz pozwolenia na przebudowę komina wolnostojącego - przy czym w aktach sprawy brak jest obu tych decyzji. Wedle poglądu organów nadzoru budowlanego, przy wydawaniu powyższych rozstrzygnięć organy architektoniczno – budowlane uwzględniły aktualny stan prawny budynku, w tym stan techniczny, stąd ponowne rozstrzyganie tego samego zagadnienia jest bezpodstawne. Dodatkowo potwierdzeniem tego faktu jest opinia dotycząca stanu technicznego spornego budynku opracowana na zlecenie organu nadzoru budowlanego. W konsekwencji dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i dlatego też należy je umorzyć.
Zdaniem Sądu powyższe stanowisko nie odpowiada prawu. W tym miejscu podkreślić należy, iż z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego
w rozumieniu art. 105 § 1 kpa mamy do czynienia wówczas, gdy organ w sposób oczywisty stwierdzi brak jakichkolwiek podstaw prawnych oraz faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W konkretnym przypadku opisana wyżej przyczyna nie została udowodniona. Organu obu instancji nie wykazały bowiem
w sposób niewątpliwy, jej istnienia.
Przede wszystkim nie wyjaśniono, na jakiej podstawie prawnej oraz na podstawie jakich dowodów przyjęto, że przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także że dokonana w latach dziewięćdziesiątych rozbudowa była przeprowadzona w oparciu o stosowne pozwolenia. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej opisane okoliczności. Powyższe wskazuje, iż organy nie prowadziły żadnego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie w sposób bezsporny istnienia tych faktów. Zupełnie natomiast pominęły (bez podania powodu) pismo Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] września 2009 r., w którym jednoznacznie stwierdzono, iż na podstawie posiadanych przez organ rejestrów, C. B. nie uzyskała pozwolenie na budowę ani też nie dokonała zgłoszenia o wykonaniu robót budowlanych na przedmiotowym budynku gospodarczym.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż zagadnienie samowoli budowlanej mające istotny wpływ na wynik sprawy nie zostało rozstrzygnięte w sposób oczywisty.
Nadto słuszność ma pełnomocnik skarżących, iż w sprawie niniejszej nie wyjaśniono także okresu, w jakim został wybudowany sporny budynek. Analiza akt sprawy dowodzi, iż pomiędzy stronami zaistniał spór, co do wieku przedmiotowego budynku. Według skarżących miał on powstać 65 lat temu, wedle zaś jego właścicielki w latach 50 - 60, prawdopodobnie w 1959 roku. Tymczasem ustalenie tej kwestii ma istotne znaczenie dla prawidłowości zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Tryb postępowania w stosunku do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych zależy od daty ich powstania. Zgodnie bowiem z art. 103 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 165, poz. 1118 ze zm.), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust. 2. Powołany zaś ustęp 2 stanowi, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub
w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. To jednak, jakie przepisy prawa materialnego będą miały zastosowanie w tej sprawie można ocenić dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym zakończonym niebudzącymi wątpliwości ustaleniami faktycznymi.
Natomiast za całkowicie nietrafny uznać należy pogląd organów, iż postępowanie przed organem architektoniczno - budowlanym ma skutek uregulowania stanu prawnego spornego budynku gospodarczego. Rację ma pełnomocnik skarżących, iż postępowanie o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowego budynku jest odrębnym postępowaniem od postępowania toczącego się przed organem architektoniczno – budowlanym w sprawie uzyskania pozwolenia na przebudowę części tego budynku ze zmianą sposobu użytkowania oraz pozwolenia na przebudowę komina wolnostojącego. Na odrębność obu tych postępowań zwrócił uwagę tutejszy Sąd w wyroku z dnia 23 marca 2010 r.
w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 807/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/ 628ACD1A16), w którym uchylono obie wyżej opisane decyzje organów architektoniczno – budowlanego, będące przyczyną wydania obecnie kontrolowanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu powołanego wyroku, Sąd podkreślił, iż w sytuacji, "gdy w postępowaniu o pozwolenie na budowę lub w toku kontroli zgłoszenia budowlanego organ administracji architektoniczno – budowlanej poweźmie wątpliwości, co do legalności istniejącego obiektu budowlanego, którego postępowanie dotyczy, ma obowiązek wyjaśnienia kwestii legalności przy ewentualnym skorzystaniu z instytucji art. 97 § 1 pkt 4 kpa i wystąpieniu do organów nadzoru budowlanego w trybie art. 100 § 1 kpa. Inaczej mówiąc rozstrzygnięcie zagadnienie w przedmiocie samowoli budowlanej powinno poprzedzać wydanie decyzji o pozwoleniu na przebudowę części budynku gospodarczego ze zmianą sposobu jego użytkowania oraz pozwolenia na budowę komina wolnostojącego". Stanowisko zaprezentowane w powyższym wyroku, Sąd w składzie obecnym w pełni aprobuje.
Reasumując stwierdzić należy, iż organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób zasadniczy stanu faktycznego sprawy. Przedstawione zaś w tej mierze ustalenia nie mają oparcia w aktach sprawy, które niewątpliwie uznać należy za niekompletne.
W tym miejscu godzi się podkreślić, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - art. 7 kpa. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego - art. 77 kpa. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 kpa zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Powyższa zasada pozostaje w związku
z zasada praworządności, albowiem właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.
Decyzja została również wydana z uchybieniem art. 107 § 3 kpa, z którego jednoznacznie wynika, iż uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane
w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa),
a także objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji (vide: wyrok NSA OZ w Gdańsku z 6 maja 1999 r. II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166, wyrok z dnia 29 września 1987 r. IV SA 220/87). Ustawodawca jako podstawowy elementem decyzji wskazuje bowiem na uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie prawne powinno podawać przepisy mające zastosowaniowe w danej sprawie. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności
i mocy dowodowej. W konkretnym przypadku w ocenie Sądu zabrakło tego ostatniego elementu.
Wskazane uchybienia postępowaniu administracyjnemu uniemożliwiły Sądowi dokonanie merytorycznej oceny decyzji, albowiem ocena taka byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności
z prawem, o czym już była mowa na wstępie. Na wyłączną kompetencję sądów administracyjnych do dokonywania oceny legalności zaskarżanych decyzji niejednokrotnie wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi
w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 12/06 oraz w wyroku z dnia
20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 259/06.
Stwierdzone przez Sąd uchybienia miały miejsce już na etapie postępowania przed organem I instancji i nie zostały wyeliminowane przez organ odwoławczy, dlatego mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw.
z art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien w sposób jednoznaczny ustalić stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie
i dopiero wówczas orzec, co do istoty sprawy. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania
w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło