II SA/Bk 298/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Marszałka Województwa P. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę II SA/Bk 298/12 UZASADNIENIE Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...].02.2012 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych od decyzji Prezydent Miasta B., z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ ustalił następujący stan faktyczny. Prezydent Miasta B. działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], ustalił wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w B. przy ul. N., oznaczoną na dzień wywłaszczenia jako działka nr 45. o pow. 0.0691 ha, w obrębie 109. W pkt 4 powyższej decyzji zobowiązano Skarb Państwa - Marszałka Województwa P. do wypłaty odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości w łącznej wysokości 7.616,76 zł. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji, z którego wynika, że w dniu 2 stycznia 2012 r. została ona doręczona Marszałkowi Województwa P. na adres Urzędu Marszałkowskiego Województwa P.: ul. K., B. W dniu 25 stycznia 2012 do Urzędu Miejskiego w B. wpłynęło odwołanie od przedmiotowej decyzji, z dnia [...] stycznia 2012 r., podpisane przez Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B., działającego z upoważnienia Marszałka Województwa P. W odwołaniu podniesiono, że przedmiotowa decyzja została doręczona Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. (ul. H., B.) w dniu 11 stycznia 2012 r. Pismem z dnia 2 lutego 2012 r. Wojewoda P. zwrócił się do Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. o przesłanie dokumentów potwierdzających datę doręczenia przedmiotowej decyzji. W załączeniu do pisma z dnia 6 lutego 2012 r. Dyrektor Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. przesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pierwszej strony przedmiotowej decyzji, na której uwidoczniona jest data jej wpływu do powyższej jednostki. Na powyższym dokumencie widnieją odciski pięciu pieczęci wpływu z datami: 2, 3, 4, 5 i 11 stycznia 2012 r. W dniu 2 stycznia 2012 r. przedmiotowa decyzja wpłynęła do Sekretariatu Marszałka Województwa P., natomiast w dniu 11 stycznia 2012 r. potwierdzono jej wpływ do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. Stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Upływ terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji skutkuje tym, że decyzja taka staje się ostateczna, a jej weryfikacja może nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych, o czym stanowi art. 16 § l k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r., I SA/Wa 518/11. CBOSA). Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną, realizującą ustawowe zadania własne samorządu województwa oraz zadania z zakresu administracji rządowej (§ 1 Statutu). Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. działa z upoważnienia i na rzecz Marszałka Województwa P. (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r.. II SA/Bk 782/11/CBOSA). Decyzja organu I instancji została doręczona Marszałkowi Województwa P., jako stronie postępowania administracyjnego, w dniu 2 stycznia 2012 r. Pieczęć wpływu z powyższą datą została umieszczona na pierwszej stronie decyzji, z czego wynika, że w tym dniu Marszałek Województwa P. miał możliwość zapoznania się z jej treścią. W kolejnych dniach przedmiotowa decyzja była przekazywana pomiędzy jednostkami organizacyjnymi i ostatecznie w dniu 11 stycznia 2012 r. trafiła do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. Na podstawie art. 129 § 2 k.p.a. Dyrektor Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B., działający z upoważnienia i na rzecz Marszałka Województwa P., był uprawniony do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji w terminie do dnia 16 stycznia 2012 r. Następnego dnia decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Obowiązkiem organu odwoławczego, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy jest, w każdym wypadku, dokonanie formalnej oceny wniesionego odwołania, w tym kontrola zachowania terminu do jego wniesienia. W sytuacji stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku strony o jego przywrócenie organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienia terminu jest okolicznością obiektywną (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r. II OSK 9/09, Lex nr 597944). W skardze na w/w postanowienie zarzucono naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy strona działa przez pełnomocnika. Ponadto zarzucono naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie w sytuacji gdy nie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody oraz decyzji Prezydenta B. w zakresie określenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną na dzień wywłaszczenia jako działka nr 45, o powierzchni 0,0691 ha, w obrębie 109, oraz zobowiązującej Skarb Państwa – Marszałka Województwa P. do wypłaty odszkodowania za część nieruchomości. W motywach skargi wskazano, że Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną realizującą zadania ustawowe własne oraz zadania z zakresu administracji rządowej, na podstawie statutu przyjętego uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa P. z dnia [...] czerwca 2006 r. Do zadań WZMiUW należy w szczególności wykonywanie praw i obowiązków właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, przekazanych do kompetencji Marszałka. Zdaniem Skarżącej posiada on umocowanie prawne do załatwiania w imieniu Marszałka spraw z zakresu zadań wynikających z ustawy Prawo wodne. W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego WZMiUW w B. działa jako upoważniony pełnomocnik Marszałka Województwa. Pełnomocnik zapoznał się z treścią decyzji w dniu 11.01.2012 r., zaś środek odwoławczy w postaci odwołania od tej decyzji został wniesiony w dniu 25.01.2012 r. W skardze zauważono też, że organ odwoławczy nie jest konsekwentny, bowiem w analogicznych sprawach, po wniesieniu skarg przez stronę skarżącą, uchylił swoje postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnik oświadczył, że podmiotem skarżącym jest Marszałek Województwa a Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych działa z upoważnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z kognicją sądu administracyjnego (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te oceniają wyłącznie legalność działania organów administracji w konkretnym postępowaniu, tj. prawidłowość przeprowadzonego w sprawie postępowania i prawidłowość zastosowania właściwej dla danej sprawy, normy prawa materialnego. Skarga podlegała oddaleniu bowiem jej zarzuty nie podważają legalności postanowienia organu odwoławczego a Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszeń prawa, które uzasadniałyby eliminację z obrotu prawnego w/w postanowienia . Między stronami niesporne są okoliczności doręczenia decyzji organu I instancji Marszałkowi Województwa oraz następnie data doręczenia tego pisma Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych. Sporne jest natomiast czy Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych występował w sprawie jako pełnomocnik właściwe umocowany. Art. 40 § 2. k.p.a stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Z kolei w myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zdaniem Sądu w/w przepisy, powołane przez stronę Skarżącą, nie zostały naruszone. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. to wskazać należy, że w aktach administracyjnych nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego ustanowienie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych pełnomocnikiem w sprawie. Zatem organ wydając decyzję w sprawie nie miał wiedzy o istnieniu pełnomocnika. Dodać też należy, że wcześniejsze pisma procesowe w sprawie organ I instancji kierował na adres Marszałka Województwa (Urzędu Marszałkowskiego) i na tym etapie postępowania nie podnoszono, że w sprawie jest ustanowiony pełnomocnik, i że to na jego adres należy doręczać korespondencję. Ponadto, nawet ustanowienie takiego umocowania byłoby prawnie bezskuteczne, bowiem zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Zauważyć też należy, że dołączone do akt sądowych pismo z 5 sierpnia 2011 r. (karta 16 akt sądowych ) nie jest pełnomocnictwem procesowym do działania przez Dyrektora Zarządu Melioracji Wodnych w B. w imieniu Marszałka Województwa P. lecz upoważnieniem administracyjnym do załatwiania spraw administracyjnych z upoważnienia Marszałka Województwa. Takie umocowanie (pełnomocnictwo) wynika z § 6 uchwały nr [...] Zarządu Województwa P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie powołania Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych B. oraz udzielenia pełnomocnictw (karta 14). Jak już wskazano, z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji nie miał wiedzy o istnieniu tego umocowania. W konsekwencji organ odwoławczy zasadnie przyjął, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania. Skoro bowiem decyzję organu I instancji doręczono 2 stycznia 20012 r. to termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 16 stycznia 2012 r. Wewnętrzna organizacja i reguły przekazywania pism pomiędzy jednostkami organizacyjnymi podległymi Samorządu Województwa, są wewnętrzną sprawą tych podmiotów i nie rzutują na odmienny sposób obliczanie terminów procesowych. Ponadto wskazać należy, że strona skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto nawet gdyby przyjąć, że Wojewódzki Zarząd Urządzeń i Melioracji Wodnych w B., niezależnie od Marszałka Województwa, ma status strony w tej sprawie, w myśl art. 29 in fine w związku z art. 28 k.p.a., i został pominięty w sprawie, to i tak należało przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, gdyż decyzja został doręczona Marszałkowi 2 stycznia 2012 r. a odwołanie wniesione w dniu 25 stycznia 2012 r. W takiej sytuacji 14-dniowy termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronom uczestniczącym w postępowaniu. Niewniesienie w tym terminie odwołania przez żadną ze stron, którym zapewniono w nim udział, powoduje, iż decyzja staje się ostateczna z upływem wskazanego 14 dniowego terminu liczonego od daty ostatniego doręczenia. W tym przypadku osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, ma prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w związku z art. 126 Kpa. Przedstawione stanowisko jest ugruntowane tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie (vide wyroki NSA z dnia 05 grudnia 1997 r. w sprawie sygn. akt I SA 1329/95 ONSA 1998/3/103 i z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie sygn. akt II SA 2230/00, M.Prawn. 2002/20/916 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1606/04, Lex nr 191505, jak też B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 586 i In.). W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zasadności zaskarżonego postanowienia z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).