II SA/Bk 328/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T. D. na rozkaz personalny P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny, 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], P. Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: Komendant Wojewódzki) uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S.(dalej: Komendant Powiatowy) z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił nową datę zwolnienia mł. asp. T. D. na dzień [...] marca 2015 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Orzeczenie P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w B. uznała T. D. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Przed wpływem orzeczenia do jednostki Policji funkcjonariusz zaprzestał służby, gdyż w okresie od 15 stycznia do 24 stycznia 2014 r. (25 stycznia 2014 r. dzień wolny od służby) i następnie w okresie od 26 stycznia do 24 lutego 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu 24 stycznia 2014 r. do jednostki wpłynęło prawomocne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. W związku z powyższym Komendant Powiatowy rozkazem personalnym nr [...] zwolnił ze służby w Policji mł. asp. T. D. z dniem [...] marca 2014 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] marca 2014 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Po otrzymaniu ww. rozkazu personalnego, T. D. złożył oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2014 r., w którym zgłosił gotowość do służby. W dniu [...] kwietnia 2014 r. policjant stawił się do służby, a następnie przedłożył zwolnienia lekarskie za okres od 16 kwietnia do 15 maja 2014 r. i od 16 maja do 12 czerwca 2014 r. W związku z wątpliwościami na temat stanu zdrowia mł. asp. T. D., Komendant Powiatowy wystąpił do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W. z prośbą o zajęcie stanowiska co do ostatecznego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSW w W. poinformowała, że wymieniony nie zgłosił się do komisji celem wyjaśnienia stawianych zarzutów i dlatego orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], jest ostateczne od dnia zatwierdzenia, tj. od [...] stycznia 2014 r. W związku z prawomocnym orzeczeniem komisji lekarskiej oraz zbliżającym się upływem rocznego okresu ochronnego, w dniu [...] listopada 2014 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Komendant Powiatowy, działając na podstawie art. 41 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił mł. asp. T. D. z dniem [...] stycznia 2015 r. ze służby w Policji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby w Policji przez komisję lekarską następuje, gdy orzeczenie ma charakter ostateczny. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie orzeczenie stało się ostateczne w dniu [...] stycznia 2014 r. Wskazano, że 12 miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem ze służby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, powinien być liczony od dnia [...] stycznia 2014 r., tj. od dnia, w którym policjant po uprawomocnieniu się orzeczenia komisji lekarskiej zaprzestał służby w wyniku uzyskanego zwolnienia lekarskiego. Zdaniem organu bez wpływu na uprawnienia policjanta, wynikające z ww. przepisu, powinna pozostawać służba pełniona przez niego w dniu [...] kwietnia 2014 r., gdyż wezwanie ww. do służby nastąpiło na skutek błędnej oceny stanu faktycznego. W odwołaniu od powyższego orzeczenia, T. D. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Policji, tj. art. 41 ust. 1 pkt 1 poprzez wszczęcie procedury zmierzającej do zwolnienia w sytuacji toczącego się postępowania sądowego w sprawie II SAB/Wa 390/14 oraz art. 43 ust. 1 poprzez niezastosowanie się do dwunastomiesięcznego okresu ochrony przed zwolnieniem oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił nową datę zwolnienia mł. asp. T. D. na dzień [...] marca 2015 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. (sygn. akt II SAB/Wa 390/14) WSA w Warszawie oddalił skargę mł. asp. T. D. na bezczynność Okręgowej Komisji Lekarskiej. Zatem w ocenie organu odwoławczego, próby podważenia ostatecznego charakteru orzeczenia nr [...] się nie powiodły. W dalszej kolejności organ II instancji podniósł, że po stawieniu się funkcjonariusza w jednostce w dniu [...] kwietnia 2014 r., stosownie do art. 229 § 2 Kodeksu pracy, powinien on zostać skierowany do lekarza medycyny pracy w celu uzyskania zaświadczenia dopuszczającego do pracy. Dopuszczenie policjanta do realizacji zadań służbowych w dniu [...] kwietnia 2014 r., podczas gdy zaprzestał on służby z powodu choroby w ww. dniu, było zdaniem organu naruszeniem przepisów pracy. Organ odwoławczy stwierdził także, że okres dwunastomiesięcznej ochrony przed zwolnieniem ze służby powinien być liczony od [...] stycznia 2014 r. W przedmiotowej sprawie wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło jednak po upływie ustawowego terminu miesiąca liczonego od dnia otrzymania odwołania. W związku zaś z tym, że termin zwolnienia ze służby nie może być wcześniejszy od daty wydania decyzji ostatecznej, organ II instancji ustalił nowy termin zwolnienia na dzień [...] marca 2015 r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem T. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie norm prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że zwolnienie ze służby policjanta zwalnianego w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy może nastąpić bez zastosowania art. 43 ust. 1, bezpośrednio, to jest przed upływem okresu ochronnego wynoszącego 12 miesięcy, wbrew wyraźnemu brzmieniu tego przepisu, bowiem skarżący w dniu [...] kwietnia 2014 r. został dopuszczony przez przełożonych do pełnienia służby w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych, pełnił faktycznie tą służbę na polecenie swoich przełożonych, zatem terminem, w którym można byłoby go zwolnić był termin [...] kwietnia 2015 r. Mając powyższy zarzut na względzie skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji także w całości. Ponadto wniósł o zobowiązanie organu II instancji do przekazania do Sądu kompletu akt postępowania wraz z korespondencją, która prowadzona była pomiędzy organem I instancji, a skarżącym przed wydaniem decyzji I instancji, a która stanowi istotny materiał dowodowy w sprawie przemawiający za słusznością zarzutów postawionych w skardze. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że zarzut naruszenia art. 43 § 1 ustawy o Policji znajduje potwierdzenie w dowodach z dokumentów, które zostały wytworzone w czasie pełnienia służby w dniu [...] kwietnia 2015 r. Fakt ten pozostaje poza sporem, gdyż organ przyznaje się, że do powierzenia takich obowiązków ze strony komendanta faktycznie doszło. Do skargi skarżąc dołączył kopię notatnika służbowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz kopię pisma KPP z dnia [...] kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżony rozkaz personalny P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], który uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił nową datę zwolnienia mł. asp. T. D. na dzień [...] marca 2015 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych rozkazów stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 355). Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, z jakim dniem należało zwolnić skarżącego ze służby w Policji. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przepis art. 43 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Skarżący, co nie jest kwestionowane, nie zgłosił pisemnie wystąpienia ze służby. Natomiast orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w B. uznała T. D. z dniem [...] grudnia 2013 r. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Orzeczenie powyższe zostało zatwierdzone w dniu [...] stycznia 2014 r. przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w W., zaś w dniu 24 października 2014 r. WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 1017/14, odrzucił skargę od tego orzeczenia. Obaj Komendanci, czyli Powiatowy i Wojewódzki stanęli na stanowisku, że termin 12 miesięcy, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji należy liczyć od dnia [...] stycznia 2014 r., czyli od dnia pójścia funkcjonariusza na zwolnienie lekarskie. Z tym, że Komendant Powiatowy termin zwolnienia określił na dzień [...] stycznia 2015 r., zaś Komendant Wojewódzki na dzień [...] marca 2015 r. Zważywszy na stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd nie podziela powyższych stanowisk. Zdaniem Sądu zauważenia wymaga, że termin określony w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji liczy się od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Dokonując analizy tego przepisu należy przyjąć, że policjant, który orzeczeniem komisji lekarskiej został uznany za całkowicie niezdolnego do służby, zaprzestał służby z powodu choroby. Zaprzestanie przez policjanta służby jest następstwem stanu jego zdrowia i nie ma znaczenia, przez jaki podmiot ocena stanu zdrowia zostanie dokonana, tj. przez lekarza w zwolnieniu lekarskim, czy przez komisję lekarską. Zasadniczy sens unormowania przyjętego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest taki, że policjant, pomimo orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, nie może być zwolniony ze służby, jeżeli zaprzestał służby z powodu choroby i od dnia zaprzestania służby nie upłynęło 12 miesięcy, co oznacza, że stan zaprzestania służby z powodu choroby trwa po wydaniu orzeczenia przez komisję lekarską. W takiej sytuacji, stan zaprzestania służby z powodu choroby, po wydaniu orzeczenia o trwałej niezdolności do służby z powodu choroby przez komisję lekarską, nie musi być dokumentowany zaświadczeniem lekarskim o niezdolności do służby z powodu choroby, skoro już orzeczenie komisji lekarskiej stwierdza, że policjant jest niezdolny do służby z powodu choroby (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 16/13). W stanie faktycznym niniejszej sprawy orzeczenie komisji lekarskiej stwierdziło inwalidztwo u skarżącego od dnia [...] grudnia 2013 r., zaś skarżący na zwolnieniach lekarskich przebywał w dniach 15 – 24 stycznia 2014 r. i 26 stycznia – 24 lutego 2014 r. Ponadto pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Komendant Powiatowy poinformował skarżącego, że na podstawie § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644), został on zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Jak z powyższego widać, oba organy trafnie przyjęły, iż pomimo zrównania na gruncie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stanu choroby skarżącego wynikającego z orzeczenia komisji lekarskiej i zwolnienia lekarskiego, brak było podstaw do liczenia terminu 12 miesięcy od dnia .. grudnia 2013 r., gdyż skarżący zaprzestał pełnienia służby dopiero w dniu [...] stycznia 2014 r., idąc na zwolnienie lekarskie. Oba organy nietrafnie jednak przyjęły, że począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r., skarżący zaprzestał pełnienia służby nieprzerwanie. W dniu [...] kwietnia 2014 r. złożył on bowiem oświadczenie, w którym zgłosił gotowość do pełnienia służby, a następnie KPP w S. wezwała go do stawienia się do służby. Stawił się on w pracy w dniu [...] kwietnia 2014 r., podpisał listę obecności i został dopuszczony do pełnienia służby w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych. W ocenie Sądu, fakt powyższy przesądza o tym, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnił służbę, a zatem termin 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby zaczął biec dopiero od dnia [...] kwietnia 2014 r. Kwestia, czy należało skarżącego dopuszczać do pełnienia służby mimo istnienia orzeczenia komisji lekarskiej, pozostaje bez wpływu na fakt, że skarżący w dniu [...] stycznia 2014 r. służbę pełnił. Aby wyczerpać przesłanki określone w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji wystarczy jedynie, że policjant nieprzerwanie zaprzestał służby z powodu choroby w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej lub przebywał nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich, w ciągu 12 miesięcy przed dniem zwolnienia ze służby. Ważne jest jedynie, iż w tym okresie policjant nie wykonywał służby w Policji, co stanowi przesłankę warunkującą możliwość jego zwolnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt I OSK 299/06). Dodatkowego zauważenia wymaga, że art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie pozwala na łączenie okresów przebywania na zwolnieniach lekarskich przedzielonych okresami pełnienia służby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r., sygn. akt II SA 3145/00). W ocenie niniejszego składu orzekającego powyższe dotyczy także okresu zaprzestania pełnienia służby przez policjanta w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej. Skoro brak jest podstaw do różnicowania pozycji policjanta przebywającego na zwolnieniach lekarskich z pozycją policjanta, który zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby stwierdzonej w orzeczeniu komisji lekarskiej (por. cyt. uchwała NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 16/13), to tym samym przesłanka nieprzerwalności pozostawania poza służbą w okresie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, musi dotyczyć i tego drugiego przypadku. Brak jest, w ocenie Sądu, racjonalnych przesłanek, aby oba przypadki różnicować. Reasumując, oba organy naruszyły przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji i naruszenie to w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto zauważenia wymaga, że organ II instancji ustalił datę zwolnienia na dzień 31 marca 2015 r. nie podając w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia z dnia 16 marca 2015 r., dlaczego tak uczynił. Stanowi to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., z którego wynika, że uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej ze wskazaniem przepisów prawa. Powyższe nie pozwala Sądowi na kontrolę skarżonego rozstrzygnięcia w powyższym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ II instancji weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. Z racji na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, brak było podstaw do stosowania art. 135 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że uchylony rozkaz nie może być wykonany w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.