II SA/Bk 354/23
WyrokWSA w Białymstoku2023-07-20
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Anna Bartłomiejczuk, Elżbieta Lemańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik drogowy wykonujący międzynarodowy transport rzeczy, korzystający z usług kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego, zatrudnionego przez innego przewoźnika (outsourcing pracowniczy), jest zobowiązany do posiadania świadectwa kierowcy wydanego na jego rzecz, pomimo posiadania przez kierowcę świadectwa wydanego na rzecz pierwotnego pracodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewoźnik wykonujący międzynarodowy transport drogowy rzeczy, który korzysta z usług kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego, jest bezwzględnie zobowiązany do uzyskania świadectwa kierowcy wydanego na jego własną rzecz. Okazanie świadectwa kierowcy wydanego na rzecz innego podmiotu, nawet jeśli kierowca jest legalnie zatrudniony przez tego innego przewoźnika, stanowi naruszenie przepisów i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Umowy cywilnoprawne dotyczące outsourcingu pracowniczego nie mogą zmieniać zasad odpowiedzialności administracyjnoprawnej.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca obywatel Białorusi wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy na rzecz polskiej firmy F. Sp. z o.o., korzystając z jej licencji wspólnotowej. Kierowca nie posiadał świadectwa kierowcy wydanego na rzecz F. Sp. z o.o., lecz świadectwo wydane na rzecz litewskiego przewoźnika UAB G. (lub UAB B. w zależności od wersji argumentacji strony). Firma F. Sp. z o.o. argumentowała, że kierowca był zatrudniony przez litewskiego przewoźnika na podstawie umowy o outsourcing pracowniczy i posiadał świadectwo wydane na rzecz tego litewskiego podmiotu. Organy administracyjne nałożyły na F. Sp. z o.o. karę pieniężną za naruszenie przepisów dotyczących posiadania świadectwa kierowcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 24 lutego 2023 r. nr 2001-IOD.4802.5.2023 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
W dniu 10.06.2022 r. w Oddziale Celnym w Bobrownikach dokonano kontroli środka przewozowego o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] wykonującego przewóz drogowy z Białorusi do Niemiec środkiem transportu zarejestrowanym w Polsce. W sprawie dokonano kontroli pojazdu którego kierowcą był obywatel Białorusi A.S. Kierowca wykonywał transport rzeczy w imieniu przedsiębiorcy F. sp. z o.o. w B. o czym świadczyła, między innymi, okazana podczas kontroli licencja nr [...] oraz list przewozowy CMR nr [...] z dnia 01.06.2022 r. gdzie w polu nr 16 znalazła się pieczęć firmy F. sp. z o.o. Kierowca przedstawił do kontroli świadectwo kierowcy nr C [...] wystawione na kierowcę A.S., wydane przez władze Litwy w dniu 27.09.2018 r dla litewskiej firmy UAB G. z siedzibą w W. Ponadto kierowca przedłożył do kontroli dokument "Porozumienie pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy" dotyczące usług outsourcingu pracowniczego, zawarte 12.05.2022 r. pomiędzy UAB G. . z siedzibą w W. a F. sp. z o.o. z siedzibą w B. Kopię powyższego dokumentu dołączono do akt sprawy wraz z protokołem kontroli.
Przesłuchany w dniu 10.06.2022 r. w charakterze świadka kierowca A.S. zeznał, że pracuje w firmie F. Sp. z o.o. od około 4 lat. Zeznał również, że nie wiedział, że firma F. musi posiadać świadectwo kierowcy. W protokole kontroli nr [...] z dnia 10.06.2022 r. sporządzonym przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w części "opis stwierdzonych naruszeń" wpisano naruszenie: wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
W związku z wynikami kontroli zawartymi w protokole nr [...] z dnia 10.06.2022 r., zawiadomieniem z 27.06.2022 r. poinformowano stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie a pismem nr [...] z dnia 27.06.2022 wezwano stronę do nadesłania wyjaśnień, z jakich powodów w dniu 10.06.2022 r. wykonywano przewóz międzynarodowy rzeczy bez wymaganego świadectwa kierowcy. Po uzyskaniu odpowiedzi organ ponownie wezwał stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie odpowiedzi na postawione konkretne pytania.
Pismem z 09.11.2022 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od strony, kierowca kontrolowanego pojazdu w dniu 10.06.2022 r. zatrudniony był w firmie UAB G. z siedzibą w W. i świadczył pracę na rzecz F. sp. z o.o. w oparciu o "Porozumienie pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy" z 21.09.2018 r. Pełnomocnik strony poinformował, że w odniesieniu do kontrolowanego przewozu firma F. sp. z o.o. była kolejnym przewoźnikiem, zaś pierwszym przewoźnikiem była firma Z. z siedzibą w M. Poinformował również, że dokumenty dotyczące wykonywanego przewozu kierowca otrzymał od białoruskiego organu kontrolnego zaś wypis z licencji znajdował się w kontrolowanym pojeździe.
Decyzją z 15.12.2022r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Białymstoku nałożył na F. Sp. z o.o. w Białymstoku karę pieniężną w wysokości 5000 złotych z tytułu wykonywania międzynarodowego transportu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy tj. za naruszenie wskazane w Lp.3.3 Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W podstawie materialnoprawnej decyzji organ powołał przepisy: art. 32 a, art. 87 ust 1 pkt 4, art. 89 ust. 1 pkt. 3, art. 92a ust. 1 i 7 w związku z Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późniejszymi zmianami) a także art. 3, art. 5 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U. L 300 z 14.11.2099 s.72).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podczas wykonywania przewozu drogowego w międzynarodowym transporcie drogowym kierowca pojazdu samochodowego powinien posiadać oprócz innych koniecznych dokumentów także świadectwo kierowcy, o ile jest wymagane. Stosownie zaś do art. 32a ustawy o transporcie drogowym, do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy, tj. rozporządzenie Parlamentu i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych.
Stosownie do art. 3 w/w rozporządzenia Nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Krąg przewoźników, wobec których wymagane jest świadectwo kierowcy określa art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia. Są to przewoźnicy, którzy posiadają licencję wspólnotową (pkt a) oraz legalnie zatrudniają w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzystają z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych oraz w odpowiednich przypadkach lub na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim (pkt b). Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi
Z treści przepisów wynika, że wystąpienie o wydanie świadectwa dla kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego, jest obowiązkiem przewoźnika wykonującego kontrolowany przewóz drogowy, do niego też to świadectwo należy. Przewoźnik przekazuje świadectwo kierowcy, na nazwisko którego świadectwo zostało wystawione, tylko wówczas, gdy prowadzi on pojazd należący do danego przewoźnika.
Aktem prawnym regulującym warunki międzynarodowego przewozu drogowego towarów jest Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokół podpisania sporządzone w Genewie dnia 19.05.1956 r. (Dz. U. z 14.09.1962 r.). Według art. 4 Konwencji dowodem zawarcia umowy przewozu jest list przewozowy. Zgodnie z treścią listu przewozowego okazanego przy kontroli (CMR nr [...]) jako podmiot wykonujący przewóz wskazana została F. Sp. z o.o., której siedziba według danych dostępnych w Krajowym Rejestrze Sądowym mieści się obecnie w Białymstoku. Kierowca pojazdu okazał wypis nr [...] z ważnej licencji wspólnotowej nr [...] udzielonej F[...] Sp. z o.o. na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego.
W przedmiotowej sprawie na podstawie dokumentów przedstawionych przez kierowcę w toku kontroli oraz na podstawie wyjaśnień strony ustalono, że kontrolowany przewóz drogowy w dniu 10.06.2022 r. wykonywał podmiot F. sp. z o.o. w B. działający na podstawie ważnej licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego nr [...]. Kierującym kontrolowanym pojazdem był A.S. - obywatel Białorusi (kopię paszportu dołączono do protokołu kontroli). W dniu kontroli, kierujący pojazdem obywatel Białorusi nie okazał świadectwa kierowcy wydanego na wniosek przewoźnika, na rzecz którego wykonywał przewóz tj. firmy F. Sp. z o.o. Okazane w trakcie kontroli świadectwo kierowcy wydane zostało na wniosek firmy z Litwy, która nie wykonywała kontrolowanego przewozu drogowego, w związku z czym międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez stronę z naruszeniem obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.
Umowa cywilnoprawna, na którą powołuje się przewoźnik tj. porozumienie pracodawców litewskiego i polskiego, nie może zmienić zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy przez każdego przewoźnika, który wykonuje międzynarodowy transport drogowy i zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących, których strony nie mogą zmieniać postanowieniami umownymi.
Świadectwo kierowcy służy wykazaniu, że przewoźnik legalnie zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego. Dlatego każdy przewoźnik obowiązany jest do wystąpienia o świadectwo dla kierowcy, którego zatrudnia na podstawie umowy o pracę lub korzysta z jego usług na podstawie innej umowy. Wobec powyższego organ celno-skarbowy przyjął, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez podmiot wykonujący przewóz z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i zasadne jest nałożenie na niego kary określonej w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ nadmienił, że przedsiębiorca zatrudniając osobę, która nie zna języka kraju, przez którego terytorium realizuje przewóz, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z nieznajomości języka.
Odwołanie przewoźnika od tej decyzji nie zostało uwzględnione. Decyzją z 24.02.2023r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Na etapie postępowania odwoławczego, w odpowiedzi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 27.01.2023 r. nr yznaczające termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, pełnomocnik strony pismem z 14.02.2023 r. uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i przedłożył kserokopie:
1) umowy o świadczenie usług nr [...] z dnia 31 grudnia 2020 r. zawartej pomiędzy skarżącym jako zleceniodawcą, a UAB G. jako wykonawcą;
2) umowy o organizacji przewozów ładunków z dnia 1 listopada 2020r. pomiędzy skarżącym, jako przewoźnikiem, a zleceniodawcą;
3) oświadczenie F. Sp. z o.o. oraz UAB G. z 9 lutego 2023 r. w sprawie zasad wykonywania przewozów w 2022 r. w tym funkcji przewoźnika.
Organ II instancji zgodził się z pełnomocnikiem, że z przedłożonych dokumentów wynika, że F. Sp. z o.o. i UAB G. współpracują w zakresie realizacji przewozów i współrealizacji przewozów przez te podmioty, w tym przewozu, w ramach którego doszło do kontroli oraz występowania przez UAB G. w tym przewozie jako przewoźnik sukcesyjny (zgodnie z oświadczeniem z 9.02.2023 r.). W przedmiotowej sprawie kwestia ta nie jest sporna ale pozostaje bez znaczenia. Obowiązek bowiem uzyskania świadectwa kierowcy przez każdego przewoźnika, który wykonuje międzynarodowy transport drogowy i zatrudnia lub korzysta - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - z usług kierowcy z państwa trzeciego, wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących (wyżej przywołanych), których strony nie mogą dowolnie interpretować.
Organ wskazał, że bez wpływu na odpowiedzialność spółki pozostaje okoliczność, że kierowca zatrudniony jest przez litewskiego przedsiębiorcę, a strona "wypożyczyła" tego pracownika - obywatela Białorusi - w celu wykonania przez niego usługi kierowania pojazdem w ramach legalnej współpracy, realizowanej na podstawie odrębnej umowy cywilnoprawnej tj. porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z 12.05.2022 r. Bezspornie w sprawie ustalono, że to właśnie kierowca wskazany w tej umowie tj. zarówno w umowie przedłożonej przez kierowcę podczas kontroli, czy też przedłożonej przez pełnomocnika w toku postępowania, dokonywał międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącej spółki. Podkreślić należy, że zawarta pomiędzy stronami umowa cywilnoprawna nie może zmienić zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy przez każdego przewoźnika, który wykonuje międzynarodowy transport drogowy i zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących, których strony nie mogą dowolnie interpretować. Świadectwo kierowcy służy wykazaniu, że przewoźnik legalnie zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa
trzeciego. Każdy przewoźnik obowiązany jest do wystąpienia o świadectwo dla kierowcy, którego zatrudnia na podstawie umowy o pracę lub korzysta z jego usług na podstawie innej umowy, co wprost wynika z treści art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1072/2009, gdzie pojawia się pojęcie nie tylko "kierowcy legalnie zatrudnionego", ale także "kierowcy pozostającego w dyspozycji przewoźnika". To oznacza, że zawarte porozumienie w sposób jednoznaczny potwierdza legalność pozostawania w dyspozycji przewoźnika, a zatem i konieczność posiadania świadectwa kierowcy, wydanego temu konkretnemu przewoźnikowi, który wykonuje transport międzynarodowy. W ocenie organu legitymowanie się przez kierowcę pisemnym porozumieniem pracodawców upoważniającym do legalnego korzystania z pojazdu strony i wykonywania przedmiotowego przewozu, nie zastępuje obowiązku posiadania świadectwa kierowcy. Zatem umowy cywilnoprawne oraz oświadczenie przedłożone 20.02.2023 r. (data wpływu do organu) również nie mogą zmienić zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Przepis art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i jasno określa wymogi, jakie należy spełnić, aby otrzymać świadectwo kierowcy. Świadectwo może otrzymać tylko przedsiębiorca posiadający licencję wspólnotową oraz legalnie zatrudniający kierowcę lub legalnie korzystający z usług kierowcy spoza Unii Europejskiej (art. 5 lit. a i b ww. rozporządzenia nr 1072/2009). Niespełnienie jednego z tych warunków stanowi podstawę do odmówienia wydania przedsiębiorcy świadectwa kierowcy. W sytuacji gdy spółka legalnie korzystała z usług kierowcy - obywatela Białorusi - i na tę okoliczność powołuje się na wiążącą ją z kierowcą odrębną umowę cywilnoprawną (porozumienie pracodawców), dla potwierdzenia wykonywania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązana była wystąpić z wnioskiem o wydanie dla tego kierowcy świadectwa kierowcy. Realizowanie przewozu bez dopełnienia tego obowiązku wiązało się z nałożeniem na przewoźnika sankcji administracyjnej.
Organ II instancji nie stwierdził zarzucanego odwołaniem naruszenia przez organ I instancji przepisów procedury administracyjnej i zasad postępowania dowodowego. Podkreślił, że protokół kontroli został podpisany przez kierowcę pojazdu bez zastrzeżeń a z treści protokołu przesłuchania kierowcy wynikało, że rozumiał pouczenie i nie żądał wyjaśnień a także oświadczył, że włada językiem polskim i nie potrzebuje tłumacza. Organ zaznaczył przy tym, że przedsiębiorca zatrudniający obcokrajowca przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z jego ewentualnej nieznajomości języka polskiego w trakcie kontroli drogowej.
Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych poddana jest surowym rygorom wynikającym z ustawy o transporcie drogowym. Do obowiązków przedsiębiorcy należy prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola. Wykazanie wymienionych przesłanek wyłączających odpowiedzialność spoczywa na podmiocie, któremu jest przypisywana odpowiedzialność za zaistnienie stanu niezgodnego z prawem, a mianowicie na przewoźniku. To przewoźnik powinien wskazać okoliczności i dowody potwierdzające, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro wywodzi z nich określone, korzystne dla siebie, skutki prawne.
Strona nie wykazała wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie byłby w stanie przewidzieć. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Okoliczności, które wystąpiły w niniejszej sprawie strona powinna była przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów mogących obalić ustalenia organu I instancji. Zatem nie wystąpiły w sprawie przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną, F. Sp. z o.o. w B. podniosła zarzuty stanowiące powtórzenie zarzutów odwołania, a mianowicie zarzuciła:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że porozumienie pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 15 grudnia 2017 r., zawarte przez stronę skarżącą z inną litewską firmą UAB B. miało na celu przeniesienie administracyjnoprawnej odpowiedzialności za brak świadectwa kierowcy, gdy faktycznie celem porozumienia było korzystanie przez stronę z pracy kierowcy A.S., pozostającego w dyspozycji UAB B. zgodnie z § 3 ust. 2 i 5 porozumienia;
2) naruszenie art. 74 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 76 § 1 oraz art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i oparcie się na protokole kontroli, który nie zawiera danych faktycznych opisanych w sposób umożliwiający ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dotyczących ewentualnego naruszenia przepisów ustawy. i ustalający, że kontrolowany przewóz był wykonywany wyłącznie przez F. sp. z o.o., gdy faktycznie przewóz był realizowany przez trzy podmioty: stronę skarżącą, Z. oraz UAB B.;
3) naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 92a ust. 1, 2, 3 i 7 (Lp. 3.3, załącznika nr 3) ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy nie posiadając ważnego świadectwa kierowcy, gdy faktycznie posiadał on świadectwo wystawione na podmiot realizujący przewóz, tj. UAB B.;
4) naruszenie art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (t. j. Dz. U. UE L 2009, poz. 300, s. 72 ze zm) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kierowca będący obywatelem państwa trzeciego, nie posiadał świadectwa kierowcy, gdy faktycznie posiadał on świadectwo wystawione przez Lietuvos Transporto Saugos Administracija na podmiot realizujący przewóz, tj. UAB B.;
5) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego skutkujące wyciągnięciem błędnych wniosków, w szczególności w drodze pominięcia w zebranym materiale dowodowym
ww. dokumentów o istotnej doniosłości prawnej (porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 15 grudnia 2017 r. oraz litewskiego świadectwa kierowcy nr C [...]).
6) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa w drodze niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wniosła również o przeprowadzenie w oparciu o art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. dowodów z dołączonych do skargi dokumentów w postaci:
1) umowy o świadczenie usług transportowych Nr [...] z dnia 02 kwietnia 2020 r. zawartej pomiędzy F. sp. z o.o., jako zleceniodawcą a UAB B. jako wykonawcą;
2) oświadczenia F. sp. z o.o. oraz UAB B. w sprawie zasad wykonywania przewozów:
na wykazanie faktu prowadzenia przez F. sp. z o.o. i UAB B. współpracy zakresie realizacji przewozów i współrealizacji przewozów przez te podmioty, w tym przewozu, w ramach którego doszło do kontroli w dniu 09 stycznia 2023 r. oraz wykonywania kontrolowanego przewozu przez UAB B. w roli przewoźnika sukcesywnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja została wydana przy prawidłowo zastosowanych przepisach prawa materialnego i po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego. a zarzuty podniesione w skardze skutecznie nie podważają legalności decyzji.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Białymstoku nakładającą na F. Sp. z o. o. w B. karę pieniężną w kwocie 5 000 zł na podstawie art. 92 a ust. 1 i 7 ustawy z dnia 6 grudnia 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.) oraz załącznika nr 3 Lp. 3.3. do ustawy tj. za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. W podstawie materialnoprawnej decyzji organ powołał przepisy: art. 32 a, art. 87 ust 1 pkt 4, art. 89 ust. 1 pkt. 3, art. 92a ust. 1 i 7 w związku z Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późniejszymi zmianami) oraz art. 3, art. 5 ust. 1, ust. 6 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U. L 300 z 14.11.2099 s.72).
W myśl art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, przy czym jazda pojazdu pomiędzy miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie przejazd pojazdu odbywał się z przekroczeniem granic Polski – kierowca A.S. przewoził towar z Białorusi do Niemiec, co wypełnia definicję międzynarodowego transportu drogowego w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Ustalenia te dały podstawę do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie wykonywany był przewóz międzynarodowy.
Zgodnie zaś z art. 32a ustawy o transporcie drogowym do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm., dalej rozporządzenie nr 1072/2009).
Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto - w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.
Powyższe rozporządzenie dotyczy przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu, jak wynika z pkt 2 i 3 preambuły, ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej). Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz (pkt 12 preambuły). Jest to również zasada ogólna wyrażona w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, zgodnie z którym wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Kontrola ta ma zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,
(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.
Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Z przytoczonych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że świadectwo kierowcy wydawane jest na wniosek przewoźnika legalnie zatrudniającego kierowcę, będącego obywatelem państwa trzeciego lub legalnie korzystającego z usług kierowcy, będącego obywatelem państwa trzeciego. Świadectwem tym kierowca musi się legitymować, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Jeżeli zatem przewoźnik, posiadający licencję wspólnotową wykonuje na jej podstawie międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę w świadectwo kierowcy. Kierowca obowiązany jest posiadać i okazywać do kontroli świadectwo wydane na wniosek tego przewoźnika, który wykonuje przewóz. Świadectwo służy bowiem wykazaniu, że przewoźnik wykonujący przewóz zatrudnia kierowcę lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego legalnie, dlatego też wykonując przewóz na rzecz określonego przewoźnika kierowca nie może posługiwać się świadectwem wystawionym dla innego przewoźnika.
Organem wydającym w Polsce świadectwa kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej jest Główny Inspektor Transportu Drogowego.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynika, że w dniu 10.06.2022 r. międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wykonywała firma F. Sp. z o.o. w B. na podstawie licencji nr [...], zaś kierowcą był obywatel państwa trzeciego – Białorusi, który nie posiadał ważnego świadectwa kierowcy wydanego na wniosek w/w spółki. Okazane w trakcie kontroli przez A.S. świadectwo kierowcy nr C [...] wydane zostało dla litewskiego przewoźnika – UAB G. z siedzibą w W., a więc podmiotu, który nie wykonywał przewozu drogowego w niniejszej sprawie.
Bezsporne w sprawie było, że w czasie kontroli pojazdu skarżącej spółki, wykonywany był nim międzynarodowy przewóz drogowy na terenie Polski. Powyższe wynikało nie tylko z przedmiotowej licencji wspólnotowej udzielonej skarżącej, która została okazana w czasie kontroli, ale również międzynarodowego listu przewozowego CMR, dotyczącego przewożonego towaru, gdzie spółka została wskazana jako przewoźnik (poz. 16 CMR). Nie ma znaczenia, że w liście przewozowym CMR obok wskazania jako przewoźnika Spółki z o.o. F., figurował też inny przewoźnik firma Z. z siedzibą w M. Kierowca okazał w czasie kontroli ważną licencję na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego udzieloną skarżącej spółce F. Prawidłowe było zatem ustalenie organu I instancji, że podmiotem wykonującym przewóz przez Polskę była skarżąca spółka, a ustalenie to znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który skutecznie nie został przez skarżącą podważony. Nie można w tym zakresie dopatrywać się także naruszenia art. 34 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) (Dz.U. z 1962, nr 49, poz. 238), zgodnie z którym każdy z przewoźników sukcesywnych przyjmuje na siebie odpowiedzialność za wykonanie przewozu, czyli również i tych części przewozu, który były wykonywane przez pozostałych przewoźników sukcesywnych. Bez względu na to, czy taki przewoźnik sukcesywny był w sprawie, czy nie, należy wskazać, że odpowiedzialność z art. 34 Konwencji CMR dotyczy odpowiedzialności cywilnoprawnej za przewożony towar tj. jego zaginięcie, uszkodzenie czy opóźnienie w dostawie, a nie za ponoszenie odpowiedzialności administracyjnej, tj. kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganych uprawnień.
Istota sporu, w kontekście podnoszonego przez skarżącą spółkę naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, dotyczy okazanego podczas kontroli a zawartego w maju 2022 r. porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy. Zdaniem skarżącej spółki F. kierowca samochodu ciężarowego – obywatel Białorusi nie był i nie jest jej pracownikiem, gdyż według twierdzeń podawanych w postępowaniu administracyjnym był pracownikiem spółki litewskiej UAB G., a według twierdzeń zgłoszonych w postępowaniu sądowym innej spółki litewskiej UAB B., które to spółki na mocy porozumień świadczyły na rzecz skarżącej spółki usługi outsourcingu pracowniczego (wypożyczenia pracownika). W ocenie skarżącej, fakt posiadania litewskiego świadectwa kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydane spółce litewskiej, oznaczało, że legitymował się on ważnym świadectwem kierowcy.
Jak zdaje się wnioskować skarżąca spółka, z treści art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 wynika wprawdzie obowiązek posiadania licencji wspólnotowej i świadectwa kierowcy, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, jednakże przepis ten nie nakłada - jak sugeruje organ - obowiązku łącznego spełnienia wskazanych w nim przesłanek przez jeden podmiot. Przyjmując powyższe, w ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie obowiązki wynikające z treści ww. przepisu zostały spełnione. Podmioty litewskie UAB G. i UAB B., które legalnie zatrudniały kierowcę (obywatela Białorusi) uzyskały dla tego kierowcy wymagane przepisami rozporządzenia nr 1072/2009 świadectwa kierowcy, uprawniające do wykonywania przewozów na terenie Unii Europejskiej. Jednocześnie podmiot, który wykonywał usługę transportową (F. sp. o.o.) posiadał w czasie kontroli pojazdu na terytorium RP ważną licencję wspólnotową wydaną zgodnie z przepisami państwa swojej siedziby oraz przepisami UE.
Powyższej argumentacji sąd nie podziela. Zdaniem Sądu, okazanie przez kierowcę świadectwa kierowcy wydanego na wniosek innego podmiotu niż wykonujący przewóz stanowi bezsprzecznie naruszenie obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 2 i 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Bez wpływu bowiem na odpowiedzialność administracyjną skarżącej spółki pozostaje okoliczność, że kierowca, przy pomocy którego skarżąca spółka realizuje międzynarodowy transport drogowy, zatrudniony jest przez przedsiębiorcę litewskiego a skarżąca korzysta z usług kierowcy w ramach legalnej współpracy z litewskim pracodawcą (tu porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z maja 2022 r.)
Sąd nie przesądza jaki faktycznie rodzaj stosunku prawnego łączył skarżącą spółkę, spółkę litewską i kierowcę obywatela Białorusi tzn. czy zawarte porozumienie ma charakter cywilnoprawny, czy też ma cechy leasingu pracowniczego uregulowanego w art. 174 1 kodeksu pracy, a także wpływu poszczególnych zapisów zawartego porozumienia pracodawców i kształtowania tej umowy. Bezspornie w sprawie ustalono, że to właśnie kierowca wskazany w tej umowie dokonywał międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącej spółki. Jak podkreśla się w orzecznictwie "zasada swobody umów, obowiązująca także w prawie pracy zgodnie z art. 3531 k.c. w związku z art. 300 K.p., pozwala stronom swobodnie ukształtować stosunek prawny, w ramach którego ma być wykonana praca. O rodzaju zawartej umowy rozstrzyga więc przede wszystkim zgodna wola stron" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2004.10.07, II PK 29/04, OSNP 2005/7/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2000.04.13, I PKN 594/99, OSNP 2001/21/637). Jednakże ocena charakteru stosunku prawnego łączącego strony, która musi być poprzedzona ustaleniem zarówno treści oświadczeń woli, złożonych przez strony przy zawieraniu umowy, jak i celu i zamiaru, a także treści ukształtowanego w ten sposób stosunku prawnego nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Korzystanie z usług pracownika innego przewoźnika, choć może budzić wątpliwości, jest dopuszczalne, ale przy spełnieniu wszystkich wymogów prawa, w innym wypadku może stanowić próbę obejścia pewnych regulacji. Podkreślić należy, że zawarta pomiędzy stronami umowa cywilnoprawna nie może zmienić zasad odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy przez każdego przewoźnika, który wykonuje międzynarodowy transport drogowy i zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących, których strony nie mogą dowolnie interpretować. Świadectwo kierowcy służy wykazaniu, że przewoźnik legalnie zatrudnia lub korzysta z usług kierowcy z państwa trzeciego. Każdy przewoźnik obowiązany jest do wystąpienia o świadectwo dla kierowcy, którego zatrudnia na podstawie umowy o pracę lub korzysta z jego usług na podstawie innej umowy, co wprost wynika z treści art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1072/2009, gdzie pojawia się pojęcie nie tylko "kierowcy legalnie zatrudnionego", ale także "kierowcy pozostającego w dyspozycji przewoźnika". To oznacza, że zawarte porozumienie w sposób jednoznaczny potwierdza legalność pozostawania w dyspozycji przewoźnika, a zatem i konieczność posiadania świadectwa kierowcy, wydanego temu konkretnemu przewoźnikowi, który wykonuje transport międzynarodowy. Legitymowanie się przez kierowcę pisemnym porozumieniem pracodawców upoważniającym do legalnego korzystania z pojazdu skarżącej i wykonywania przedmiotowego przewozu, nie konwaliduje obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
W ocenie Sądu, przepis art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wskazany przepis jasno określa wymogi, jakie należy spełnić, aby otrzymać świadectwo kierowcy. Świadectwo może otrzymać tylko przedsiębiorca posiadający licencję wspólnotową oraz legalnie zatrudniający kierowcę lub legalnie korzystający z usług kierowcy spoza Unii Europejskiej (art. 5 lit a i b ww. rozporządzenia nr 1072/2009). Niespełnienie jednego z tych warunków stanowi podstawę do odmówienia wydania przedsiębiorcy świadectwa kierowcy. W sytuacji gdy skarżąca, jak utrzymuje, legalnie korzystała z usług kierowcy – obywatela Białorusi - i na tę okoliczność powołuje się na wiążącą ją z kierowcą odrębną umowę cywilnoprawną (porozumienie pracodawców) – dla potwierdzenia wykonywania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązana była wystąpić z wnioskiem o wydanie dla tego kierowcy świadectwa kierowcy. Realizowanie przewozu bez dopełnienia powyższego obowiązku wiązało się z ryzykiem nałożenia na przewoźnika sankcji administracyjnej. Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym czy też art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który orzekał w podobnych stanach faktycznych (wyroki NSA z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt II GSK 3221/17 oraz sygn. akt II GSK 3087/17, CBOSA).
Ponadto odnosząc się do drugiego zarzutu skargi należy podkreślić, że stan faktyczny sprawy został ustalony przede wszystkim w oparciu o sporządzony w sprawie protokół kontroli z dnia 10.06.2022 r., podpisany przez kierowcą kontrolowanego pojazdu bez zastrzeżeń, a także pozostałe dokumenty, w tym licencję i list przewozowy CMR. Protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, został sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Protokół kontroli - w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. – jest dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W trakcie kontroli kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. Do protokołu przesłuchania podał, że pracuje w firmie F. od około 4 lat, oraz że właściciel firmy F. nie posiada świadectwa kierowcy wystawionego dla przesłuchiwanego. Ponadto z protokołu przesłuchania kierowcy wynikało, że włada językiem polskim i nie potrzebuje pomocy tłumacza. Analiza treści protokołu z przesłuchania świadka nie wzbudza wątpliwości co do stopnia jego znajomości języka polskiego.
Z tych przyczyn sąd nie podzielił zarzutu nieskuteczności oświadczeń kierowcy w trakcie kontroli i sporządzonego protokołu z uwagi na brak znajomości przez kierowcę języka polskiego. Należy wskazać na art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. 2021 poz. 672 ze zm.), wskazujący język polski jako język urzędowy. W świetle art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim. Organy administracji publicznej nie są więc zobowiązane do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, natomiast przedsiębiorca, zatrudniając kierowcę (czy też legalnie korzystając z jego usług), który nie zna języka kraju, przez którego terytorium osoba ta ma realizować przewóz rzeczy, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z tej nieznajomości. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa, tym bardziej, że kierowca w toku kontroli nie zgłaszał problemów ze zrozumieniem języka polskiego, a co więcej oświadczył, że rozumie język polski i złożył zeznania, a następnie podpisał protokół bez żadnych uwag.
Zauważyć też trzeba, że zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej, podczas przeprowadzanej kontroli drogowej, sporządza się protokół kontroli. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę na szczególne dowodowe znaczenie takiego protokołu, który jest często podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. Istotne jest również, że podawane przez uczestniczących w kontroli informacje są z reguły wypowiadane "na gorąco", spontanicznie, bez kalkulowania ich znaczenia i ewentualnego wpływu na wynik sprawy, tak uzyskany dowód ma zatem walor szczególny (vide wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt II GSK 1157/18, CBOSA). Nie doszło w tym zakresie do naruszenia art. 74 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 76 § 1 oraz art. 8 k.p.a., zaś organ wyczerpująco rozpatrzył zgromadzony materiał dowody i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.
Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 ustawy). Zgodnie z treścią Lp.3.3. załącznika nr 3 do ustawy, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, przez kierowcę nie posiadającego ważnego świadectwa kierowcy jest sankcjonowane karą pieniężna w wysokości 5 000 złotych. W świetle powyższego, kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli naruszenie została nałożona w prawidłowej wysokości.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, stan faktyczny sprawy został wnikliwie wyjaśniony na podstawie kompletnego materiału dowodowego, a organy wyciągnęły na tej podstawie prawidłowe wnioski.
Dołączone do skargi dokumenty na okoliczność współpracy skarżącej spółki F. i UAB B., w której kierowca był zatrudniony, nie zmieniają oceny sprawy. Podkreślić należy, że współpraca skarżącej spółki z firmą litewską UAB B. w ogóle nie została formalnie ujawniona na etapie kontroli drogowej. Żadne jednak umowy cywilnoprawne nie mogą zmieniać zasad odpowiedzialności administracyjnoprawnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Można przy tym odnieść wrażenie, że powołanie się w tej sprawie na dokumenty dotyczące współpracy skarżącej spółki i UAB B. jest omyłkowe zważywszy, że skarżąca wskazując na dokumenty określa, że mają one dowodzić współpracy wymienionych podmiotów w dacie kontroli w dniu 9.01.2023r., podczas gdy kontrola, w wyniku której doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją miała miejsce 10.06.2022r.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a zarzuty skargi okazały się bezzasadne, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło