II SA/Bk 370/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy nakazania rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. przyznaje radcy prawnemu T. O. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych, osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] nakazującą Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "W." w B. rozbiórkę samowolnie wykonanej ulicy wewnątrzosiedlowej – L09 – łączącej ul. K. i ul. P. w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny sprawy: W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ I instancji ustalono, że przedmiotowa ulica została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej w 1996 r. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanej ulicy. W wyniku postępowania odwoławczego P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...[ sierpnia 2004 r. nr [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji wdrożył procedurę legalizacyjną i po uzyskaniu od inwestora żądanych dokumentów, postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej. Po uiszczeniu przez inwestora opłaty legalizacyjnej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany przedmiotowej ulicy. Po zaskarżeniu tej decyzji przez W. J. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedłożony przez inwestora projekt stałej organizacji ruchu na będącej przedmiotem niniejszego postępowania ulicy nie został uzgodniony ani z policją, ani z zarządem dróg miejskich. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] organ I instancji zobowiązał Spółdzielnię Budowlano - Mieszkaniową "W." do przedłożenia w terminie do dnia [...] czerwca 2006 r. uzgodnienia opracowanego projektu stałej organizacji ruchu na ulicy L09 łączącej ul. P. z ul. K. z Policją oraz Zarządem Dróg Miejskich w B. W związku z faktem, iż inwestor nie dostarczył wymaganego uzgodnienia decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] organ nakazał Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "W." dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanej ulicy L09 łączącej ul. K. z ul. P. w B. na odcinkach oznaczonych na projekcie budowlanym, uporządkować teren i powiadomić o wykonaniu obowiązku. Z decyzją tą nie zgodziła się Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "W.". Składając odwołanie wskazała, iż nie mogła przedłożyć wymaganych uzgodnień w terminie do dnia [...] czerwca 2006 r., gdyż Zarząd Dróg Miejskich stwierdził, iż nie jest kompetentny do uzgodnienia tej dokumentacji, natomiast uzgodnienie projektu organizacji ruchu przedmiotowej ulicy przez Komendę Miejską Policji strona otrzymała dopiero w dniu [.] stycznia 2007 r., w związku z tym, zdaniem odwołującego się, inwestor nie może ponosić negatywnych konsekwencji nie wydania przez stosowne organy wymaganych uzgodnień. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż wraz ze złożonym odwołaniem inwestor przedłożył uzgodniony z Policją projekt stałej organizacji ruchu na wnioskowanym do zalegalizowania odcinku samowolnie wybudowanej ulicy wewnątrzosiedlowej L09 łączącej ul. K. z ul. P. Podkreślił przy tym, iż termin wykonania obowiązku określony w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2006 r. jest terminem uznaniowym, stąd ustąpienie przesłanki wydania decyzji organu I instancji pozwala na pozytywne rozpatrzenie odwołania. Na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wniosła W. J. zarzucając organowi nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i danie wiary okolicznościom podnoszonym przez inwestorów. Podkreśliła ponadto, iż organ II instancji ponownie uchylił prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji mimo, że wielokrotnie w swoich decyzjach wskazywał, iż Spółdzielnia "W." samowolnie wybudowała przedmiotową ulicę, bez wymaganego Prawem budowlanym pozwolenia. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W świetle przytoczonych przepisów rozpoznanie skargi wymagało dokonania oceny zgodności zaskarżonej decyzji z art. 138 § 2 kpa, stanowiącym podstawę prawną wydania tej decyzji. Należy wskazać, iż w myśl art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 30, poz. 168 ze zm.) organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że należy uwzględnić fakt złożenia wraz z odwołaniem uzgodnionego z Policją projektu stałej organizacji ruchu na wnioskowanym do zalegalizowania odcinku samowolnie wybudowanej ulicy, z czym należy się zgodzić. Termin do przedłożenia tego uzgodnienia wyznaczony przez organ I instancji jest terminem procesowym urzędowym i może podlegać przedłużeniu. W piśmie z dnia [.] czerwca 2006 r., a zatem w terminie do przedłożenia dokumentów strona niewątpliwie wnosiła o przedłużenie wyznaczonego terminu, ze względu na niemożliwość jego zachowania. Brak odpowiedzi organu i dalsze oczekiwanie na dopełnienie obowiązku należało uznać za uwzględnienie tego wniosku. Także w kolejnym piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. inwestor poinformował, że w dniu [...] sierpnia 2006 r. - po otrzymaniu stanowiska Zarządu Dróg Miejskich - wystąpił do Komendy Miejskiej Policji i dotychczas nie otrzymał odpowiedzi. Żądane dokumenty zostały przedłożone po uzyskaniu ich z Policji. W tych okolicznościach ustalenie organu II instancji, że Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "W." w B. dopełniła nałożonego na nią obowiązku mogło stanowić podstawę uchylenia decyzji organu I instancji. Nie zachodziły natomiast przesłanki do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy nie wykazał bowiem, że zachodzi jakakolwiek potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zatem powinien stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 kpa orzec co do istoty sprawy. Decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub, gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Przesłanką taką nie jest konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.06.2006 r., I SA/Wa 433/06, LEX nr 219387). W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych sytuacjach. Jako wyjątek nie podlega ono wykładni rozszerzającej. Decyzja taka nie może więc być wydana w innych sytuacjach, niż wskazane w art. 138 § 2 kpa i żadne inne wady decyzji I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji tego typu (vide: wyrok NSA z dnia 29.03.2006 r., II OSK 633/05, LEX nr 198333). Wydanie bowiem decyzji kasacyjnej bez wykazania podstaw określonych w art. 138 § 2 kpa stanowi naruszenie wskazanego przepisu postępowania i może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym wyczerpuje przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.09.2006 r., IV SA/Wa 1091/06, LEX nr 255665). W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego uchybienia przepisowi art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenie przepisu postępowania. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 cytowanej ustawy. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.