II SA/Bk 475/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko sędzia WSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego WSA Małgorzaty Roleder w sprawie ze skargi A. F. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie przedłożenia zamiennego projektu budowlanego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawie niniejszej A. F. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego WSA Małgorzaty Roleder, której działania są, jego zdaniem, stronnicze i odnoszą dla niego niekorzystny skutek. W ocenie strony stronniczość sędziego wynika z faktu długotrwałego niewyznaczania terminu rozprawy, mimo że skarga została złożona w kwietniu 2012 r., z faktu ustalenia wysokiego wpisu sądowego oraz wysyłania wezwań do nadesłania kilku egzemplarzy pism sądowych, mimo że skarżącego na to nie stać. Wskazał, że nie zgadza się także z odmową wezwania uczestników postępowania do osobistego stawiennictwa na rozprawie. W jego ocenie sąd administracyjny może również przesłuchiwać na rozprawie świadków, o co wnosił w kilku pismach procesowych. W przypadku nieuwzględnienia żądania skarżący wniósł o przesłanie sprawy do sądu II instancji w Warszawie. Sędzia WSA Małgorzata Roleder złożyła oświadczenie, że nie istnieją okoliczności które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie (k. 205). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Jak wynika z treści żądania skarżący upatruje przesłanek wyłączenia sędziego w utracie przez niego bezstronności w sprawie, co wskazuje na konieczność rozpoznania wniosku na podstawie art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego dotyczy wniosek. Strona żądająca wyłączenia powinna uprawdopodobnić jego przyczyny (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Zdaniem składu orzekającego skarżący nie wskazał jakichkolwiek przyczyn, które mogłyby prowadzić do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego referenta w sprawie niniejszej. W orzecznictwie wskazuje się, że do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie wystarcza wyłącznie subiektywne podejrzenie strony co do braku bezstronności sędziego czy subiektywne odczucie o utracie wiarygodności w jego bezstronność. Strona powinna wskazać i udowodnić okoliczności, które obiektywnie mogłyby zostać uznane za świadczące o stronniczości osoby orzekającej. Mogą to być okoliczności związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem oraz inne uwarunkowania zewnętrzne lub wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na nie w pełni zobiektywizowanych przesłankach (vide postanowienia NSA z 30.01.2012 r., II FZ 843/11, z 06.03.2012 r., II OZ 86/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Inaczej rzecz ujmując, orzeczenie o wyłączeniu powinno być oparte o zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Samo przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie czy nieobiektywnie nie oznacza, że istnieją podstawy do jego wyłączenia (vide postanowienia NSA z 28.04.2011 r., I OZ 293/11 oraz z 07.10.2010 r., I OZ 759/10, CBOSA). Stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Podniesienie niepopartych, a wyłącznie subiektywnych zarzutów o celowym działaniu na niekorzyść strony - nie może być wystarczającą podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus. Podobnie podważenie przez stronę prawidłowości sposobu procedowania, przygotowywania sprawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia, nie uzasadnia w sposób wiarygodny istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, działającego w ramach zagwarantowanej konstytucyjnie niezawisłości. Czynności, w których strona upatruje złej woli sędziego (wyznaczenie terminu rozprawy, zarządzenie o zawiadomieniu stron o terminie rozprawy czy ustalenie wysokości wpisu) wykonywał Przewodniczący Wydziału, a nie sędzia referent. Nadto ustalenie wysokości wpisu od skargi, w czym skarżący widzi brak bezstronności, nie zależy od woli ani sędziego referenta, ani Przewodniczącego Wydziału, ale jest regulowane przepisami prawa bezwzględnie wiążącymi. Zauważyć też należy, że sprawa wraz ze skargą wpłynęła do sądu administracyjnego dnia 12.06.2012 r., a termin rozprawy wyznaczono na dzień 18.09.2012 r., co zaprzecza zarzutowi długotrwałego odsuwania w czasie daty rozpoznania sprawy. Jeśli natomiast sędzia referent uznałby za konieczne dla prawidłowego rozpoznania sprawy wezwanie stron do osobistego stawiennictwa na rozprawę – niewątpliwie takie wezwanie do stron zostałoby skierowane. Ocena tej okoliczności nie może być zależna od woli strony. Reasumując stwierdzić trzeba, że skarżący nie wskazał jakichkolwiek zobiektywizowanych okoliczności świadczących wprost o złej woli sędziego w prowadzeniu sprawy, czy o celowym działaniu na jego niekorzyść, a więc nie wskazał okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziego. Podnieść również trzeba, że sędzia referent złożyła oświadczenie o braku po jej stronie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. W takiej sytuacji należy przyjąć, że "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (vide postanowienie NSA z 12.03.2012 r., II FZ 147/12 , CBOSA). Jeszcze raz należy zauważyć, że skarżący takich okoliczności nie wskazał. Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Na marginesie zauważyć należy, że nie mógł zostać uwzględniony wniosek strony o przekazanie sprawy sądowi II instancji w wypadku oddalenia żądania o wyłączenie sędziego. Przedmiotowe przekazanie może nastąpić wyłącznie w sytuacji zaskarżenia wydanego orzeczenia wpadkowego w przedmiocie wyłączenia lub w wypadku złożenia środka zaskarżenia od orzeczenie kończącego postępowanie. O sposobie zaskarżenia strona jest pouczana przy okazji doręczenia odpisu wydanych w sprawie orzeczeń. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.