II SA/Bk 500/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-10-06

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie jednorazowego zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 50 zł osobie spełniającej kryterium dochodowe, ale posiadającej gospodarstwo rolne i inne dochody, jest zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej, uwzględniając uznaniowy charakter świadczenia i ograniczone środki organu?
Ratio decidendi
Organy prawidłowo ustaliły kryterium dochodowe skarżącego, uwzględniając dochód z gospodarstwa rolnego obliczony ryczałtowo. Przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a organ ma prawo odmówić przyznania świadczenia lub przyznać je w niższej kwocie, kierując się nie tylko potrzebami wnioskodawcy, ale także własnymi możliwościami finansowymi i potrzebami innych uprawnionych. W tej sytuacji, przyznanie 50 zł zasiłku celowego było zgodne z prawem, ponieważ organy wykazały, że środki były niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb i musiały dokonać rozdziału środków sprawiedliwie społecznie.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. wystąpił o przyznanie jednorazowego zasiłku celowego na zakup żywności. Organ I instancji przyznał 50 zł, wskazując na posiadanie przez skarżącego gospodarstwa rolnego i dochodów, a także na uznaniowy charakter świadczenia i potrzebę uwzględnienia innych osób w trudnej sytuacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że skarżący otrzymał już inne świadczenia. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o pomocy społecznej, w tym nieprawidłowe wyliczenie dochodu i dyskryminację.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) w przedmiocie jednorazowego zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], przyznającą J. G. pomoc społeczną w formie jednorazowego zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 50 zł. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. J. G. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z prośbą o przyznanie pomocy na zakup żywności. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], przyznał J. G. pomoc społeczną w formie jednorazowego zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 50 zł. W uzasadnieniu niniejszej decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 163, dalej: u.p.s.), w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów sprawienia pogrzebu. Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że J. G. ma lat 49 i posiada wykształcenie wyższe, a także, że od wielu lat zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,05 ha fizycznych tj. 2,3875 ha przeliczeniowych. Jest on zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] lipca 2018 r., zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o stopniu niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r. Gospodarstwo domowe prowadzi sam, dlatego też w jego przypadku kryterium ustawowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542,00 zł. Wnioskodawca posiada dochód w kwocie 466,88 zł miesięcznie. Wyliczono go zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej: od kwoty 596,88 zł odjęto składkę KRUS w wysokości 130,00 zł miesięcznie, co stanowi kwotę 466,88 zł miesięcznie. Powyższe oznacza, ze wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. W ocenie organu, wnioskodawca jest osobą młodą i może podjąć pracę pomimo posiadanej niepełnosprawności. Ponadto może zwrócić się do KRUS celem złożenia wniosku o przyznanie renty chorobowej. Zgodnie z art. 2 ust 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby i możliwości. Zasobami materialnymi wnioskodawcy jest gospodarstwo rolne, które odziedziczył on po swoich dziadkach. Dodatkowo rodzice wnioskodawcy pomagają mu w naturze w postaci zakupu odzieży, żywności i innych potrzeb bieżących opłat, zaś ojciec wnioskodawcy pomaga mu okresowo w gospodarstwie (wywiad cz. II z dnia [...].05.2015 r.) Zdaniem organu, wnioskodawca jest jedynym klientem, który dotychczas korzysta nawet dwukrotnie w miesiącu z pomocy Ośrodka. Organ rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi natomiast mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym przyznawanym stosownie do okoliczności sprawy i posiadanych przez OPS środków finansowych. Ośrodek ustalając wysokość zasiłku przyznanego danej osobie bierze pod uwagę ilość osób w rodzinie, ich sytuacje materialną, dochodową osobistą i zdrowotną oraz zgłaszane potrzeby. Na terenie gminy W. jest wiele osób, które znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej, nie posiadają dochodów i na utrzymaniu mają dzieci w wieku szkolnym. Rodziny te także kwalifikują się do pomocy społecznej. Wnioskodawca natomiast jest w nieco lepszej sytuacji materialnej, gdyż posiada rolne, które przynosi mu stały dochód. Przyznając zasiłek celowy OPS kieruje się potrzebami wnioskodawcy oraz możliwościami własnych środków posiadanych na ten cel. Dlatego też OPS jest jedynie wsparciem przyznającym świadczenie i nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielić świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył uregulowania prawne i wyjaśnił zasady dotyczące omawianej kwestii, a ponadto wskazał, że w sprawie należy mieć na uwadze, że skarżący objęty jest pomocą ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Jak wynika z pisma Kierownika OPS z dnia [...] czerwca 2015 r. wnioskodawca w 2015 r. łącznie otrzymał już zasiłki celowe w kwocie 1100 zł. Ostatnio decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] otrzymał zasiłek celowy ma zakup żywności w kwocie 150 zł. Łącznie w miesiącu czerwcu 2015 r. wnioskodawca otrzymał z pomocy społecznej 200 zł na zakup żywności. Decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2015 r. przyznano też J. G. zasiłek celowy w kwocie 100 zł na częściowe dofinansowanie dojazdów na rehabilitację do W. Nadto jak wynika z pisma Kierownika KRUS Placówka Terenowa w Ł. z dnia [...] czerwca 2015 r. J. G. w okresie od [...] marca do [...] maja 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i w miesiącu czerwcu 2015 r. zostanie mu wypłacony zasiłek chorobowy w kwocie 720 zł/ 72 dni xl0 zł/. Łącznie więc otrzyma on w czerwcu 2015 r, oprócz dochodu z gospodarstwa rolnego, 300 zł zasiłków celowych plus 720 zasiłku chorobowego, łącznie 1020 zł. Jest to więc kwota wystarczająca na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb wnioskodawcy w miesiącu czerwcu 2015 r. W ocenie organu, kwota 50 zł przyznana J. G. skarżoną decyzją w miesiącu czerwcu nie pokryje w pełni zgłoszonych przez niego potrzeb, ale i nie taki jest cel pomocy społecznej. Z ustawowych zasad świadczeń pomocy społecznej wynika, że osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna także pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Zgodnie art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, w tym do poszukiwania źródeł dochodu. Uwzględnienie zaś całości zgłoszonego żądania ani nie odpowiada celom, ani też możliwościom pomocy społecznej. OPS nie może sobie pozwolić na realizację wszystkich zgłoszonych, nawet tych niezbędnych, potrzeb. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł J. G., zarzucając jej naruszenie prawa, w tym przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów Konstytucji RP, tj. art. 32 pkt 2, art. 68 oraz art. 69. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił swoją ciężką sytuację materialną i zdrowotną oraz przywołał przepisy Konstytucji RP. W jego ocenie organy nieprawidłowo wyliczyły osiągany przez niego dochód, a ponadto nie uwzględniły, że jest on osobą chorą i niepełnosprawną, która nie może pracować. Dalej wyjaśnił on, że minimum egzystencji jest wskaźnikiem, który określa poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych konieczny do przetrwania. W przypadku uzyskiwania dochodów poniżej minimum egzystencji dochodzi do zagrożenia życia i rozwoju człowieka. W Polsce wartość ta wynosi 521 zł i dlatego przyznanie kwoty 50 zł jest niewystarczające. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, a ponadto wyjaśniła, że zachowanie Kierownika Ośrodka jest dyskryminujące oraz nacechowane uprzedzeniami wobec skarżącego, przez co jego wnioski są rozpatrywane nierzetelnie i nie uwzględniają przepisów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 11 ust. 3, art. 15 pkt 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 5 i art. 18 ust. 1 pkt 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., przyznającą J. G. pomoc społeczną w formie jednorazowego zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 50 zł. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz.163; dalej: "u.p.s."). Ustawodawca w powyższej ustawie precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej. Jak wynika z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Celem tym nie może się stać zapewnienie wnioskodawcy stałego źródła dochodów. Odmienna interpretacja przepisów ustawy jest niedopuszczalna i byłaby całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania. Dalej ustawa stanowi (art. 3 ust. 4 u.p.s.), że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosownie natomiast do art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyznanie lub odmowa przyznania świadczenia może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia - zgodnie z regułami wynikającymi z art. 6 i art. 7 k.p.a. Z konstrukcji omawianych przepisów wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji na ich podstawie zależy od uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w sytuacji spełnienia warunków przez wnioskodawcę do otrzymania wnioskowanej pomocy, organ nie jest obligatoryjnie zobowiązany do jej przyznania. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym i przy jego przyznawaniu organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Za nieprawidłowe należałoby więc uznać działania organu polegające na finansowaniu potrzeb tylko jednej lub kilku rodzin, z pominięciem pozostałych uprawnionych rodzin, chociażby sytuacja materialna albo zdrowotna tej rodziny lub tych rodzin była najtrudniejsza. Organ ma bowiem obowiązek dokonywać każdorazowo oceny nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy, analizować ilość i rodzaju skierowanych do niego form pomocy, ale także przestrzegać pewnej dyscypliny finansowej pozwalającej zabezpieczyć realizację potrzeb wszystkich osób uprawnionych w okresie rozliczeniowym. Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie wykazały, że z jednej strony skarżący spełnia wymagane ustawowo kryterium dochodowe i to uprawnia go do ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego, z drugiej jednak strony wykazały, że środki będące w ich dyspozycji są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych. W związku z tym musiały one uwzględnić ich wielkość oraz ilość podmiotów kwalifikujących się do przyznania pomocy i dokonać stosownego rozdziału tych środków w taki sposób, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Rozstrzygając sprawę, dokonały one wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych i zebranego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji i nie budzą one zastrzeżeń Sądu. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organy szczegółowo wskazały, czym kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć i argumentacja ta zasługuje, w ocenie Sądu, na akceptację. Niezasadne są, w ocenie Sądu, zarzuty skarżącego podniesione i szczegółowo uzasadnione w skardze. Podstawowy zarzut sprowadza się do nieprawidłowości w zakresie wyliczenia dochodu osiąganego przez skarżącego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego. Zasady ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego zostały uregulowane w art. 8 ust. 9 u.p.s., zgodnie z którym dochód stanowi iloczyn ilości ha przeliczeniowych i kwoty dochodu z hektara przeliczeniowego ustalanej przez Radę Ministrów drogą rozporządzenia. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) kwotę dochodu z 1 ha przeliczeniowego ustalono w wysokości 250 zł. W wymienionym rozporządzeniu ustalono również kryterium dochodowe, które wynosi obecnie 542 zł. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że przy obliczaniu dochodu skarżącego należy uwzględnić kwotę kryterium dochodowego aktualną na dzień wydawania decyzji (czyli w sprawie niniejszej 542 zł) oraz kwotę dochodu z 1 ha przeliczeniowego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. w sprawie niniejszej z listopada 2012 r. (250 zł). Dla ustalania dochodu obowiązuje bowiem szczególna regulacja art. 8 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którą za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Prowadziło to do ustalenia, że miesięczny dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego, na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, stanowił iloczyn ilości ha przeliczeniowych (2,3875 ha) i kwoty dochodu z 1 ha przeliczeniowego wskazanej w § 1 pkt 2 "d" rozporządzenia z dnia 17 lipca 2012 r. i wyniósł 596,88 zł. Kwotę tę należało następnie pomniejszyć o 130 zł z tytułu składki KRUS, co ostatecznie dało kwotę 466,88 zł (art. 8 us. 3 pkt 2 u.p.s.). W ocenie Sądu, należy również podzielić stanowisko organów odnośnie braku wpływu na rozstrzygnięcie sprawy okoliczności, czy skarżący ze względu na stan zdrowia jest w stanie uprawiać przedmiotowe gospodarstwo rolne i uzyskiwać stosowne dochody. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko NSA zaprezentowane w sprawie I OSK 1327/10 (wyrok z 4 stycznia 2011 r., tak samo w wyroku WSA w Białymstoku z 30 lipca 2013 r., II SA/Bk 350/13), że dla ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (kryterium dochodowe) należy przyjąć, iż każdy właściciel nieruchomości rolnej uzyskuje dochód miesięczny z 1 ha przeliczeniowego w wysokości wskazanej we właściwym rozporządzeniu określającym zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, niezależnie od tego, w jaki sposób korzysta z nieruchomości lub w jaki sposób nią rozporządził. Stąd też, mimo że skarżący próbuje wykazać, że nie prowadzi on osobiście działalności rolniczej ze względu na stan zdrowia, fakt posiadania tytułu własności do gospodarstwa rolnego uprawniał do ryczałtowego wyliczenia dochodu. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego odnośnie nieprawidłowego ustalenia wysokości dochodów uzyskiwanych przez niego. Organy wyraźnie wyliczyły wysokość tego dochodu na kwotę 466,88 zł i Sąd uznaje te wyliczenia za prawidłowe. Przywoływanie natomiast przez organ II instancji okoliczności związanych z otrzymywanymi przez skarżącego innymi świadczeniami nie służy wyliczaniu osiąganego przez niego dochodu, tylko obrazuje sytuację, jaka jest ogólna kondycja finansowa skarżącego i jaką opieką był on przez te organy objęty. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organy jednoznacznie ustaliły, że osiągany przez skarżącego dochód uprawnia go do otrzymania świadczenia. Natomiast zauważenia wymaga, że wysokość przyznanego zasiłku nie jest pochodną matematycznego wyliczenia różnicy pomiędzy kryterium dochodowym, które dla rodziny skarżącego wynosi 542 zł, a dochodem tej rodziny, w tym przypadku 466,88 zł. Decyzje wydawane na podstawie art. 39 u.p.s., mają charakter uznaniowy, co oznacza, że to od uznania organu orzekającego zależy, czy wnioskodawcy zostanie przyznane świadczenie i w jakiej wysokości. Orzekając w ramach tego uznania organ kieruje się nie tylko oceną potrzeb uprawnionego, ale również oceną własnych możliwości, mając na względzie także potrzeby innych uprawnionych. Obowiązek organu polegający na zaspokajaniu w ramach powyżej zakreślonych ram niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych nie może być sprowadzony do spełniania wszystkich, nawet uzasadnionych w tej mierze, żądań. Zakres tej pomocy ograniczony jest bowiem możliwościami zobowiązanego i potrzebami innych uprawnionych. Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił, z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą i uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego i zasiłek taki przyznał, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa, bowiem kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 610/11). W tym miejscu podkreślenia także wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. I OSK 1353/09, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 116/10 oraz wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 107/11) ukształtował się pogląd, że nie zachodzi potrzeba precyzyjnego wykazania w uzasadnieniu każdej decyzji mającej za przedmiot zasiłek celowy możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Obowiązek taki nie wynika bowiem ani z norm art. 3 ust. 4 i art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, ani też z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się również do ilości środków finansowych pozostających w dyspozycji organu pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy oraz celu na jaki tym osobom przyznano zasiłki. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może bowiem sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zgodzić się także należy z organami, że zgodnie z art. 4 u.p.s., osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, co oznacza, że pomoc społeczna nie może zabezpieczać wszystkich potrzeb stron i nie powinna stanowić jedynego dochodu rodziny strony, a dystrybucja środków winna uwzględniać możliwości organu pomocy społecznej i potrzeby innych uprawnionych. Sąd nie podziela także zarzutów podniesionych w piśmie procesowym z dnia 7 września 2015 r. Sprowadzają się one do wymienienia kilku przepisów ustawy o pomocy społecznej, tj. art. 11 ust. 3, art. 15 pkt 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 5 i art. 18 ust. 1 pkt 6, a następnie stwierdzenia, ze wypłata zasiłku w kwocie 50 zł jest sprzeczna z wymienionymi powyżej przepisami prawa. Zdaniem Sądu, art. 11 ust. 3 u.p.s. w stanie faktycznym sprawy nie miał zastosowania, bowiem skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu. Nie wiadomo także, na czym miałoby polegać naruszenie przez organy art. 15 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym pomoc społeczna polega w szczególności na przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń. Nie wiadomo także, na czym miałoby polegać naruszenie art. 16 ust. 1 i 2 u.p.s., art. 17 ust. 1 pkt 5 u.p.s. oraz art. 18 ust. 1 pkt 6 u.p.s., skoro w sprawie orzekały organy uprawnione, a skarżący kwestii braku właściwości tych organów nie podnosi. Niezasadne są także, w ocenie Sądu, zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 32 ust. 2, art. 68 i art. 69 Konstytucji RP. Skarżący nie wykazuje bowiem, na czym miałoby polegać dyskryminowanie jego osoby przez organy orzekające w sprawie. Nie można także wiązać zasiłku celowego na żywność określonego w ustawie o pomocy społecznej ze świadczeniami z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, gdyż kwestię tę reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 581), albo z pomocą w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej, udzielaną osobom niepełnosprawnym przez władze publiczne na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114) oraz na mocy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721). Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające natomiast zastosowanie w sprawie przepisy zostały także należycie zinterpretowane i użyte. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło