II SA/Bk 500/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-09-28
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, oparte na stwierdzonych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu szkoły, spełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora szkoły, uznając, że podane w uzasadnieniu zarządzenia nieprawidłowości nie miały charakteru nagłego, wyjątkowego i nadzwyczajnego, a tym samym nie spełniały przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaganej przez art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty do odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Stwierdzone uchybienia mogły co najwyżej stanowić podstawę do odwołania w normalnym trybie.Stan faktyczny
Wójt Gminy K. zarządzeniem odwołał J. G. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w K. bez wypowiedzenia, wskazując na szereg nieprawidłowości w funkcjonowaniu szkoły, które miały godzić w interes szkoły i zagrażać jej celom. J. G. zaskarżył to zarządzenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak wykazania przez organ przesłanek uzasadniających odwołanie w trybie nadzwyczajnym.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy K. i zasądził od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na zarządzenie Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia, 2. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Wójt Gminy K. zarządzeniem z dnia [...] marca 2017 r., na podstawie art. 38 ust. 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej w skrócie: "u.s.o.") w zw. z art. 30 ust. 2 pkr 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) odwołał z dniem [...] marca 2017 r., bez wypowiedzenia, J. G. (powoływanego dalej też jako "Skarżący") ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w K..
W uzasadnieniu zarządzenia Wójt wskazał, że odwołanie spowodowane jest niedopełnieniem przez J. G. obowiązków dyrektora w stopniu prowadzącym do oceny, iż dalsze wykonywanie funkcji dyrektora szkoły przez J. G. godzi w interes szkoły, jako interes publiczny oraz w sposób istotny zagraża osiągnięciu celów szkoły. Postępowanie audytowe oraz następujące po nim wewnętrzne postępowanie wyjaśniające ujawniło bowiem szereg nieprawidłowości występujących w szkole, o różnym stopniu istotności. Przy czym, w ocenie Wójta, z punktu widzenia decyzji o odwołaniu z funkcji dyrektora w ciągu roku szkolnego bez wypowiedzenia istotne znaczenie mają stwierdzone:
- nieprawidłowości we wprowadzaniu danych do SIO skutkujące zaniżeniem subwencji oświatowej,
- nieprawidłowości w realizacji zaleceń pokontrolnych skierowanych przez Kuratora Oświaty jako nadzór pedagogiczny w wyniku kontroli prowadzonych w szkole,
- brak zgłoszenia do GIODO prowadzonych zbiorów danych osobowych i brak dokumentacji wymaganej przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych,
brak dokumentacji kontroli zarządczej,
- niekompletny i nieodpowiadający aktualnie obowiązującym przepisom regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych,
- nierzetelność w prowadzeniu ewidencji zarządzeń, a w szczególności brak potwierdzeń zapoznania pracowników szkoły z ich treścią i przyjęciem do wykonania,
- poważne nieprawidłowości w zakresie stanu budynku i bezpieczeństwa (brak zabezpieczenia skrzynek i rewizji prądowych, brak kontroli stanu sprzętu gaśniczego, brak standaryzacji gaśnic, braki w dokumentacji atestowej używanego w szkole sprzętu sportowego, brak odpowiedniego wyposażenia pomieszczeń szatni szkolnej dla uczniów, niedostateczne ogrodzenie terenu szkolnego, brak odpowiedniego zabezpieczenia przed kontaktem osób fizycznych ze środkami deratyzacyjnymi, brak odpowiedniego zabezpieczenia ppoż. w pomieszczeniu archiwum szkolnego)
- nieprawidłowości w organizacji i czasie trwania zajęć korekcyjno -kompensacyjnych (nieprawidłowy podział grup, nieprawidłowa ilość i nieprawidłowy czas trwania zajęć),
- wystąpienie w wyniku w/w nieprawidłowości nadmiernego obciążenia finansowego budżetu,
- nieprawidłowości w organizacji zajęć rewalidacyjnych oraz nieprawidłowy (krótszy niż wynikający z przepisów) czas ich trwania,
brak ustalonego tygodniowego harmonogramu zajęć indywidualnych,
- nieprawidłowa organizacja zajęć świetlicy szkolnej i wynikające stąd nadmierne obciążenie finansowe budżetu,
- nieprowadzenie dokumentacji zajęć na świetlicy szkolnej (nieprowadzony dziennik zajęć świetlicowych),
- nieprawidłowości w prowadzeniu arkusza organizacyjnego (brak aneksów).
Zdaniem Wójta ilość stwierdzonych nieprawidłowości, ich charakter, wskazujący niejednokrotnie bądź to na nieznajomość obowiązujących przepisów, bądź to na lekceważący stosunek do nich, bądź to na niedbalstwo, pozwala na uznanie, że zezwolenie przez organ prowadzący na dalsze kierowanie Zespołem Szkół przez J. G. nie jest uzasadnione i możliwe ze względu na realne zagrożenia destabilizacją organizacyjną w kierowanej jednostce.
Powyższe zarządzenie, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. G., zarzucając mu naruszenie:
1. art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty poprzez jego zastosowanie i wydanie niezgodnego z prawem zarządzenia, z którego uzasadnienia nie wynikają motywy, jakimi kierował się organ pozbawiając Dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz brak oceny, czy podane przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek;
2. art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zasadności przesłanki odwołania J. G. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół oraz braku odpowiedzi na pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r. stanowiące wniosek o zaprzestanie naruszenia prawa przez Wójta Gminy K.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia i jego uchylenie. W ocenie autora skargi organ wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie wykazał, aby w wyniku działań podejmowanych przez Skarżącego zostały spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie go z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego na podstawie art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Organ nie wykazał zatem, że zaistniała sytuacja wyjątkowa, nadzwyczajna, nagła, powodująca u niego przekonanie, że dalsze kierowanie Zespołem Szkół przez Skarżącego stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania szkoły. Podnoszone zaś przez organ okoliczności nie mają charakteru nagłego, gdyż jak sam podaje trwają już od dłuższego czasu. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego brak jest również podstaw do przyjęcia, że zaistniałe nieprawidłowości wymagały natychmiastowego zaprzestania wykonywania funkcji dyrektora przez Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zarządzenia z dnia [...] marca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Na gruncie przedmiotowej sprawy Skarżący wniósł skargę na zarządzenie Wójta Gminy K. podjęte w sprawie odwołania go ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w K. w trakcie trwania roku szkolnego, bez wypowiedzenia.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole, dla której organem prowadzącym jest gmina następuje w formie zarządzenia organu gminy. Odwołanie to ma charakter kompetencji władczej przysługującej organowi na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Mimo, że ma ono charakter personalny, nie jest aktem prywatnoprawnym, gdyż obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej. Zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Natomiast w świetle art. 38 ust. 1 tej ustawy, organ który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie wystąpienia przesłanek określonych w pkt 1 lit. a – c i pkt 2 tego ustępu. Stąd zarządzenie - jako akt o administracyjnoprawnym charakterze - podlega kontroli sądów administracyjnych, niezależnie od ewentualnej ochrony stosunku pracy przysługującej odwołanemu dyrektorowi przed sądem pracy, jak i niezależnie od tego, czy odwołany dyrektor był uprzednio powołany jako nauczyciel, czy jako osoba niebędąca nauczycielem (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1300/12; z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Złożona w niniejszej sprawie skarga jest zatem dopuszczalna, została wniesiona w terminie oraz z zachowaniem poprzedzających jej wniesienie wymogów proceduralnych w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego zarządzenia w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora, należy stwierdzić, że przepisem prawa materialnego o podstawowym znaczeniu dla niniejszej sprawy jest art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Co prawda Wójt w komparycji zaskarżonego zarządzenia powołał błędną podstawę prawną, tj. art. 38 ust. 2 u.s.o., tym niemniej uchybienie to samo w sobie nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ulega wątpliwości, że Skarżący został odwołany ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., a więc c uwagi na uwagi na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku.
Przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły) i stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, w związku z czym jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Przepis ten przewiduje możliwość odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej przez właściwy organ, nie podając żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Użycie przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. kwalifikatora "szczególnie" oznacza zawężenie zastosowania przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Użyte w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. W świetle utrwalonego już w tym względzie orzecznictwa sądowoadministracyjnego, szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. (tak NSA w wyrokach z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn.. akt I OSK 2330/16 i z 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10, oba dostępne w CBOSA).
Przy czym podkreślić należy, że prawidłowość wydanego przez organ prowadzący zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać wyłącznie na podstawie faktów, które zostały wskazane w jej uzasadnieniu. Powołane tam okoliczności muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia wydanego w tym zakresie zarządzenia. Tylko takie wywody w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Z przepisów ustawy o systemie oświaty wynika bowiem, że obowiązuje szczególny tryb obsadzania stanowisk dyrektorów szkół (kandydata na to stanowisko wyłania się w drodze konkursu, kandydatowi co do zasady nie można odmówić powierzenia stanowiska, kandydatowi gwarantuje się powierzenie stanowiska na pięć lat, a w szczególnych przypadkach na okres nie krótszy niż jeden rok), świadczący o woli ustawodawcy zapewnienia cech trwałości stosunkowi pracy na stanowisku dyrektora szkoły, a wszelkie ingerencje w tego rodzaju stosunek muszą być traktowane jako odstępstwo od powyższej zasady i sprowadzać się do sytuacji, które nie należą do działań codziennych, rutynowych, gdy dalsze pozostawienie wybranej w konkursie osoby na stanowisku dyrektora groziłoby wywołaniem negatywnych i szkodliwych skutków. W orzecznictwie od dawna przyjmuje się, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (zob. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., I OSK 933/10, Lex nr 602589 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 276/17, CBOSA).
W sądownictwie administracyjnym przeważa pogląd, że negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, zwłaszcza odmienna koncepcja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym lub współpracownikami, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05, wyrok NSA z 25 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 2018/10, wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012 r., III SA/Lu 609/11, wszystkie dostępne w CBOSA).
Jak wynika z powyższego nie każde naruszenie prawa przez dyrektora szkoły uzasadnia jego odwołanie w trybie powołanego wyżej przepisu. Przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych, co oznacza, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie zamierza odwołać go z tej funkcji, nie mogą mieć charakteru dowolnego ani arbitralnego, lecz powinny być dokładnie oraz szczegółowo wywiedzione i umotywowane w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tak aby ów wywód i argumentacja prawna mogły podlegać wnikliwej analizie zarówno organu nadzoru, jak i sądu (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1386/12, CBOSA). Tym bardziej, że powołany przepis (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) w przewidzianych w nim sytuacjach nie ustanawia obowiązku, lecz jedynie upoważnia właściwy organ do odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej, nie podając przy tym wprost, jak już zostało to powiedziane wyżej, żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skoro jednak ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" – używanego w innych normach prawnych ustawy o systemie oświaty – dodał przysłówek "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. położył nacisk na to właśnie określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Użyte w omawianym przepisie pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi być rozumiane wąsko (por.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r., sygn. IV SA/Po 1047/11, Lex nr 1139586 oraz WSA w Kielcach z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. II SA/Ke 681/11, Lex nr 1152698, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 535/10, publ. Lex nr 953908). Szczególnie uzasadnione przypadki to takie zatem, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Nieograniczoność ram czasowych odwołania dyrektora w omawianym trybie w stosunku do chwili wystąpienia owych szczególnie uzasadnionych przypadków podważałaby ratio legis regulacji zawartej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Brak szybkiej reakcji organu prowadzącego placówkę na postępowanie dyrektora w sposób naturalny osłabia, a nawet z upływem czasu może znosić, możliwość odwołania z funkcji dyrektora na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego w sposób oczywisty dla przypadków wymagających natychmiastowego działania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3053/01, Lex nr 82679).
Jeżeli w przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przewidziana jest możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", to można użyć stwierdzenia, że podstawy odwołania dyrektora określone w pkt 1 ust. 1 art. 38 ustawy o systemie oświaty ustawodawca uznaje za przypadki zwyczajne, typowe – bazujące na negatywnej ocenie pracy czy wykonania bieżących zadań nauczyciela – dyrektora szkoły. W rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty za przypadki szczególnie uzasadnione należy uznać: (1) zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne); (2) mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela – dyrektora szkoły; (3) przy czym stwierdzone uchybienie nauczyciela są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (tak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. II SA/Bk 924/11, Lex nr 1163108).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawy należy zgodzić się z pełnomocnikiem Skarżącego, że organ, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie wykazał, aby w niniejszej sprawie w wyniku działań podejmowanych przez Skarżącego, zostały spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie go z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego. W uzasadnieniu zarządzenia organ nie dokonał przekonywującego omówienia choćby w dostatecznym zakresie wystąpienia przesłanki o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
W ocenie Sądu wszystkie zarzuty, jakie zostały postawione przez organ prowadzący w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia dotyczyły negatywnej oceny pracy Skarżącego i negatywnej oceny wykonywanych przez niego zadań. Przyjmując nawet, że są one zgodne z rzeczywistością, to podane w nich okoliczności nie uzasadniają odwołania z zajmowanego stanowisko bez wypowiedzenia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. W dużej mierze skupiały się one na wskazaniu nieprawidłowości w prowadzanej dokumentacji i ewidencji oraz nieprawidłowej organizacji placówki. Organ nie wykazał jednak, że zaistniała sytuacja wyjątkowa, nadzwyczajna, nagła, powodująca u niego przekonanie, że dalsze kierowanie zespołem szkół przez Skarżącego stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania szkoły. Podnoszone przez Wójta nieprawidłowości nie mają charakteru nagłego, gdyż jak sam przyznał pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r., trwają co najmniej od 2016 roku, co potwierdzają protokoły kontroli doraźnej z dnia: [...] czerwca 2016 r. oraz z [...] września 2016 r.
Konkludując Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie nie wykazano takiego rodzaju uchybień w wykonywaniu zadań przez Skarżącego, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania przez niego funkcji dyrektora. Funkcjonowanie szkoły do czasu podjęcia zarządzenia wskazuje, że mimo wskazanych w uzasadnieniu tej uchwały niedociągnięć i uchybień, nie było podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Okoliczności, na które powołuje się organ, mogły co najwyżej ewentualnie stanowić przyczynę odwołania dyrektora szkoły w normalnym trybie, a więc na koniec roku szkolnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach zapadło w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), przy czym Sąd zamiast kwoty 480 zł, przyznał kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło