II SA/Bk 523/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Mieczysław Markowski, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S. o wyłączenie sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej od orzekania w sprawie ze skargi C. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt II SA/Bk 193/13 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 103/04 ze skargi C. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej od orzekania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem 6 sierpnia 2013r. umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi C. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt II SA/Bk 193/13 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 103/04. Podstawą umorzenia opisanego postępowania było oświadczenie skarżącego o cofnięciu skargi. W piśmie z 14 sierpnia 2013r. skarżący C. S. wniósł o uzupełnienie w/w postanowienia z dnia 6 sierpnia 2013r. oraz o wyłączenie, na podstawie art. 18 §1 pkt 1, 6 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej od orzekania w przedmiocie złożonego wniosku. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podał, że wnioskowana do wyłączenia sędzia uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie SA/Bk 1249/00, który wydał wyrok z rażącym naruszeniem prawa "potwierdzając nieprawdę, matacząc i działając umyślnie na szkodę" skarżącego. Skarżący podkreślił również, że sędzia Gryglaszewska uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie II SAB/Bk 8/08, w którym to Sąd także rażąco naruszył prawo. W ocenie skarżącego s. Gryglaszewska powinna sama, na podstawie art. 19 p.p.s.a., wyłączyć się z prowadzonego postępowania, albowiem występowała we własnej sprawie. Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska w złożonym w dniu 21 sierpnia 2013r. oświadczeniu stwierdziła, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek podlegał oddaleniu. Instytucję wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18–24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 powołanej ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Uwzględniając powyższe regulacje należy przede wszystkim stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziego z mocy prawa wymienione w art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. Skarżący wskazał wprawdzie, że wnioskowana do wyłączenia sędzia była w składzie orzekającym w sprawie o sygn. akt SA/Bk 1249/00 ze skargi C. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2000r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, oraz w sprawie II SAB/Bk 8/08 ze skargi C. S. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jednakże sprawy te nie są tożsame ze sprawą niniejszą, która dotyczy wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt II SA/Bk 193/13 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 103/04 ze skargi C. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ponadto, co należy podkreślić, sama okoliczność, że sędzia Gryglaszewska orzekała już w innych sprawach skarżącego nie uzasadnia zarzutu braku obiektywizmu i wyłączenia sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego służy bowiem wyłącznie zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na sędziego powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał i nie udowodnił żadnych okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Grażyny Gryglaszewskiej w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 523/13. Tym bardziej, że sędzia w złożonym w dniu 21 sierpnia 2013r. oświadczeniu wykluczyła przesłanki wyłączenia oparte na tej podstawie. Jak wskazał natomiast NSA w postanowieniu z 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OZ 934/10 "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego". W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (tak: NSA w postanowieniu z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszy wniosek skoro skarżący nie wykazał, aby po stronie sędziego Grażyny Gryglaszewskiej istniała realna okoliczność mogąca budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie, to przyjąć należy, że oświadczenie sędziego nie zostało skutecznie podważone. Reasumując stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał i nie udowodnił żadnych okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wnioskowanego do wyłączenia sędziego w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 523/13. Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.