II SA/Bk 526/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2016 r. zażalenia Kino P. S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 sierpnia 2016 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: 1. Uwzględnić zażalenie i uchylić zaskarżone postanowienie tutejszego Sądu z dnia 31 sierpnia 2016 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; , Pełnomocnik M. K. wniósł do tutejszego sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania Kino P. Spółce C. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku użyteczności publicznej K. "M.". W skardze zawarto jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając, że wykonanie decyzji przez Inwestora spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci uszkodzenia sieci i przyłączy kanalizacji sanitarnej, co może spowodować trwałe odcięcie Skarżącej od kanalizacji. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji uznając, że Skarżąca uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło K. P. Spółka Cywilna, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie uczestnika postępowania rozstrzygnięcie Sądu zostało wydane jedynie na podstawie gołosłownych twierdzeń Skarżącej, która nie uprawdopodobniła przytoczonych przez siebie okoliczności. Za nieprawdziwe uczestnik postępowania uznał twierdzenia Skarżącej jakoby rozbudowa budynku użyteczności publicznej spowodować miała trudne do odwrócenia skutki w postaci ograniczenia lub nawet pozbawienia jej możliwości wstępu na teren własnej nieruchomości. Wyjaśnił, że nieruchomość Skarżącej ma bezpośredni dostęp do ulicy [...] i przedsięwzięcie realizowane przez Uczestnika w żadnym stopniu nie przewiduje zmian w tym zakresie i nie oddziałuje na nie. W ocenie wnoszącego zażalenie Skarżąca nie wskazała też żadnych dowodów dla twierdzenia jakoby realizacja inwestycji ograniczała jej możliwości dostępu do przedmiotu własności. Skarżąca nigdy też nie sygnalizowała żadnym organom administracji budowlanej lub osobiście Uczestnikowi, jakichkolwiek problemów związanych z ograniczeniem czy pozbawieniem jej możliwości wstępu na teren jej nieruchomości, a sama teza została podniesiona jedynie w celu stworzenie nieprawdziwego obrazu stanu faktycznego mającego uzasadnić złożony wniosek. Za nieprawdziwą uczestnik postępowania uznał też podniesioną przez Skarżącą okoliczność odcięcia jej od kanalizacji. Po pierwsze Skarżąca pominęła fakt, iż studnia kanalizacyjna, do której jest podłączona wspólnie z Uczestnikiem znajduje się na terenie nieruchomości nie będącej jej własnością, a po drugie że to Uczestnik we własnym zakresie i na własny koszt wykonał prace związane z udrożnieniem studni kanalizacyjnej co również polepsza jakość funkcjonowania kanalizacji Skarżącej. Wszelkie prac w tym zakresie prowadzone były w zgodzie z przepisami i zasadami sztuki. Końcowo uczestnik postępowania wskazał, iż jedynym motywem działania Skarżącej jest chęć wymuszenia na Uczestniku działań mających na celu odkupienie jej nieruchomości po cenach zawyżonych względem jej wartości rynkowej, podczas gdy jedyną podstawą dla jej działań są niedogodności związane z realizacją takiej inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości. Takie działania nie powinno zaś korzystać z ochrony przewidzianej w regulacji art. 61 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, cytowanej dalej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. W ocenie Sądu, żalący się Uczestnik postępowania – Inwestor trafnie zarzucił błędne przyjęcie przez Sąd, że Skarżąca uprawdopodobniła, że w okolicznościach niniejszej sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji Sąd uznał za oczywiście uzasadnione zażalenie Uczestnika postępowania i dlatego na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając wniosek Sąd wziął pod uwagę zarówno treść przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. jak i opisaną wyżej treść wniosku Skarżącej oraz dokumentację przedłożoną przez Uczestnika postępowania. I tak zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się już pogląd, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygniecie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wydania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Analizując argumentację powołaną w zażaleniu oraz dołączone do niego dokumenty należy zgodzić się z Uczestnikiem postępowania, że Skarżąca nie uprawdopodobniła żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż powołała się jedynie na gołosłowne twierdzenia, że realizacja planowanej inwestycji znacząco utrudni, a wręcz uniemożliwi jej dostęp do własnej nieruchomości oraz uszkodzi sieć i przyłącze kanalizacji sanitarnej, co może spowodować trwałe odcięcie Skarżącej od kanalizacji. Twierdzenia Skarżącej nie zostały jednak poparte żadnymi dowodami, nie zostały też przytoczone żadne konkretne okoliczności uprawdopodobniające tezę, iż realizacja inwestycji ogranicza możliwości dostępu Skarżącej do przedmiotu jej własności. Ponadto, jak wynika z dokumentacji dołączonej przez Uczestnika postępowania, nieruchomość Skarżącej ma bezpośredni dostęp do ulicy [...], a inwestycja realizowana przez Inwestora w żadnym stopniu nie przewiduje zmian w tym zakresie. Również twierdzenie Skarżącej o niebezpieczeństwie odcięcia jej od kanalizacji okazały się nie mieć potwierdzenia w dołączonej do akt postępowania – dokumentacji, albowiem wynika z nich wprost, iż studnia kanalizacyjna, do której Skarżąca jest podłączona wspólnie z Uczestnikiem znajduje się na terenie nieruchomości nie będącej jej własnością. Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania decyzji. Dodatkowo należy zasygnalizować, iż wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę w zasadzie nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy przede wszystkim inwestora, a jedynie w niektórych przypadkach może odnosić się także do innych podmiotów. Kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim sąd rozstrzygnie wniesioną skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się wyłącznie na ryzyko inwestora, który musi być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie spowoduje konieczność poniesienia kosztów związanych z rozbiórką wznoszonego obiektu budowlanego (por. postanowienie NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 22/05). W przedmiotowej sprawie Inwestor dysponuje ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę i to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. Z przedstawionych względów, Sąd uznając, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione - na podstawie art. 195 § 2 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji postanowienia. Brak jest natomiast podstaw prawnych by uwzględnić zawarty w zażaleniu wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Zgodnie bowiem z treścią art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przy czym art. 201 dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów w razie umorzenia postępowania, a art. 203 i 204 ustawy p.p.s.a. regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Żadna więc z sytuacji wymienionych w art. 209 ustawy p.p.s.a. nie obejmuje sytuacji zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Również w świetle art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a. stanowiącego, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, brak jest odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania pomiędzy stronami, które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia (por. postanowienie NSA z 20 lipca 2016 r. II GZ 721/16 oraz wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 395/12, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rezultacie, w innych przypadkach niż orzeczenie uwzględniające skargę (art. 200 ustawy p.p.s.a.) oraz orzeczenia, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 ustawy p.p.s.a. sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Oznacza to, że nie istnieje podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 ustawy p.p.s.a.