II SA/Bk 526/25
WyrokWSA w Białymstoku2025-05-13
Skład orzekający: Elżbieta Lemańska, Marta Joanna Czubkowska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ uczelni prawidłowo odmówił przyznania stypendium rektora studentowi, który złożył wniosek po terminie, ale przed faktycznym rozdysponowaniem środków i w ramach limitu 10% najlepszych studentów, uwzględniając możliwość złożenia wniosku po terminie przewidzianą w regulaminie uczelni?Ratio decidendi
Organy uczelni naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., nie rozpoznając wniosku studenta zgodnie z § 15 ust. 10 Regulaminu świadczeń dla studentów, który dopuszcza możliwość przyznania stypendium rektora mimo złożenia wniosku po terminie, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Organy nie zbadały, czy student spełnił te przesłanki, co skutkowało przedwczesną oceną sprawy i koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Student złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora po terminie określonym w harmonogramie uczelni. Pierwsza instancja odmówiła przyznania stypendium, powołując się na przekroczenie terminu i możliwość niewykorzystania limitu środków. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, uznając wniosek za bezskuteczny z powodu złożenia go po terminie i na nieprawidłowym formularzu. Student zaskarżył decyzję, argumentując, że wniosek został złożony w systemie USOSweb, a regulamin uczelni dopuszcza przyznanie stypendium po terminie, jeśli środki nie zostały rozdysponowane i student mieści się w limicie najlepszych studentów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 22 listopada 2024 roku; zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w Białymstoku na rzecz skarżącego C. A. kwotę 697,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2025 r. sprawy ze skargi C. A. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 5 lutego 2025 r. nr DSSD.542.1.2025 w przedmiocie stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 22 listopada 2024 roku; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w Białymstoku na rzecz skarżącego C. A. kwotę 697,00 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Odwoławcza Komisja Stypendialna ds. Studentów Uniwersytetu w Białymstoku (dalej: Komisja Odwoławcza, organ odwoławczy) decyzją z 5 lutego 2025 r., nr DSSD-542.1.2025, utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w Białymstoku (dalej: Komisja Stypendialna, organ I instancji) z 22 listopada 2024 r., (bez numeru), w przedmiocie odmowy przyznania C. A. stypendium rektora w roku akademickim 2024/2025.
Powyższe decyzje wydane zostały przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
C. A., student pierwszego roku studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierunku informatyka Uniwersytetu w Białymstoku, w dniu 15 listopada 2024 r. złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2024/2025 za pośrednictwem Uniwersyteckiego Systemu Obsługi Studiów (USOSadm).
Decyzją Komisji Stypendialnej z 22 listopada 2024 r. (bez numeru) odmówiono mu przyznania stypendium. Uzasadniono to faktem, że § 15 ust 10 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w Białymstoku (Zarządzenie nr 55 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 11 października 2022 r.), oznacza, że student może ubiegać się o stypendium rektora tylko w przypadku kiedy nie zostanie wykorzystany limit 10 % liczby najlepszych studentów na kierunku i jeśli środki finansowe przeznaczone na wypłatę stypendiów rektora nie zostały rozdysponowane. Tylko na tych kierunkach, gdzie limit 10 % najlepszych studentów na kierunku nie zostanie wykorzystany, system zostanie otwarty po zakończeniu procedury odwoławczej, czyli w marcu 2025. W pierwszej kolejności prawo do ubiegania się o stypendium w postępowaniu o charakterze konkursowym mają osoby, które złożyły wniosek w terminie. Cechą podstawową postępowania o charakterze konkursowym jest zasada, że uczestnicy postępowania mają taką samą ilość czasu na ubieganie o przedmiotową korzyść. Osoba, która zaniechała terminu jednocześnie sobie go wydłużając, musi uzbroić się w cierpliwość. Może zaistnieć sytuacja, w której system nie zostanie otwarty dla danego kierunku, ponieważ limit 10 % liczby najlepszych studentów zostanie wyczerpany i organ wówczas nie ma prawnie takiej możliwości, bowiem byłoby to nie zgodne z ustawą PoSWiN.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie:
1) art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 15 ust. 10 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu W Białymstoku poprzez niezasadne uznanie, że złożony przez niego w dniu 15 listopada 2024 r. wniosek o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2024/2024 nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy w treści informacji (decyzji) brak jest wykazania, że na chwilę złożenia wniosku środki finansowe przeznaczone na wypłatę stypendiów rektora nie zostały rozdysponowane;
2) § 15 ust. 10 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w Białymstoku w zw. z Komunikatem nr 32 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 18 października 2024 r. w sprawie szczegółowego harmonogramu czynności w postępowaniach dotyczących przyznawania świadczeń na rok akademicki 2024/2025 poprzez jego niezastosowanie i nie przyznanie stypendium rektora, podczas gdy z treści Komunikatu wynika, że dopiero od dnia 18 listopada 2024 r. do 22 listopada 2024 r. Zespoły Komisji Stypendialnych uruchomiły algorytmy stypendialne, natomiast sporządzanie decyzji administracyjnych przez poszczególne zespoły nastąpiło po tej dacie, tj. były sporządzane i doręczane stronom do dnia 29 listopada 2024 r., co wyklucza powoływanie się na rozdysponowanie środków, a więc przesłanki określone w § 15 ust. 10 Regulaminu zostały spełnione;
3) art. 86 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie wydanie w przedmiocie w niniejszym stanie faktycznym decyzji administracyjnej i zastąpienie jej pisemną informacją, gdzie zostało sformułowane merytoryczne rozstrzygnięcie;
4) art. 7 k.p.a., art. 77 § i k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a., poprzez nieustalenie stanu faktycznego, brak odniesienia się do złożonych dokumentów, nie wykazanie liczbowo wykorzystanych limitów co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania stypendium rektorskiego, podczas gdy na dzień złożenia wniosku tj. 15 listopada 2024 r. środki finansowe przeznaczone na wypłatę stypendiów rektora nie mogły być rozdysponowane (prawomocnie przydzielone) z uwagi na fakt, że sporządzanie decyzji administracyjnych następowało do 29 listopada 2024 r.
Po rozpoznaniu odwołania, Komisja Odwoławcza decyzją z 5 lutego 2025 r., nr DSSD.542.1.2025, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 22 listopada 2024 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści § 15 ust. 2 Zarządzenia nr 30 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 27 września 2019 r. w sprawie Regulaminu świadczeń Uniwersytetu w Białymstoku z późn. zm., wnioski o przyznanie stypendium rektora składane są wyłącznie za pośrednictwem systemu informatycznego USOSweb UwB. Zatem zgodnie z przepisami regulaminu, system ten stanowi jedyny dozwolony sposób składania wniosków stypendialnych, a termin składania wniosków o stypendium rektora w roku akademickim 2024/2025 został precyzyjnie określony w Komunikacie nr 32 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 18 października 2024 r. w sprawie szczegółowego harmonogramu czynności w postępowaniach dotyczących przyznawania świadczeń na rok akademicki 2024/2025, który jest dostępny na stronie internetowej uczelni, Biuletynie Informacji Publicznej Uniwersytetu w Białymstoku, jak również został przekazywany studentom przez pracownika Dziekanatu, w tym C. A. w dniu 22 października 2024 r. w formie komunikatu mailowego. Termin składania wniosków o przyznanie stypendium rektora upłynął 31 października 2024 r., co zostało również określone w Komunikacie nr 32 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 18 października 2024 r.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący złożył podanie z prośbą o rozpatrzenie (niezłożonego) wniosku w dniu 15 listopada 2024 r., czyli po upływie wyznaczonego terminu. Co więcej, student nie złożył wniosku przez system USOSweb UwB, a jedynie podanie za pomocą formularza dostępnego w systemie USOSadm, co nie stanowi zgodnego z regulaminem sposobu składania wniosków.
Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora ma charakter konkursowy, ponieważ studenci rywalizują o stypendium na podstawie swoich osiągnięć z poprzedniego roku akademickiego. Stypendium pochodzi z określonej puli środków, a liczba osób, które mogą je otrzymać, jest ograniczona do maksymalnie 10% studentów na danym kierunku studiów. Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W związku z tym, aby proces przyznawania stypendium rektora był sprawiedliwy, szanse wszystkich kandydatów muszą być wyrównane, a różne terminy składania wniosków mogłyby prowadzić do nierównego traktowania.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł C. A., w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy:
1) art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.) w zw. z § 15 ust. 10 Zarządzenia nr 30 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 27 września 2019 r. w sprawie Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w Białymstoku (z późn. zm.) poprzez nie przyznanie skarżącemu stypendium rektora, podczas gdy w dacie złożenia wniosku, tj. 15 listopada 2024 r. środki finansowe przeznaczone na wypłatę stypendiów rektora nie zostały rozdysponowane, ponadto skarżący kwalifikował się do grupy nie większej niż 10 % liczby najlepszych studentów kierunku Informatyka;
2) § 15 ust. 10 Zarządzenia nr 30 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku w sprawie Regulaminu świadczeń dla studentów UwB w zw. z Komunikatem nr 32 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 18 października 2024 r. w sprawie szczegółowego harmonogramu czynności w postępowaniach dotyczących przyznawania świadczeń na rok akademicki 2024/2025, gdzie w okresie od 18 listopada 2024 r. do 22 listopada 2024 r. (włącznie) sporządzane były dopiero algorytmy stypendialne, natomiast decyzje administracyjne były sporządzane do 29 listopada 2024 r., co prowadzi do wniosku, że pomimo przekroczenia daty złożenia dokumentów (złożone w dniu 15 listopada 2024 r. -przed sporządzaniem algorytmów), istniała możliwość przyznania skarżącemu stypendium rektora;
3) z ostrożności procesowej zarzucił naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niespełnienie formy decyzji administracyjnej w piśmie z dn. 22 listopada 2024 r., tj. brak podpisu osoby wydającej decyzję oraz jednoznacznego rozstrzygnięcia w sprawie co w konsekwencji skutkuje stwierdzeniem nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2) i 7) k.p.a.;
II. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 107 § 1 i 2 k.p.a., art. 7 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w obu decyzjach do kluczowej kwestii "rozdysponowania środków" i podjęcia choćby próby wykazania, że rzeczywiście były one na dzień złożenia przez skarżącego wniosku rozdysponowane i nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie;
2) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że podanie skarżącego nie zostało wniesione, z uwagi na skorzystanie z odrębnego systemu, podczas gdy skarżący w rzeczywistości skorzystał z systemu USOSweb UwB, ponadto otrzymał dwie decyzje odmawiające rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium, natomiast w razie stwierdzenia nie spełnienia innych wymagań wniosku, organ winien wyznaczyć termin do usunięcia jego braków;
3) art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie poprzez brak zawiadomień o wszczęciu postępowania, oraz zawiadomienia o jego zakończeniu;
4) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, nie swobodną ocenę materiału dowodowego poprzez niezasadne uznanie, że skarżący wniosek o stypendium złożył poprzez USOSadm, podczas gdy stopka dokumentu zawierającego treść wniosku zawiera wskazanie, że w rzeczywistości wniosek został złożony przez system USOSweb.Podanie.Dokument wystawiony w dniu 28 listopada 2024 r.;
5) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczanie pełnomocnikowi pism, pomimo złożonego pełnomocnictwa.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności całości decyzji wydanych jako z rażącym naruszeniem prawa; z ostrożności procesowej o uchylenie w całości decyzji II instancji i poprzedzającej jej decyzji I instancji; zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, wniosek został złożony przez system USOSweb UwB, co potwierdza stopka zawarta w elektronicznym wydruku, który to dokument został wygenerowany przez skarżącego w dniu 28 listopada 2024 r. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, także w stosunku do innych podmiotów, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Stosownie do treści wymienianego Zarządzenia 30 (z późn. zm.), wydanego na podstawie ustawowej delegacji, przyznanie świadczenia jak i odmowa jego przyznania następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zatem data zarejestrowania wniosku w systemie przez studenta stanowi datę doręczenia żądania organowi w rozumieniu art. 61 § 3 k.p.a. Tym samym moment złożenia wniosku, wszczyna postępowanie. Ewentualne niezłożenie wniosku w przewidziany przez wewnętrzne regulacje sposób nie uzasadnia bezczynności organu. Co istotne w niniejszym stanie faktycznym, skarżący uzyskał odmowną decyzję w przedmiocie przyznania stypendium Rektora, następnie powyższe rozstrzygnięcie przez Odwoławczą Komisję Stypendialną a więc doszło do rozpoznania wniosku. W sytuacji gdyby organy uczelni dostrzegły niewłaściwą formę wniosku, wówczas niewątpliwie winny wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych.
Dalej skarżący wyjaśnił, że Komunikat nr 32 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 18 października 2024 r. w sprawie szczegółowego harmonogramu czynności w postępowaniach dotyczących przyznawania świadczeń na rok akademicki 2024/2025 wskazuje, że od dnia 18 listopada 2024 r. do dnia 22 listopada 2024 r. zostaną uruchomione algorytmy stypendialne przez zespoły komisji stypendialnej, gdzie następnie do dnia 29 listopada 2024 r. zostaną sporządzone decyzje administracyjne. Skoro więc skarżący złożył wniosek w dniu 15 listopada 2024 r. to organy winny go rozpoznać zgodnie z § 15 ust. 10 Zarządzenia Rektora, a tymczasem decyzje organów obu instancji nie zawierają żadnych rozważań co do rzeczywistości i faktów rozdysponowania środków i zakwalifikowania się do grupy nie większej niż 10% liczby najlepszych studentów kierunku na którym został złożony wniosek. W ocenie skarżącego organy obu instancji podnosiły jedynie, że wniosek został złożony po terminie oraz w niewłaściwy sposób, nie odnosząc się w zupełności do treści § 15 ust. 10 Zarządzenia Rektora, który dopuszczał możliwość przyznania stypendium Rektora, nawet po upływie terminu do złożenia wniosku, co samo w sobie stanowi rażące naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego (co jest konsekwencją naruszenia przepisów postępowania) i nie dokonanie oceny w przedmiocie.
Na koniec skarżący zarzucił, że w wyniku niedokonania oceny w tym przedmiocie nastąpił skutek w postaci pozbawienia go, jako wyróżniającego się studenta Informatyki, środków do dalszego rozwoju oraz zapewnienia potrzeb życiowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w jego ocenie wniosek nie został wniesiony w terminie na prawidłowym formularzu, a zatem nie został skutecznie wniesiony i nie wszczął postępowania o przyznanie świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja Komisji Odwoławczej z 5 lutego 2025 r., nr DSSD-542.1.2025, która utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z 22 listopada 2024 r., w przedmiocie odmowy przyznania C. A. stypendium rektora w roku akademickim 2024/2025.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.; dalej: P.s.w.n.).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 P.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium rektora. Stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągniecia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym (art. 91 ust. 1 P.s.w.n.). Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2 P.s.w.n.). Do tego trzeba dodać, że zgodnie z § 3 ust. 1 Zarządzenia nr 30 Rektora UwB z dnia 27 wrzesnia 2019 r. w sprawie regulaminu świadczeń dla studentów UwB (dalej: "Regulamin", świadczenia, o których mowa w 2 (m.in. stypendium rektora) przyznaje rektor lub komisja stypendialna i odwoławcza komisja stypendialna, w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2. Jak natomiast wynika z § 3 ust. 2 Regulaminu, na pisemny wniosek Parlamentu Studenckiego, złożony w terminie do 10 września, w trybie art. 86 ust. 3 ustawy, rektor powołuje komisje stypendialną i odwoławczą komisje stypendialną. W sprawie niniejszej poza sporem jest, że komisje takie zostały powołane.
Jak z powyższego zatem widać, a co zostało już podkreślone m.in. w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 225/24 i z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 790/24, przyznanie oraz odmowa przyznania stypendium rektora następują (w obu instancjach) w drodze decyzji administracyjnej (§ 4 ust. 8 zd. 1, § 5 ust. 8 zd. 1 i § 13 ust. 1 Regulaminu, stanowiące powtórzenie art. 86 ust. 2 p.s.w.n.), która powinna zawierać uzasadnienie i pouczenie o możliwości oraz trybie odwołania (§ 4 ust. 9 zd. 1 Regulaminu). Skoro zatem przyznanie lub odmowa przyznania przedmiotowego świadczenia, następują w drodze decyzji administracyjnej, to uprawniony jest wniosek, że postępowanie toczące się w sprawie o przyznanie stypendium rektora, musi zachować choćby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (na marginesie należy przy tym zauważyć, że ograniczenie stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w art. 48 P.s.w.n. nie dotyczy spraw o przyznanie stypendium rektora). W konsekwencji zastosowanie w tego typu sprawach znajdują m.in. regulacje zawarte w: art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 77 § 1 k.p.a. (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów), a także art. 9 k.p.a. (zasada informowania), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) oraz art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności postępowania). Istotne przy tym jest, że wedle art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji (tj. aktu załatwiającego sprawę co do istoty), stanowiące obligatoryjny jej element (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.) powinno zawierać w szczególności: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (uzasadnienie faktyczne) oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (uzasadnienie prawne). W konsekwencji niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. i brak właściwego uzasadniania decyzji, narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd takiej decyzji, której motywy w istocie nie poddają się owej merytorycznej weryfikacji.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, że Rektor Uniwersytetu w Białymstoku Komunikatem nr 32 z dnia 18 października 2024 r. w sprawie szczegółowego harmonogramu czynności w postępowaniach dotyczących przyznawania świadczeń na rok akademicki 2024/2025 określił terminy czynności postępowania. I tak do 24 października 2024 r. określił termin na uruchomienie generowania wniosków stypendialnych w USOSweb UwB m.in. o stypendium rektora. Zamknięcie czynności elektronicznego generowania wniosków określił terminem 31 października 2024 r. Do 7 listopada 2024 r. określił termin na poprawianie i kontynuowanie wniosków przez studentów, którzy rozpoczęli ich generowanie w USOSweb UwB – ten termin ustalono zgodnie z Komunikatem Rektora UwB z dnia 29 października 2024 r., nr 34. Sporządzenie przez zespoły komisji stypendialnej wykazów określających liczbę studentów w danej jednostce uprawnionych do otrzymania określonych form świadczeń w danym roku akademickim określono do dnia 8 listopada 2024 r. Z kolei zamieszczenie w BIP UwB komunikatu Rektora w sprawie wysokości stawek stypendiów w roku akademickim 2024/2025 zakreślono do dnia 15 listopada 2024 r. Od dnia 18 listopada 2024 r. do 22 listopada 2024 r. miał być uruchomiony algorytm stypendialny przez zespoły komisji stypendialnej. Do dnia 29 listopada 2024 r. poszczególne zespoły stypendialne miały sporządzić decyzje administracyjne, doręczyć decyzje studentom oraz wykonać przelewy na indywidualne rachunki bankowe studentów.
Jak z powyższego zatem widać, termin na składanie wniosków o stypendium rektora został określony do 31 października 2024 r. Tymczasem skarżący złożył wniosek w dniu 15 listopada 2024 r. Organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu nawiązał do § 15 ust. 10 Regulaminu świadczeń dla studentów, zaś organ odwoławczy przyjął, że wniosek został złożony na nieprawidłowym formularzu oraz po terminie i stąd utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Zdaniem Sądu oba rozstrzygnięcia są nieprawidłowe.
Przede wszystkim zauważenia wymaga, że chociaż wniosek skarżącego z dnia 15 listopada 2024 r. został rozstrzygnięty (podpisany) przez Prodziekana ds. studenckich Wydziału Informatyki Uniwersytetu w Białymstoku, zaś odwołanie od tego rozstrzygnięcia rozpoznane zostało (podpisane) przez Prorektora ds. studentów i doktorantów Uniwersytetu w Białymstoku, to jednak w odpowiedzi na skargę podpisaną przez Rektora Uniwersytetu w Białymstoku jako organ, którego decyzję zaskarżono, wskazano Odwoławczą Komisję Stypendialną Uniwersytetu w Białymstoku. Sądowi orzekającemu w sprawie niniejszej z urzędu jest wiadomym (patrz wyroki w sprawach II SA/Bk 225/24 i II SA/Bk 290/24), że w Uniwersytecie w Białymstoku powołane są zarówno Komisja Stypendialna jak i Odwoławcza Komisja Stypendialna. W sprawie niniejszej z akt administracyjnych nie wynika, kto wchodzi w skład tych komisji. W związku więc z faktem, że w kwestiach stypendiów rektora, zgodnie z Regulaminem obowiązującym w Uniwersytecie w Białymstoku orzekają Komisja Stypendialna i Odwoławcza Komisja Stypendialna oraz że w odwołaniu skarżący odwołał się od decyzji Komisji Stypendialnej do Odwoławczej Komisji Stypendialnej i odwołanie jego zostało rozpoznane, Sąd przyjął, że w dniu 22 listopada 2024 r. została wydana decyzja przez Komisję Stypendialną w UwB jako organ I instancji, zaś w dniu 5 lutego 2025 r. została wydana decyzja przez Odwoławczą Komisję stypendialną w UwB jako organ odwoławczy. Zresztą, jak już wyżej wskazano, Rektor w odpowiedzi na skargę również przyjął, że decyzja odwoławcza została wydana przez Odwoławczą Komisję Stypendialną.
Przechodząc zaś do oceny legalności tych decyzji stwierdzić należy, że są one nieprawidłowe. Przede wszystkim zauważenia wymaga, że Zarządzeniem nr 55 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 11 października 2022 r. w sprawie zmian w Zarządzeniu nr 30 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 27 września 2019 r. w sprawie Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w Białymstoku dodano w Regulaminie § 15 ust. 10 w brzmieniu: w przypadku złożenia przez studenta wniosku o przyznanie stypendium rektora po upływie terminu do złożenia wniosku, świadczenie zostanie przyznane, jeżeli łącznie zostaną spełnione dwa warunki: 1) środki finansowe przeznaczone na wypłatę stypendiów rektora nie zostały rozdysponowane, 2) student zakwalifikuje się do grupy nie większej niż 10% liczby najlepszych studentów kierunku, na którym złożył wniosek.
W sprawie niniejszej, jak już wcześniej wskazano, termin do składania wniosków o stypendium rektora wyznaczono do dnia 31 października 2024 r., natomiast skarżący złożył swój wniosek w dniu 15 listopada 2024 r. Do dnia złożenia wniosku, zgodnie z Komunikatem nr 32 Rektora UwB z dnia 18 października 2024 r., nie został uruchomiony przez zespoły komisji stypendialnej algorytm stypendialny (uruchomiony od 18 listopada 2024 r. do 22 listopada 2024 r.), ani też nie sporządzono decyzji administracyjnych o przyznaniu świadczeń (termin do 29 listopada 2024 r.). Organ I instancji nie dostrzegł problemu w złożeniu wniosku po terminie oraz, że wniosek został złożony na nieprawidłowym formularzu. O ile więc w decyzji organu I instancji nawiązano do §15 ust. 10 Regulaminu, dającego możliwość przyznania świadczenia mimo złożenia wniosku po terminie (i spełnieniu określonych w przepisie warunków), o tyle decyzja ta w zasadzie nie rozstrzygnęła, czy stypendium te przyznano, czy też odmówiono jego przyznania. Wskazano tam bowiem, że "Osoba, która zaniechała terminu jednocześnie sobie go wydłużając, musi uzbroić się w cierpliwość. Może zaistnieć sytuacja, w której system nie zostanie otwarty dla danego kierunku, ponieważ limit 10% liczby najlepszych studentów zostanie wyczerpany i Organ nie ma prawnie takiej możliwości, bowiem byłoby to nie zgodne z ustawą PoSWiN".
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie dokonał merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż wniosek został złożony po upływie terminu, co jego zdaniem skutkuje jego bezskutecznością oraz brakiem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Takie stanowisko pozostaje jednak w oczywistej sprzeczności z treścią § 15 ust. 10 Regulaminu, który przewiduje możliwość złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora również po upływie terminu, o ile spełnione zostaną określone w nim przesłanki. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, jakoby przepis ten nie znajdował zastosowania, mimo że pozostaje on w mocy i powinien być uwzględniany przy ocenie dopuszczalności rozpoznania wniosku złożonego po terminie. Należy przy tym odróżnić samą możliwość ubiegania się o stypendium po terminie – przewidzianą w Regulaminie – od kwestii faktycznego spełnienia warunków umożliwiających przyznanie świadczenia w takim przypadku. Organ odwoławczy nie dokonał jednak oceny, czy wniosek skarżącego spełniał przesłanki wskazane w § 15 ust. 10 Regulaminu, przez co uchybił obowiązkowi rozpoznania sprawy co do jej istoty.
Sąd nie podziela także stanowiska organu odwoławczego co do podniesionej przez niego kwestii nieprawidłowego formularza użytego do złożenia wniosku. Po pierwsze problemu co do użytego formularza nie widział organ I instancji i wydawał swoje rozstrzygnięcie tak jakby wniosek został złożony na formularzu prawidłowym. Poza tym poza sporem jest, że oba adresy są adresami jednej i tej samej uczelni. Zauważenia też wymaga, że o ile wniosek został złożony na formularzu adresowanym: "USOSadm UwB" – k. 13 akt adm., o tyle sam wniosek o przyznanie stypendium rektora, na który odpowiedział organ I instancji, wystawiony w dniu 18.03.2025 12:39 przez: M. R. został wysłany na stronę USOS – k. 12 akt adm. Z dołączonego zaś do skargi przez skarżącego tego samego dokumentu co z k. 12 akt adm. wynika, że dokument ten został wysłany na adres USOSweb UwB (dokument wystawiony w dniu 28.11.2024 19:55 przez: C. A.– k. 8 akt sądowych. Kwestia ta wymaga zatem wyjaśnienia.
Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga także jeszcze jedno zagadnienie. W Komunikacie nr 32 Rektora UW z dnia 18 października 2024 r. (zmienionego Komunikatem Rektora UwB nr 34 z dnia 29 października 2024 r.) wskazano, że do dnia 7 listopada 2024 r. dopuszcza się poprawianie i kontynuację wypełniania wniosków przez studentów, którzy rozpoczęli ich generowanie w USOweb UwB do dnia 31 października 2024 r. A zatem dopuszczono termin siedmiodniowy na poprawianie wniosków złożonych w terminie. Natomiast w § 15 ust. 10 Regulaminu dopuszczającym możliwość złożenia przez studenta wniosku o przyznanie stypendium rektora po upływie terminu do złożenia wniosku, nie przewidziano ani możliwości ani terminu na jego ewentualne poprawienie. Przy czym przepis ten ani żaden inny nie wskazuje, że wniosek złożony po terminie musi być wygenerowany w systemie USOSweb UwB. Organ odwoławczy nie wyjaśnia, dlaczego wniosek złożony po terminie winien być wygenerowany w USOSweb UwB (tak jak wniosek złożony w terminie), a zarazem dlaczego wniosek złożony po terminie nie mógłby być poprawiany w terminie tygodniowym, jak się to ma z wnioskiem złożonym w terminie. Narusza to przepis art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania.
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że nie rozpoznając wniosku skarżącego w trybie przewidzianym w § 15 ust. 10 Regulaminu, oba organy naruszyły przepisy art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik. Oba organy nie prowadziły bowiem ustaleń w kierunku, czy skarżący spełnił warunki określone w § 15 ust. 10 Regulaminu.
Stwierdzone wyżej naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia, czyni zdaniem Sądu, przedwczesną ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym i zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze. Sprawa wymaga bowiem rozpoznania od początku i w pełnym zakresie. Ze względu natomiast na kontrolne funkcje sądu administracyjnego, nie może on dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu załatwieniu sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem. Inaczej mówiąc, sąd nie może w tym zakresie wyręczać organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 150/11). Sąd I instancji tylko kontroluje sposób stosowania prawa materialnego przez organy, które wykonują administrację. Sąd ten nie jest organem administracyjnym, zatem nie może dokonywać wykładni prawa za organ, przed wydaniem merytorycznej decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 44/17).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło