II SA/Bk 545/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-02-14
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego, w którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu, powinien zostać odrzucony z powodu braków formalnych, w tym braku wykazania umocowania pełnomocnika i braku uchwał członków organizacji?Ratio decidendi
Sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego podlega odrzuceniu, jeśli jego braki formalne nie zostały uzupełnione. W przypadku organizacji społecznych, brak jest wykazania umocowania pełnomocnika do reprezentowania organizacji oraz uchwał członków o wniesieniu sprzeciwu. Ponadto, stowarzyszenie w likwidacji, które zostało prawomocnie rozwiązane, nie posiada zdolności sądowej, co czyni jego środki procesowe nieskutecznymi.Stan faktyczny
Referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. Stowarzyszenia społeczne wniosły sprzeciw od tego zarządzenia, wskazując R. K. jako pełnomocnika. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, w tym do wykazania umocowania pełnomocnika i uchwał członków organizacji. Stowarzyszenie w likwidacji, które zostało prawomocnie rozwiązane, nie posiada zdolności sądowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I. B. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz Fundacji T. U. Ś. w B. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2016 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz Fundacji T. U. Ś. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odrzucić sprzeciw ,
Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2016 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżących organizacji społecznych o przyznanie prawa pomocy – z uwagi na jego niezłożenie na urzędowym formularzu według ustalonego i obowiązującego wzoru (k. 157).
Sprzeciw od tego zarządzenia złożyły w dniu 3 stycznia 2017 r. cztery organizacje społeczne (skarżące i wnioskujące o przyznanie prawa pomocy) oraz dodatkowo Stowarzyszenie zwykłe I. B. (k. 188 i n.).
Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. – wskazującego, że występuje jako pełnomocnik tych organizacji, do usunięcia braków sprzeciwu (k. 199) poprzez:
- nadesłanie przez wnoszące sprzeciw trzy organizacje społeczne (stowarzyszenia zwykłe) - dokumentu, z którego będzie wynikać, czy ich sprzeciw został wniesiony przez wszystkich członków tych organizacji. Wskazano, że należy przedstawić stosowne uchwały wszystkich członków obydwu stowarzyszeń zwykłych o wniesieniu sprzeciwu oraz przedstawić dokumenty, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń. Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał obydwu organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub, mając na uwadze art. 8 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923 ze zm.) do wykazania, czy dostosowały one swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw.
Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia sprzeciwu stowarzyszeń zwykłych;
- nadesłanie przez Fundację T. U. Ś. w B. dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.
Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu Fundacji.
Przewodniczący Wydziału zarządził również poinformowanie wezwanych organizacji, że pismo mające stanowić sprzeciw nie spełnia podstawowych wymagań pisma procesowego oraz wezwał w tym zakresie do nadesłania go w formie czytelnej i umożliwiającej wszycie pisma do akt sądowych – zakreślił termin 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu (k. 199-201).
Powyższe zarządzenie zostało doręczone R. K. jako przedstawicielowi zgłaszających sprzeciw organizacji społecznych w dniu 30 stycznia 2017 r. (k. 222). W dniu 6 lutego 2017 r. R. K. przedstawił plik dokumentów (k. 224 i n.), które – jak wskazał – stanowią jednocześnie uzupełnienie wezwania oraz zażalenie na wydane w sprawie postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw podlega odrzuceniu.
Zgodnie z przepisem art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W sprawie niniejszej sprzeciw złożony przez pięć organizacji społecznych był dotknięty brakami formalnymi w zakresie podpisania go przez uprawnione osoby oraz wykazania umocowania R. K. do reprezentowania tych organizacji. Dlatego też wezwano te organizacje, na adres R. K., do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu.
W odpowiedzi na to wezwanie nadal Sąd nie uzyskał informacji, z których wynikałyby zasady reprezentacji stowarzyszeń zwykłych (Z. B. i F. Z.) oraz skarżącej Fundacji. Nadal brakuje informacji o wszystkich członkach wymienionych stowarzyszeń zwykłych, o podjęciu przez tychże członków uchwały o złożeniu sprzeciwu i udzieleniu R. K. umocowania do reprezentacji tych organizacji. Odnośnie wykazania umocowania R. K. do reprezentowania Fundacji wskazać należy, że nadal brak jest danych w jakiej roli wobec Fundacji R. K. występuje (czy jest jej pracownikiem czy pracownikiem organu nadrzędnego uprawnionym do jej reprezentowania), jak też nie przedstawiono upoważnienia do występowania w imieniu Fundacji przez adwokata lub radcę prawnego.
Odnośnie zaś sprzeciwu Stowarzyszenia zwykłego I. B., to wskazać również należy, że nie składało ono skargi, nie było uczestnikiem postępowania, a jego pierwszą czynnością procesową jest wniesienie odrzuconego niniejszym postanowieniem sprzeciwu, przy czym postanowienie odnośnie prawa pomocy nie dotyczyło tej organizacji. Ten sprzeciw jest więc przede wszystkim niedopuszczalny.
Wobec powyższego sprzeciw stowarzyszeń zwykłych (I. B., Z. B. w B. i F. Z. w B.), jak i Fundacji podlegał odrzuceniu, zgodnie z art. 259 § 2 p.p.s.a.
Odnośnie zaś sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji to wskazać należy jak wielokrotnie wyjaśniano w sprawach z udziałem tej organizacji, że jej rozwiązanie postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło tę organizację zdolności sądowej. Sądowi z urzędu jest też wiadome, że od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona apelacja przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII Ga [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołaniu z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności (który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela), to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, jak też z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 odrzucających – z podanych wyżej przyczyn - zażalenia Stowarzyszenia, którego skargę w sprawie niniejszej sąd odrzuca II SA/Bk 1105/13, wszystkie dostępne w CBOSA). Oznacza to, że środki procesowe (w tym zaskarżenia) takiej organizacji są nieskuteczne.
Ze wskazanych wyżej powodów Sąd był zobowiązany do odrzucenia sprzeciwu na podstawie art. 259 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło