II SA/Bk 545/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-02-22

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie organizacji społecznych, w tym stowarzyszeń zwykłych i fundacji, na postanowienia sądu administracyjnego może zostać odrzucone z powodu braków formalnych w zakresie umocowania do reprezentacji i braku osobowości prawnej?
Ratio decidendi
Zażalenie organizacji społecznych, w tym stowarzyszeń zwykłych i fundacji, podlega odrzuceniu, jeżeli nie zostaną uzupełnione braki formalne dotyczące umocowania do reprezentacji. Stowarzyszenia zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, wymagają reprezentacji przez wszystkich członków lub pełnomocnika przez nich upoważnionego. Fundacja musi wykazać, że jej pełnomocnik spełnia wymogi określone w przepisach PPSA. Rozwiązane stowarzyszenie traci zdolność sądową, co skutkuje nieusuwalnym brakiem formalnym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia pięciu organizacji społecznych na postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r. dotyczące odrzucenia wniosku o wyłączenie Sądu, odrzucenia skargi kasacyjnej oraz odrzucenia skargi. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, w tym do przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentacji oraz skład osobowy stowarzyszeń zwykłych. Ponieważ braki te nie zostały skutecznie uzupełnione, Sąd odrzucił zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucić zażalenie zawarte w pismach z dnia 3 stycznia r. na postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie zawarte w pismach z dnia 3 stycznia r. (k. 188-189) na postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r. Trzema postanowieniami z dnia 14 grudnia 2016 r. tutejszy Sąd odrzucił zażalenia skarżących organizacji społecznych oraz Stowarzyszenia zwykłego I. B. w B. na postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku o wyłączenie Sądu, odrzucenia skargi kasacyjnej oraz odrzucenia skargi (k. 139-148). Powyższe organizacje społeczne wniosły w piśmie z dnia 3 stycznia 2017 r. zażalenie na postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r. (k. 188-189). Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2017 r. (k. 199) Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. (podmiot, który wskazuje, że jest przedstawicielem żalących się organizacji społecznych) do uzupełnienia braków formalnych powyższego zażalenia poprzez: przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikać, czy zażalenie stowarzyszeń zwykłych zostało skutecznie wniesione przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu zażalenia i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał tych organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania czy stowarzyszenia zwykłe dostosowały swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia; - nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić czy R. K. występujący jako pełnomocnik osoby prawnej - Fundacji spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji; - nadesłania zażalenia w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące zażalenie nadesłać wraz z trzynastoma odpisami - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia; Powyższe zarządzenie z dnia 13 stycznia 2017 r. doręczono R. K. w dniu 30 stycznia 2017 r. (k. 222). W dniu 6 lutego 2017 r. złożył on plik dokumentów (k. 224). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej w dniu 3 stycznia 2017 r. zażalenie pięciu organizacji społecznych na postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie spóźnione, niedopuszczalne lub którego braków nie uzupełniono. Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Stowarzyszenie I. B. w B. są organizacjami społecznymi stanowiącymi tzw. stowarzyszenia zwykłe. Wskazać należy, że Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać pismo procesowe lub środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej przed sądem administracyjnym. Dokumenty przedstawione przez R. K. (plik dokumentów z dnia 6 lutego 2017 r.) nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi, jak też nie wynika z tychże dokumentów skład osobowy organizacji i inne informacje do których przedłożenia Sąd wzywał. Dlatego zażalenie tych trzech organizacji – stowarzyszeń zwykłych podlegało odrzuceniu. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenie skarżącej Fundacji. R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego zażalenia Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Nadesłane na wezwanie pismo z dnia 6 lutego 2017 r. nie stanowi wypełnienia powyższych braków, bowiem nie zawiera wymaganych a zażądanych przez Sąd informacji. Odnośnie zażalenia likwidowanego Stowarzyszenia to wskazać należy jak wielokrotnie wyjaśniano w sprawach z udziałem tej organizacji, że jej rozwiązanie postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło organizację zdolności sądowej. Sądowi z urzędu jest też wiadome, że od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona apelacja przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII Ga [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołaniu z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności (który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela), to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, jak też z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia zażaleń wszystkich organizacji społecznych i na wszystkie postanowienia z dnia 14 grudnia 2016 r., o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło