II SA/Bk 545/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-05-08

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie zwykłe, które nie posiada osobowości prawnej, może skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie sądu administracyjnego, jeśli nie wykaże, że wszyscy jego członkowie udzielili pełnomocnictwa do reprezentacji, a także czy rozwiązane stowarzyszenie posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił zażalenie organizacji społecznych, ponieważ Stowarzyszenia zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, muszą wykazać, że wszyscy ich członkowie udzielili pełnomocnictwa do reprezentacji, czego nie uczyniono. Ponadto, rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej, co jest brakiem nieusuwalnym.
Stan faktyczny
Stowarzyszenia zwykłe oraz Fundacja wniosły zażalenie na postanowienie sądu odrzucające ich wcześniejsze zażalenia na decyzję środowiskową. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych, w tym do wykazania umocowania R. K. do reprezentowania organizacji oraz do przedstawienia dokumentów potwierdzających skład osobowy stowarzyszeń zwykłych i ich uchwały o wniesieniu zażalenia. Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji zostało uznane za pozbawione zdolności sądowej z uwagi na prawomocne postanowienie o rozwiązaniu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie zawarte w pismach z dnia 6 lutego 2017 r. na postanowienie z dnia 13 stycznia 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienie z dnia 13 stycznia 2017 r. w przedmiocie odrzucenia zażaleń w sprawie ze skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie zawarte w pismach z dnia 6 lutego 2017 r. na postanowienie z dnia 13 stycznia 2017 r. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r. tutejszy Sąd odrzucił dwa zażalenia wniesione wspólnie przez skarżące w sprawie niniejszej cztery organizacje społeczne oraz Stowarzyszenia zwykłe I. B. w B. (k. 193). W piśmie z dnia 6 lutego 2017 r. (k. 224 i następne) pięć wyżej wymienionych żalących się organizacji społecznych wniosło zażalenie na postanowienie z dnia 13 stycznia 2017 r. Środek zaskarżenia został wniesiony w terminie, jednakże z uwagi na jego braki formalne, wezwano do ich uzupełnienia zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 lutego 2017 r. (k. 228) – kierując wezwanie do R. K. (podmiotu, który wskazuje, że jest przedstawicielem żalących się organizacji społecznych) w ten sposób, że: - wezwano do przedłożenia dokumentu, z którego będzie wynikać, czy zażalenie w zakresie jego wniesienia przez stowarzyszenia zwykłe zostało skutecznie wniesione przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu zażalenia i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał tych organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania czy stowarzyszenia zwykłe dostosowały swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia w zakresie, w jakim zostało wniesione przez stowarzyszenia zwykłe; - wezwano do nadesłania dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji T. U. Ś. w B. – R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji. W powyższym wezwaniu z dnia 7 lutego 2017 r. poinformowano również R. K., że zażalenie z dnia 6 lutego 2017 r. nie spełnia podstawowych wymagań pisma procesowego, co skutkuje również wezwaniem do nadesłania tego zażalenia w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące zażalenie nadesłać wraz z trzynastoma odpisami - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zarządzenie z dnia 7 lutego 2017 r. doręczono R. K. w dniu 17 lutego 2017 r. (k. 245). W tym też dniu R. K. nadał na poczcie plik pism, które Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu z dnia 21 lutego 2017 r. potraktował jako uzupełnienie zażalenia z dnia 6 lutego 2017 r. i dołączył do akt sprawy z uwagi na brak upływu terminu do uzupełnienia braków tego środka zaskarżenia (k. 253). Następnie R. K. nadesłał w dniu 28 lutego 2017 r. plik pism, w których wskazał, że zawierają one m.in. odpowiedź na wezwanie z dnia 7 lutego 2017 r. (k. 271 i następne). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej w dniu 6 lutego 2017 r. zażalenie pięciu organizacji społecznych na postanowienie z dnia 13 stycznia 2017 r. podlega odrzuceniu. Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Stowarzyszenie I. B. w B. są organizacjami społecznymi stanowiącymi tzw. stowarzyszenia zwykłe. Wskazać należy, że Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać pismo procesowe lub środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej przed sądem administracyjnym. Dokumenty przedstawione przez R. K. (k. 246, 271 i następne) nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Został nadto wezwany do przedstawienia stosownych uchwał organizacji tj. o wniesieniu zażalenia oraz dokumentów, z których będzie wynikał ich skład osobowy, ewentualnie o przedstawienie uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszeń upoważniających go do reprezentowania organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. K. nie przedstawił dokumentów, do których złożenia Sąd wzywał, gdyż pisma z dnia 17 lutego 2017 r. i z dnia 28 lutego 2017 r. oraz dołączone do nich załączniki nie stanowią wypełnienia obowiązku uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenie skarżącej Fundacji. R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego zażalenia Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Nadesłane na wezwanie pismo z dnia 17 lutego 2017 r. oraz pismo z dnia 28 lutego 2017 r. nie stanowią o wypełnieniu powyższych braków. Odnośnie zaś zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji to wskazać należy jak wielokrotnie wyjaśniano w sprawach z udziałem tej organizacji, że jej rozwiązanie postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło tę organizację zdolności sądowej. Sądowi z urzędu jest też wiadome, że od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona apelacja przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołaniu z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności (który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela), to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, jak też z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 197 w związku z art. 178 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu, niedopuszczalne lub którego braków formalnych strona nie uzupełniła. Miało to miejsce w sprawie niniejszej w przypadku rozpoznanych niniejszym postanowieniem zażaleń organizacji społecznych reprezentowanych przez R. K. Stąd też podlegały one odrzuceniu, o czym na podstawie powyższych przepisów art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło