II SA/Bk 567/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi T.W. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej D.K. wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postępowanie w sprawie będącej przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2014 r. na wniosek J. K., która żądała wymeldowania córki – D. K. (dalej jako Skarżąca) z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w S. J. K. w uzasadnieniu swego wniosku podała m.in., że córka nie mieszka z nią w przedmiotowym lokalu od stycznia 2013 r., wyprowadziła się do mieszkania po swoim zmarłym w dniu [...] stycznia 2013 r. ojcu W.K. i nie utrzymuje z nią żadnych kontaktów. Do powyższego wniosku dołączone zostały kserokopie m.in. aktu notarialnego umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. Rep. A Nr [...], z treści której wynika, iż lokal stanowi własność J. K., protokołu zakończenia procedury "N." z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...], z treści którego wynika m.in., iż w związku z podejrzeniem stosowania przemocy przez Skarżącą wobec J. K. w okresie od listopada 2012 r. do marca 2013 r. realizowana była procedura "N.". Z uwagi nazmianę miejsca zamieszkania Skarżącej, stwierdzono brak występowania przemocy. W dniu [...] lutego 2014 r. swoje wyjaśnienia w sprawie złożyła D. K., która podała wówczas, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od stycznia 2013 r. Wyprowadziła się z uwagi na nieporozumienia i brak warunków do wspólnego zamieszkiwania ze swoją matką J. K. Ze spornego lokalu zabrała podstawowe rzeczy osobiste. Pozostały dwa segmenty. Kluczy do lokalu nie posiada. Nie wyraża zgody na wymeldowanie. Przed sądem toczy się sprawa dot. podziału spadku po ojcu, m.in. lokalu, w którym obecnie przebywa (położonego w S. przy ul. [...]). Nie wie komu ten lokal zostanie przyznany, a ona nie ma warunków do spłaty innych spadkobierców. Z wyjaśnień J. K. udzielonych do protokołu w dniu [...] lutego 2014 r. wynika, iż Skarżąca nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od stycznia 2013 r. Wyprowadziła się z własnej inicjatywy do mieszkania po zmarłym ojcu, gdzie nadal zamieszkuje. Skarżąca zabrała swoje rzeczy osobiste i inne przedmioty codziennego użytku. Meble są jej (J. K.) własnością. Skarżąca nie ma kluczy do przedmiotowego lokalu. Sprawa spadkowa dot. mieszkania po ojcu Skarżącej jest już zakończona -spadkobiercami są córka oraz dwóch synów. W oparciu o powyższe ustalenia, decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] orzeczono o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Zainteresowana zaskarżyła ww. decyzję do Wojewody P., podnosząc w swoim odwołaniu m.in., iż nie opuściła miejsca stałego zameldowania z własnej inicjatywy. Zabrała z przedmiotowego lokalu rzeczy osobiste i inne przedmioty codziennego użytku, zostały tam jednak jej meble. Nie występowała do Sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, ponieważ nie wiedziała o takiej możliwości. Kluczy do spornego lokalu nie posiada od grudnia 2012 r., gdyż wówczas wymieniono zamek w drzwiach. Gdyby nie lokal ojca, spałaby na ulicy. Co do kwestii majątkowych dot. lokalu przy ul. [...] w S., to nie ma jeszcze na piśmie wyroku Sądu w tej sprawie, ale będzie musiała spłacać innych spadkobierców, nie ma ich jednak z czego spłacić, gdyż jest osobą bezrobotną i bez prawa do zasiłku. W toku postępowania odwoławczego potwierdzono, iż od grudnia 2012 r. nie zarejestrowano w Sądzie Rejonowym w S. sprawy z powództwa Skarżącej przeciwko J. K. o przywrócenie zakłóconego posiadania przedmiotowego lokalu (pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...]). W Komendzie Miejskiej Policji w S. ustalono zaś, iż w okresie od sierpnia 2012 r. do stycznia 2013 r. pod adresem: S., ul. [...] odnotowano 3 interwencje Policji ze zgłoszenia Skarżącej -wszystkie dotyczyły awantur i nieporozumień z matką. Nie prowadzono natomiast postępowań dotyczących uniemożliwiania Skarżącej korzystania z przedmiotowego lokalu (pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...]). W tym stanie rzeczy organ II instancji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ze stanowiskiem tym niezgodził się Skarżąca wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zarzuciła organowi nierzetelne rozpoznanie sprawy i brak obiektywności, gdyż Skarżąca jest osobą bezrobotną i bez prawa do zasiłku, a po podziale spadku, mieszkania po ojcu, trzeba będzie spłacać pozostałych spadkobierców. Nadmieniła także, podobnie jak w odwołaniu, że nie miała zamiaru opuszczać lokalu, lecz ze względu na stosunki z matką musiała to uczynić. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub aktu następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 póz. 993 z późn. zm. – dalej jako u.o.e.l.d.o.). Zgodnie z jego brzmieniem, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z jego treści, na co słusznie wskazują organy wynika, że do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wymeldowania, niezbędne jest ustalenie, czy spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że opuszczenie to powinno być dobrowolne i trwałe. Za równoznaczną z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także taką sytuację, w której osoba nie mieszka w lokalu z powodu stawianych jej przeszkód, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 281/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 871/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 432/07, dostępne w CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Miejscem pobytu stałego jest natomiast miejsce, gdzie zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. O istnieniu zaś przesłanki opuszczenia, czy też nieopuszczenia miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana, jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 413/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 16 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1417/08, CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze zgromadzonych materiałów akt administracyjnych i w świetle powyższego wynika bezsprzecznie, że Skarżąca opuściła przedmiotowy lokal w istocie dobrowolnie ze względu na złe stosunki z matką. Uczyniła to w styczniu 2013 r. Zabrała swoje rzeczy osobiste, nie posiada do niego kluczy. Powyższe wynika nie tylko z wyjaśnień wnioskodawczyni J. K., ale również samej Skarżącej. Okoliczność niezamieszkiwania Skarżącej w miejscu stałego zameldowania potwierdza również treść dołączonej do akt niniejszej sprawy kserokopii protokołu zakończenia procedury "N.", z którego wynika, iż już na dzień jego sporządzania, tj. [...] marca 2013 r., Skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu. Nie ulega wątpliwości, iż opuszczenie przez Skarżącą lokalu było konsekwencją konfliktu z matką, ale decyzję o tym, że nie będzie mieszkać w miejscu stałego zameldowania, Skarżąca podjęła sama. Należy przy tym podkreślić, że sam fakt konfliktu pomiędzy stronami nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 158/10, CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnym w sprawie jest natomiast fakt, iż Skarżąca nie podejmowała żadnych, przewidzianych prawem czynności, które mogłyby umożliwić jej powrót do niego. W tym stanie rzeczy organy prawidłowo zastosowały przepisy obowiązującego prawa. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.