II SA/Bk 584/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2010 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. I. na działanie Starosty B. w przedmiocie zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę Decyzją z [...] września 2004 r. Nr [...] Starosta B. zwrócił Parafii P. A. K. P. p.w. NNMP w B. P. nieruchomość położoną w B. P. składającą się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...]. Decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna w dniu [...] października 2004 r. M. I. kilkakrotnie inicjował postępowania administracyjne i sądowe w stosunku do wymienionej wyżej decyzji, w tym składał wnioski o stwierdzenie jej nieważności, które nie były uwzględniane (vide rozstrzygnięcia powołane w odpowiedzi na skargę, k. 16). W dniu 04 sierpnia 2010 r. M. I. złożył do WSA w Białymstoku pismo zatytułowane "Skarga", w którym wskazał, że zarzuca Staroście Powiatowemu w B. P. "naruszenie właściwości organu i rażące naruszenie obowiązującego prawa przy wydawaniu decyzji Nr [...] z dnia [...].09.2004 r." Wniósł o "stwierdzenie" czy Starosta Powiatowy jest organem właściwym do orzeczenia o zwrocie nieruchomości kościelnych oraz czy decyzja wydana przez niewłaściwy organ może rodzić skutki prawne. W uzasadnieniu skargi wywodził, powołując przepisy ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, że organem właściwym do zwrotu nieruchomości Kościołowi Prawosławnemu jest Komisja Majątkowa, a nie Starosta, w związku z czym decyzja z [...] września 2004 r. jest niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Pismem z 04 września 2010 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę powtarzając zarzut wydania decyzji z [...] września 2004 r. przez niewłaściwy organ oraz przywołał art. 221 i 222 Kpa wskazując, że żaden z organów prowadzących dotychczas postępowania przez niego zainicjowane nie dochował należytej staranności i wnikliwości w rozstrzyganiu sprawy (k. 20). Zarządzeniem z 07 października 2010 r. (k. 66) sędzia referent wezwał ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, w szczególności do wskazania czy jest nim decyzja Starosty B. z [...] września 2004 r. czy też działanie organu - skarga w trybie Działu VIII Kpa. Wezwanie powtórzono w dniu 04 listopada 2010 r. (k. 69). Pełnomocnik skarżącego przesłała pisemne, kolejne wyjaśnienia skarżącego (k. 73). Wskazano w nich, że przedmiotem skargi jest "zaniedbanie, nienależyte wykonanie zadań, naruszenie praworządności i słusznych interesów (dostęp do drogi publicznej, wjazd do podpiwniczenia, dostęp do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na ul. D.) oraz nieprzestrzeganie właściwości obowiązującego prawa jak i rażące naruszenie przepisów prawnych". Wskazano na następujące naruszenia przepisów: art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 48a i art. 50 ustawy o stosunku Państwa do P. A. K. P. oraz art. 163 i 190 Konstytucji RP. Skarżący sprecyzował jednocześnie, że jego skarga dotyczy "postępowania skargowego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Każda wniesiona do sądu administracyjnego skarga podlega w pierwszej kolejności ocenie pod względem jej dopuszczalności tzn. czy ze względu na przedmiot zaskarżenia (akt, czynność lub zaniechanie organu) może zostać rozpoznana merytorycznie przez sąd, czy też zakwestionowane w niej akty lub czynności takiej sądowej kontroli z woli ustawodawcy nie podlegają. Skarga w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem środkiem kontroli w tym sensie sformalizowanym, że może być wniesiona tylko od aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 7 p.p.s.a. tj. od decyzji, postanowień, aktów prawa miejscowego, aktów nadzoru, innych aktów lub czynności organów administracji dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak również na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. może dotyczyć bezczynności polegającej na niewydaniu decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie jest natomiast właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg podnoszących zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, a więc skarg tzw. powszechnych wymienionych w art. 227 Kpa, wniesionych na podstawie przepisów Działu VIII Kpa "Skargi i wnioski". Należy wskazać, że orzecznictwo od lat prezentuje jednolite stanowisko w tym przedmiocie, które skład orzekający w sprawie niniejszej podziela (vide postan. WSA w Białymstoku z 14.08.2008 r., II SA/Bk 425/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz powołane tam orzecznictwo, jak również postan. NSA z 01.02.2007 r., I OSK 395/06, Lex nr 362475, postan. WSA w Lublinie z 31.12.2007 r., III SA/Lu 586/07 Wspólnota 2008/3/47, postan. WSA w Białymstoku z 10.05.2005 r., II SA/Bk 276/05, ZNSA 2005/2-3/115 oraz post. WSA w Warszawie z 24.11.2006 r., III SA/Wa 948/06, Lex nr 295005). Decydujące znaczenie dla określenia przedmiotu sprawy ma wola strony, którą to wolą organ i sąd są związane. W sprawie niniejszej niewątpliwie zarzuty skargi były nieprecyzyjne. Skarżący wskazał, że chodzi mu o naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji z [...] września 2004 r. przez niewłaściwy organ. Jednak wobec faktu prowadzenia w stosunku do tej decyzji innych postępowań, w tym także o stwierdzenie jej nieważności, w których stawiane były bezskutecznie przez stronę podobne zarzuty (przegląd tych spraw zawiera odpowiedź na skargę) – wezwano skarżącego do ich sprecyzowania. W odpowiedzi na wezwanie M. I. wyjaśnił, że chodzi o tryb postępowania skargowego i zwrócił uwagę na zaniedbania organów oraz nienależyte wykonywanie zadań towarzyszące naruszeniom prawa. Powyższe oraz treść pisma skarżącego z 04 września 2010 r. uprawnia do zakwalifikowania wniesionej skargi jako skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 Kpa. Przedmiotem tej skargi, jak stanowi powołany przepis art. 227 Kpa, może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Taką treść zawiera skarga wniesiona w sprawie niniejszej, sprecyzowana w sposób wskazujący na konieczność jej rozpoznania w trybie Działu VIII Kpa "Skargi i wnioski". Zgodnie z art. 229 pkt 4 Kpa jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, właściwym organem do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności jest – w przypadku starosty – rada powiatu. Zatem organem właściwym do rozpoznania skargi złożonej w sprawie niniejszej nie jest sąd. Dlatego podlegała ona odrzuceniu jako niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Nie orzeczono o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia z uwagi na brak wniosku w tym przedmiocie i stosownego oświadczenia (§ 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).