II SA/Bk 588/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-11-30
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowi policyjnemu przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po uchyleniu przepisu rozporządzenia wykonawczego, który rozszerzał stosowanie przepisów dotyczących policjantów w służbie czynnej na emerytów i rencistów policyjnych?Ratio decidendi
Emerytowi policyjnemu nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po uchyleniu przepisu rozporządzenia wykonawczego, który rozszerzał stosowanie przepisów dotyczących policjantów w służbie czynnej na emerytów i rencistów policyjnych. Prawo to nie wynikało z przepisów rangi ustawowej, a przepisy wykonawcze wykraczające poza upoważnienie ustawowe nie mogły stanowić podstawy do nabycia uprawnienia.Stan faktyczny
Skarżący A. M., będący emerytem policyjnym, otrzymał prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego decyzją z 2000 r. Po zmianie przepisów rozporządzenia w 2005 r., która uchyliła § 8 rozporządzenia z 2002 r. (rozszerzający stosowanie przepisów na emerytów), organy policji wydały decyzję o cofnięciu tego uprawnienia. Skarżący kwestionował tę decyzję, powołując się na naruszenie prawa i zasady niedziałania prawa wstecz. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że prawo do równoważnika nie wynikało z przepisów ustawowych, a przepisy wykonawcze rozszerzające to uprawnienie na emerytów były niezgodne z upoważnieniem ustawowym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. oddala skargę
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w S. przyznał A. M. prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Decyzją z [...] marca 2006 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w S. stwierdził wygaśnięcie powyższego rozstrzygnięcia z dniem 31 grudnia 2005 r. - z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazał, że z chwilą wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie tego organu z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego – policyjni emeryci i renciści oraz członkowie ich rodzin utracili prawo do otrzymywania przedmiotowego równoważnika pieniężnego.
W stosunku do decyzji z dnia [...] marca 2006 r. A. M. zainicjował postępowanie o stwierdzenie jej nieważności, w którym decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności. Zdaniem organów policyjnych wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. spowodowało utratę uprawnień emerytów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, co spowodowało bezprzedmiotowość dotychczasowego stosunku prawnego opartego na rozstrzygnięciu przyznającym to świadczenie i konieczność stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] marca 2000 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. Również, w ocenie organów, za wygaszeniem rozstrzygnięć przyznających równoważnik przemawia interes społeczny, bowiem niezgodne z zasadą praworządności jest wypłacanie świadczeń nieprzewidzianych prawem.
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie II SA/Wa 1262/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskutek skargi A. M., uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. i poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Sąd wskazał, że w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem oceny jest wyłącznie kwestia istnienia wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Zasady tej organy nie dochowały i przeprowadziły postępowanie, co do istoty sprawy, analizując w szczególności kwestię występowania interesu społecznego jako jedną z przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Nieprawidłowo również organy przyjęły, że uchylenie podstawy prawnej decyzji powoduje wygaszenie uprawnień nabytych w oparciu o tę decyzję w przeszłości, podczas gdy uchylenie podstawy prawnej decyzji powoduje wyłącznie brak możliwości wydawania podobnych rozstrzygnięć na przyszłość. Stwierdzono, że uchylenie § 8 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r., na podstawie którego przyznano skarżącemu prawo do świadczenia, bez jednoczesnego cofnięcia dotychczasowych uprawnień lub wygaszenia decyzji je przyznających, nie mogło stanowić wystarczającej przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] marca 2000 r. Również organ nie wykazał występowania w sprawie interesu społecznego. W tych okolicznościach skład orzekający sformułował ocenę, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu równoważnika nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 162 § 1 pkt 1 Kpa. Sąd jednocześnie wskazał, że organy nie uzasadniły swojej właściwości rzeczowej w sprawie.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu po wyroku WSA w Warszawie Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. stwierdził nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. z [...] marca 2006 r. wygaszającej decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] marca 2000 r. przyznającej A. M. prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie ze sprawy II SA/Wa 1262/09. Powyższa decyzja nie była skarżona.
Następnie w dniu [...] maja 2010 r. Komendant Miejski Policji w S. decyzją nr [...] cofnął A. M. z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. M. pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie kolejno obowiązujących w tym przedmiocie aktów prawnych. W dniu 1 stycznia 2006r. zostało znowelizowane ostatnio wymienione rozporządzenie Ministra – rozporządzeniem tego organu z dnia 28 grudnia 2005 r., którym uchylono § 8 stanowiący, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego. Zdaniem Komendanta obecnie nie istnieje przepis, który pozwalałby, w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont, traktować emerytów i rencistów jak policjantów w służbie czynnej. W szczególności nie wymienia ich art. 91 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jak również ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Wskazana ustawa stanowi jedynie o prawie emeryta i rencisty do lokalu mieszkalnego (art. 29) oraz o prawie do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (art. 30). Zdaniem organu uchylony z dniem 01 czerwca 2006 r. § 8 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. wykraczał poza zakres delegacji ustawowej z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji przyznanej właściwemu Ministrowi do określenia wysokości, zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania oraz zwracania spornego równoważnika pieniężnego. Wskazano, że zgodnie z § 6 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r., jeżeli policjant (a w związku z uchylonym § 8 – emeryt i rencista policyjny) przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 - wydaje się decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego. Zdaniem organu uchylony § 8 stanowił niezbędną podstawę pozwalającą analogicznie stosować § 1 ust. 1 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. do emerytów, rencistów policyjnych i członków ich rodzin. Skoro został on uchylony, emeryci i renciści nie spełniają warunków określonych w § 1 ust. 1, bo przepis ten nie ma do nich zastosowania.
Końcowo wskazano, że od dnia 1 stycznia 1999 r. Komendant Miejski Policji w S. na podstawie art. 6a ustawy o Policji, wprowadzonego przez art. 62 pkt 5 ustawy z 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa, jest organem właściwym w sprawach cofania prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Działając w trybie odwoławczym, Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r. przesądził wyłącznie kwestię naruszenia art. 162 § 1 Kpa, natomiast nie rozstrzygał merytorycznie o prawach do świadczeń. Wywiedziono, wbrew stanowisku strony, że kwestionowana decyzja nie została wydana na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia z 28 grudnia 2005 r., ale na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r., który stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do równoważnika w sytuacji, gdy strona przestanie spełniać warunki z § 1 ust. 1 tego aktu prawnego. Jak wskazano, skarżący przestał był policjantem w służbie czynnej, podczas, gdy przepis ten wymaga posiadania takiego statusu. Również, zdaniem organu, brak jest innych przepisów przewidujących prawo emerytów policyjnych do równoważnika, a ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnienia do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu. Artykuł 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zrównuje emerytów i policjantów w służbie czynnej tylko w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji MSWiA, jednak bez praw do równoważników. Zdaniem organu brak jest również podstaw do zastosowania wykładni rozszerzającej art. 30 tej ustawy poprzez przyjęcie, że prawo do innego świadczenia, tj. uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania lub domu, obejmuje wszystkie świadczenia, w tym prawo do równoważnika.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego A. M. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, uznając je w całości za bezzasadne. Wskazał, że przy rozstrzyganiu sprawy niniejszej naruszono zasady postępowania administracyjnego, a mianowicie podstawową zasadę prawną, iż prawo nie działa wstecz, a także zasady wyrażone art. 7, 8, 77 i 80 kpa. Nadto zarzucił organom brak rzetelnego i jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, w tym brak uwzględnienia sentencji i uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Wa 1262/09.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że prawo organów policyjnych do cofnięcia uprawnienia do równoważnika po 1 stycznia 2006r. w przypadku emeryta policyjnego wynika z § 6 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania spornego w sprawie niniejszej świadczenia.
A. M. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę pismem z dnia 1 października 2010 r. (k. 13), podtrzymując wniosek o uchylenie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Z akt administracyjnych dołączonych do sprawy sądowej wynika, iż uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego skarżący A. M. otrzymał na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] wydanej w oparciu o ówczesne brzmienie art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106 1999 r.). Na podstawie tej decyzji skarżący pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od 1 stycznia 2000 r. do 2005 r. (włącznie), tj. do momentu wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 266, poz. 2246). Rozporządzenie zmieniające uchyliło między innymi § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., który "kontynuował" przewidziane przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji, stosowanie także do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście policyjnym, przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Tym samym z dniem 1 stycznia 2006 r. przestała istnieć formalnie materialnoprawna podstawa przyznawania emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i wypłacania emerytom policyjnym wcześniej przyznanego równoważnika. Do tej daty, co zdecydowanie należy podkreślić, przyznawanie emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i jego wypłacanie, odbywało się wyłącznie w oparciu o regulację przewidzianą przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji, "rozciągającymi" stosowanie zasad przyznawania w/w równoważnika policjantowi, także na emerytów i rencistów policyjnych. Począwszy od daty wydania decyzji przyznającej skarżącemu uprawnienie do równoważnika za remont lokalu, tj. od 28 marca 2000 r. były to przepisy: § 11 ust. 1 Rozporządzenia MSWiA z 20.12.1999 r. (obowiązującego w okresie od 24.12.1999 r. do 19.07.2002 r.) i § 8 Rozporządzenia MSWiA z 28.06.2002.r., który to przepis obowiązywał od 20.07.2002r. do 31. 12.2005 r.
W żadnym z wyżej wymienionych okresów uprawnienie emerytów policyjnych i rencistów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie wynikało z przepisu rangi ustawy. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. K 7/04 (OTK–A 2004/10/109), oceniającego między innymi zgodność z konstytucją (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP) upoważnienia ustawowego z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji, krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, jest oczywisty na poziomie ustawowym. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Policji stanowi wyraźnie, iż "policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Przepis ten wskazuje zarówno podmiot uprawniony do uzyskania świadczenia, jak i cel świadczenia, ograniczając krąg uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wyłącznie do funkcjonariuszy policji w służbie czynnej.
Uprawnienia emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie da się także wyczytać z treści ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji). Wymieniona wyżej ustawa przewiduje dwa zasadnicze uprawnienia związane z zaspakajaniem potrzeb mieszkaniowych emerytów i rencistów policyjnych. Pierwsze z nich wynika z art. 29 ust. 1 ustawy i jest uprawnieniem do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych mu organów albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27.10.2008r. sygn. U 4/08 (OTK-A 2008/8/141) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zawarte w tymże przepisie odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, nie oznacza ogólnego nakazu stosowania do emerytów i rencistów policyjnych całokształtu przepisów o uprawnieniach mieszkaniowych funkcjonariuszy policji, ale jedynie nakaz odpowiedniego stosowania przepisów szczegółowych dotyczących przyznawania funkcjonariuszom policji mieszkań znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Chodzi tu o zasady określania powierzchni lokalu przysługującego uprawnionemu oraz procedury wydawania decyzji administracyjnych w sprawie przydziału. Drugie uprawnienie emerytów policyjnych i rencistów policyjnych wynika z art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji i jest nim prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Analizując ten przepis Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku o sygn. U 4/08, podkreślił, iż właśnie jego treść dowodzi, że poza uprawnieniem emeryta policyjnego (rencisty policyjnego) do lokalu i jego uprawnieniem do pomocy na uzyskanie lokalu, ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, innych świadczeń tym podmiotom nie zapewniła. Jeżeli bowiem ustawowe prawo emerytów i rencistów do lokalu mieszkalnego miałoby obejmować także inne uprawnienia wymienione w rozdziale 8 ustawy o Policji, to zamieszczenie w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji art. 30 byłoby zbędne, gdyż uprawnienie, o którym mowa w tym przepisie wynikałoby z odesłania zawartego w art. 29 ustawy.
Nie można też podzielić poglądu, iż przepisy wykonawcze, w których znalazła się norma rozszerzająca krąg podmiotów uprawnionych do tego świadczenia, były wykonaniem zapisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji. Zarówno bowiem rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. jak i obowiązujące przed nim rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia1999 r. oraz wcześniejsze zarządzenie MSWiA z dnia 30 września 1997 r. zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego z ustawy o Policji, przy czym do dnia 7 listopada 2001 r. treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 91 ust. 2 tejże ustawy, dotyczącego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, zawierała wyłącznie upoważnienie do określenia aktem wykonawczym szczegółowych zasad przyznawania, zwracania i wysokości równoważnika. Dopiero ustawą zmieniającą ustawę o Policji z dnia 6.07.2001r. (z mocą od 8.11.2001r.) nadane zostało upoważnieniu ustawowemu brzmienie szersze, obowiązujące do dziś, zawierające między innymi sformułowanie "uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania", w którym to sformułowaniu skarżący upatruje legalności przyznawania emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika. Skład orzekający raz jeszcze zwraca uwagę, iż treść upoważnienia ustawowego w nadanym ustawą zmieniającą brzmieniu, była przedmiotem kontroli konstytucyjnej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. K 7/04 (OTK – A 2004/10/109). Mocą tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził zgodność przepisu art. 91 ust. 2 ustawy o Policji z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (przepisem określającym konstytucyjne standardy upoważnienia ustawowego). W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, iż upoważnienie ustawowe dawało organowi wykonawczemu prawo do "wyjścia" poza oczywisty na poziomie ustawowym krąg podmiotów uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Biorąc pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić zatem należy, iż zamieszczany w przepisach wykonawczych wydanych do art. 91 ustawy o Policji, zapis o odpowiednim stosowaniu w stosunku do emerytów policyjnych obowiązujących wobec policjantów zasad przyznawania równoważnika pieniężnego za remont lokalu, był normą wykraczającą poza upoważnienie ustawowe. Norma przepisu wykonawczego wykraczająca poza upoważnienie ustawowe nie mogła stanowić ważnej podstawy do nabycia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, co w konsekwencji - zdaniem sądu – nie pozwala skarżącemu skutecznie się powoływać na ochronę praw słusznie nabytych. Konstytucyjna zasada ochrony prawa nabytych zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczenia praw podmiotowych przysługujących jednostce (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25.06.2002r. sygn. K 45/01). Poza zakresem stosowania tej zasady znajdą się wszelkie uprawnienia ukształtowane poza ustawami. Określenie praw i obowiązków jednostki może bowiem nastąpić wyłącznie w ustawie. W sytuacji braku istnienia uprawnień na gruncie ustawowym, nie można mówić o skutecznym ich nabyciu w oparciu o przepis rozporządzenia wykonawczego nieznajdujący umocowania w ustawie. Przepisy wykonawcze zawsze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych. W odniesieniu do okoliczności sprawy raz jeszcze należy powtórzyć, iż uprawnienia emerytów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie wynikały z przepisów ustawy o Policji ani z przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji.
Zdaniem sądu dokonane kwestionowaną decyzją cofnięcie skarżącemu z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu było naturalną konsekwencją uporządkowania regulacji prawnej i dostosowania treści przepisów wykonawczych do zgodności z zapisami ustawy o Policji. Pomijając kwestię ważności materialnej przyznawanego emerytom policyjnym w/w świadczenia, z dniem 1 stycznia 2006 r. całkowicie odpadła podstawa do dalszej wypłaty dla nich równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Powołanie jako formalnej podstawy decyzji cofającej uprawnienie przepisu § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. (cytowanego wyżej) nie narusza prawa. Stosownie do tego przepisu, decyzję o cofnięciu uprawnienia do wypłaty dotychczas przyznanego równoważnika, wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczny norm zaludnienia. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. VIII SA/Wa 621/09, a wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. II SAWa 1689/06 (dostępnymi w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych),a z którymi to stwierdzeniami zgadza się skład orzekający w sprawie niniejszej, uchylony § 8 rozporządzenia, stanowił podstawę pozwalającą stosować § 1 pkt 1 rozporządzenia do emerytów policyjnych. Skoro z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła ta podstawa, to emeryci policyjni nie spełniają warunków określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jako że w ogóle tego przepisu się do nich nie stosuje. Również w wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. wydanym w sprawie IISA/Wa 1335/06 (też dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opowiedział się za cofnięciem emerytom policyjnym uprawnień do równoważnika za remont lokalu jako drogą właściwą do dostosowania stanów faktycznych do obowiązującego prawa. Sąd ten stwierdził, iż § 6 rozporządzenia wykonawczego MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. uzasadnia wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez osoby pobierające świadczenia z policyjnego zaopatrzenia emerytalnego wobec utraty przez emeryta policyjnego danego uprawnienia. Decyzja taka miałaby charakter deklaratoryjny, a za jej wydaniem przemawia konieczność regulowania stanów faktycznych zgodnie z obowiązującym prawem. Prawidłowość powyższego stanowiska została potwierdzona wyrokiem NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 407/10, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. VIII SA/Wa 621/09.
Oceny sprawy nie zmienia powoływana przez skarżącego treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie II SA/Wa 1262/09. Stanowisko prawne wyrażone w tym orzeczeniu dotyczyło bowiem decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności wygaszenia decyzji przyznającej równoważnik. Sąd ten odniósł się tylko i wyłącznie do naruszenia art. 162 § 1 kpa stanowiącego podstawę prawną wygaszenia decyzji. Przedmiotem postępowania tego Sądu nie była ocena możliwości zastosowania w sprawie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Na datę wydania obecnie zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy przedstawiał się w ten sposób, że decyzja rozstrzygająca sprawę wygaśnięcia z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnień do równoważnika nadanych decyzją z dnia [...] marca 2000 r. została ostatecznie unieważniona decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., co oznacza, że została wyeliminowana z obrotu prawnego. W obrocie prawnym pozostawała nadal decyzja przyznająca skarżącemu równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wyeliminowanie decyzji wygaszającej pozwoliło zatem organom poddać decyzję przyznającą równoważnik nowej ocenie prawnej.
Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło