II SA/Bk 622/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi W dniu [...] sierpnia 2018 r. J. K. osobiście w siedzibie organu – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na decyzję tego organu, wydaną w dniu [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], nakazującą skarżącej rozbiórkę budynku o długości 7,60 m i szerokości od 4,42 m do 6,60 m, na działkach nr goed. [...] przy ul. [...] w Ł. We wniosku o przywrócenie terminu zarzucono, że powyższa decyzja nie została skarżącej doręczona, co uniemożliwiło jej złożenie w terminie skargi. O wydaniu decyzji skarżąca dowiedziała się z rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu należy stwierdzić, że strona skarżąca składając przedmiotowy wniosek dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. W sprawie niniejszej przyjąć należy, że termin ten rozpoczął się w dniu w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, tj. w dniu [...] sierpnia 2018 r. Wniosek o przywrócenie terminu został zaś złożony w dniu [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca spełniła też warunek w postaci dokonania czynności, której nie dokonał w terminie, gdyż złożyła skargę. Nie uprawdopodobniła natomiast, zdaniem Sądu, braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z dyspozycją cyt. art. 86 § 1 P.p.s.a., warunkiem koniecznym do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (vide: postanowienie NSA z 23 czerwca 2010 r., I OZ 465/10, pub. CBOSA). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (vide: postanowienie NSA z 5 lipca 2013 r., I OZ 55/13 oraz z 8 lipca 2008r., II OZ 712/08, pub. CBOSA). W niniejsze sprawie skarżąca wskazuje na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i twierdzi, że uchybienie to nastąpiło na skutek nie doręczenia jej decyzji organu drugiej instancji. Odnosząc się do powyższego należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że doręczenia decyzji organu drugiej instancji dokonano skutecznie w trybie art. 44 K.p.a. Doręczenie to znajduje zastosowanie w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie pisma adresatowi w miejscu zamieszkania, miejscu pracy, w lokalu organu administracji lub innym miejscu, gdzie zastanie się adresata) lub art. 43 K.p.a. (doręczenie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). W tego typu sytuacji operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1 K.p.a., umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni od pierwszego zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, tj. z upływem 14 dnia liczonego od pierwszego zawiadomienia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.). Dokonując oceny skuteczności doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. należy mieć na uwadze, że muszą być spełnione wszystkie określone w nim warunki, tj. adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w art. 44 K.p.a. To, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie danych zawartych przede wszystkim na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, na których dokonywane są przez doręczyciela i pracowników operatora pocztowego stosowne adnotacje obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma. Sąd badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia, o których mowa powyżej, na podstawie podanych informacji stwierdza, czy adresat został zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także tym gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel pozostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania przesyłki. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono stronie skarżącej na podany przez nią adres w trybie tzw. fikcji doręczenia. Przesyłkę zawierającą powyższą decyzję awizowano po raz pierwszy w dniu [...] kwietnia 2018 r. i złożono ją na okres 7 dni w placówce pocztowej. Zawiadomienie o próbie doręczenia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu [...] maja 2018 r. przesyłkę tę awizowano powtórnie, a następnie w dniu [...] maja 2018 r. zwrócono przesyłkę nadawcy z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie". Skoro zatem strona skarżąca nie odebrała przesyłki we wskazanym terminie, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awiza, tj. z dniem [...] maja 2018 r. Domniemanie doręczenia wynikające z treści art. 44 K.p.a., może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 44 K.p.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Aby jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować argumentem w postaci przeprowadzonej reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. z 2018 r., poz. 421). W tym miejscu wskazać należy na treść art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje - co do zasady - nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. Oznacza to, że skarżąca co do zasady, nie mogła wszcząć postępowania reklamacyjnego, gdyż nie była nadawcą przesyłki. Niemniej jednak Sąd podkreśla, że skarżąca nawet nie podjęła starań o wszczęcie procedury reklamacyjnej związanej z wyjaśnieniem niedoręczenia przesyłki, czego należałoby wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Skoro skarżąca nie dostała przesyłki, to powinna była zainicjować postępowanie reklamacyjne stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo pocztowe. Skoro tego nie uczyniła, to należy uznać, że jej twierdzenie nie zostało poparte żadnymi dowodami skutecznie podważającymi skutki potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej, dołączonego do akt administracyjnych, stanowiącego dokument urzędowy. Pogląd powyższy podzielony został przez Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniach z 11 czerwca 2014 r., II GZ 278/14 i z 15 grudnia 2016 r., I FZ 367/16 (pub. CBOSA). W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd nie znalazł argumentów, które pozwoliłyby skutecznie podważyć instytucję tzw. doręczenia zastępczego. Z danych umieszczonych na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy, jednoznacznie wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została wysłana na adres strony i była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, o czym doręczyciel poinformował stronę poprzez pozostawienie zawiadomień w skrzynce oddawczej adresata. Twierdzenie skarżącej, że nie otrzymała przesyłki nie zostało skutecznie uprawdopodobnione. Skarżąca poza gołosłownymi twierdzeniami nie przedstawiła argumentów i dokumentów mogących podważyć skuteczność doręczenia zastępczego. Tym samym należy uznać, że skutek doręczenia przesyłki w trybie art. 44 K.p.a., nie został przez stronę skarżącą skutecznie obalony. Wobec powyższego Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.