II SA/Bk 630/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi K. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego J. K. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...].04.2013r. Wójt Gminy M. orzekł o wymeldowaniu skarżącego J. K. z miejsca pobytu stałego w R. [...], gmina M. Decyzja powyższa została doręczona skarżącemu na adres wskazany przez niego, będący miejscem zameldowania, w dniu 30.04.2013r. W dniu 14.05.2013r. skarżący osobiście złożył w organie I instancji odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie to nie było podpisane przez stronę. Zostało ono przesłane organowi II instancji, który pismem z dnia 24.05.2013r. wezwał skarżącego do podpisania odwołania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia dostrzeżonego braku formalnego odwołania, wysłana została na dotychczasowy adres skarżącego. Z uwagi na niezastanie adresata w domu przesyłka została awizowana w dniu 27.05.2013r. i powtórnie w dniu 5.06.2013r., po czym jako nieodebrana zwrócona została nadawcy, który pozostawił przesyłkę w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dacie 11.06.2013r. Następnie postanowieniem z dnia [...].06.2013r. Wojewoda P. powołując w podstawie prawnej art. 134 K.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia nawiązując do stanowisk NSA wyrażonych wyrokami wydanymi w sprawach I OSK 135/10 i I OSK 1814/10, opowiadającymi się za uznawaniem za niedopuszczalne odwołań, których braków formalnych nieuzupełniono, stwierdził, że skarżący mimo wezwania do usunięcia braku podpisu pod odwołaniem, braku tego nie uzupełnił, co czyni jego odwołanie niedopuszczalnym. W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie J. K. podniósł, że pod adresem R. [...] nie mógł mieszkać ani odbierać korespondencji. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustanowiony z urzędu skarżącemu pełnomocnik pismem procesowym z dnia 3.12.2013r. sprecyzował zarzuty skargi jako mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci: - art. 44 par. 2 - 4 K.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie i przyjęcie za skuteczne doręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania w sytuacji, gdy awizowanie przesyłki zawierającej wezwanie dokonane zostało z naruszeniem ww. przepisów; - art. 42 par. 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i doręczanie skarżącemu korespondencji w sprawie na adres, który wedle ustaleń samego organu nie jest adresem zamieszkiwania skarżącego; - art. 64 par. 2 K.p.a. i art. 134 K.p.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie i nieprawidłowe pouczenie skarżącego o skutkach nieusunięcia braków formalnych odwołania. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem wbrew zarzutom strony skarżącej organ odwoławczy prawidłowo uznał, że strona nie uzupełniła braku formalnego odwołania mimo skutecznego prawnie doręczenia jej wezwania do usunięcia tego braku, co skutkować musiało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Zauważyć należy, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego pod adresem R. [...], gmina M., tenże adres został wskazany przez samego skarżącego jako właściwy adres dla doręczeń oraz jako jego miejsce zamieszkania. Z akt administracyjnych wynika, że przez cały czas postępowania korespondencja Wójta Gminy M. kierowana do skarżącego wysyłana była na adres zameldowania i była odbierana osobiście przez skarżącego lub przez domowników. W pismach, które skarżący kierował do organu, przez cały czas jako adres skarżącego, była wskazywana miejscowość R. [...]. Na tenże adres doręczono skarżącemu w dniu 30.04.2013r. decyzję organu I instancji i tenże adres został wskazany przez skarżącego w odwołaniu sporządzonym 3.05.2013r. Nie było zatem uzasadnienia faktycznego do poszukiwania przez organ innego adresu, pod który należało kierować korespondencję przeznaczoną dla skarżącego. Nie istniał także, wbrew sprecyzowanym zarzutom skargi, obowiązek prawny organu poszukiwania innego adresu strony. Z mocy bowiem art. 41 K.p.a. w toku postępowania to strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadamiania organu administracji o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku odnosi skutek prawny doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem. Wynikający z art. 41 Kp.a. obowiązek strony informowania organu o zmianie adresu, nie doznaje modyfikacji w sprawach o wymeldowanie. Nie ma w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych szczególnej regulacji wyłączającej stosowanie w sprawach dotyczących realizacji obowiązku meldunkowego ogólnych przepisów o doręczeniach określonych Kodeksem postępowania administracyjnego. Wystosowane zatem do skarżącego przez Wojewodę P. wezwanie do usunięcia braku formalnego odwołania, prawidłowo zostało skierowane na adres wskazany przez stronę. Sąd nie podziela sformułowanego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu błędności uznania przesyłki wzywającej do usunięcia braku skargi za skutecznie doręczoną. Skarżący naruszenia art. 44 par. 2 - 4 K.p.a upatruje w wadliwie przeprowadzonej procedurze doręczenia określonej art. 44 K.p.a. Przepis ten, w sytuacji niemożności doręczenia osobie fizycznej przesyłki w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a (osobiście lub dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu) pozwala poczcie na przechowanie przesyłki do odbioru przez 14 dni w placówce pocztowej (o ile doręczenie następuje przez pocztę). Paragrafy 2, 3 i 4 art. 44 określają wymogi takiego doręczenia przesyłki w następujący sposób: - zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w par. 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. - w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w par. 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia - doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w par. 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Kontrola prawidłowości doręczenia dokonywana przez sąd ma charakter pośredni albowiem jest dokonywana na podstawie analizy adnotacji zawartych na przesyłce pozostawionej w aktach ze skutkiem doręczenia. Analiza zaś spornej przesyłki zwróconej Wojewodzie P. przez pocztę jako nieodebrana w terminie mimo dwukrotnego awizowania, nie pozwala dopatrzeć się naruszenia opisanych art. 44 par. 2-4 wymogów doręczenia. Z adnotacji wynika bowiem, że pierwsze awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu 27.05.2013r. a informacja o pozostawieniu przesyłki do odbioru w terminie 7 dni w Urzędzie Pocztowym w M., została pozostawiona w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 5.06.2013r. po raz drugi przesyłkę awizowano z powodu niepodjęcia jej przez adresata w ciągu 7 dni. W dniu 13.06.2013r. natomiast Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę nadawcy z powodu jej nieodebrania w terminie 14 dni licząc od pierwszego awizowania. Organ uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 11.06.2013r. Nie budzi wątpliwości sądu ani czytelność dat i adnotacji na przesyłce odzwierciedlająca przebieg zdarzeń ani zgodność odnotowanych czynności z wymogami art. 44 par. 2 – 4 K.p.a. Brak podpisu doręczyciela przy odnotowanej dacie drugiego awizowania nie daje podstaw do traktowania czynności doręczenia za sprzeczną z opisanymi wyżej wymogami kodeksu postępowania administracyjnego. Określone przepisami art. 44 par. 2 – 4 K.p.a wymogi doręczenia nazwanego zastępczym, nie wprowadzają bowiem wymogu opatrywania podpisem każdej adnotacji doręczyciela na przesyłce. Przepisy K.p.a. nie regulują technicznych kwestii świadczenia usług pocztowych. Sposób świadczenia usług pocztowych określony jest ustawą z dnia 23.11.2012r. Prawo pocztowe Dz. U. z 2012r., poz. 1529) i wydanymi z upoważnienia tej ustawy przepisami wykonawczymi oraz regulaminowymi. Wykraczające poza zakres wymogów z K.p.a. podważanie prawidłowości operacji awizowania przesyłki doręczanej przez pocztę w postępowaniu administracyjnym, przy braku obowiązywania wydanych z upoważnienia Kodeksu postępowania administracyjnego szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organu w postępowaniu administracyjnym (na wzór szczegółowych regulacji obowiązujących dla doręczeń pism sądowych w postępowaniu cywilnym i karnym), wymagałoby przeprowadzenia przez stronę procedury reklamacyjnej. Tymczasem skarżący nie wskazuje, aby reklamował skuteczność pozostawienia w oddawczej skrzynce informacji o przechowywaniu w urzędzie pocztowym spornej przesyłki do odbioru. Zdaniem Sądu uchylenie zaskarżonego postanowienia nie mogło nastąpić także z powodu trzeciego z podniesionych zarzutów dotyczącego zastosowania przez organ innego rygoru nieusunięcia braku formalnego odwołania niż zamieszczony w wezwaniu do uzupełnienia braku. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania nie pozwoliło organowi odwoławczemu na merytoryczną ocenę sprawy i pozostawienie odwołania bez rozpoznania odcięłoby skarżącemu drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania procesowo jednak lepiej zabezpieczyło stronie możność ochrony jej praw w postępowaniu administracyjnym albowiem poprzez niniejszą skargę pozwoliło skontrolować prawidłowość formalnego zakończenia postępowania odwoławczego. W przypadku pozostawienia podania bez rozpoznania stronie służy jedynie skarga na bezczynność organu (vide: uchwała NSA z dnia 3.09.2013r. sygn. I OPS 2/13). W sprawie niniejszej kwestia niedochowania wymogu podpisania odwołania przez skarżącego jest niewątpliwa. Bezdyskusyjna jest zatem prawidłowość wezwania skarżącego do uzupełnienia powyższego braku formalnego odwołania. Merytorycznemu rozpatrzeniu w drugiej instancji podlegają jedynie odwołania dopuszczalne przedmiotowo i podmiotowo. Nieuzupełnienie braku formalnego odwołania skutkować musiało zastosowaniem właściwego w świetle przepisów prawa rygoru, nawet jeżeli – co do formy – nie został on należycie nazwany w wezwaniu do usunięcia braku. Przepis art. 64 par. 2 K.p.a. (przewidujący rygor pozostawienia bez rozpoznania podania, którego braki nie zostały usunięte) jest przepisem regulującym postępowanie przed organem pierwszej instancji, a przepisy tego postępowania w postępowaniu odwoławczym mogą mieć zastosowanie tylko w sprawach odmiennie nieuregulowanych przepisami o postępowaniu przed organem drugiej instancji. Rygor z przepisu art. 134 Kp.a. ma zatem w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) pierwszeństwo przed rygorem z art. 64 par. 2 K.p.a. Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną Sąd oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z uwagi na złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy (vide: protokół rozprawy – k. 56 akt) Sąd orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia (art. 210 par. 1 w związku z art. 205 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Kwotę wynagrodzenia ustalono na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2002, nr 163, poz. 1348 ze zmianami).