II SA/Bk 637/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2017 r. sprawy ze skargi Społecznego K. w J. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , W dniu 23 czerwca 2016 r. Rada Miejska w W. podjęła uchwałę nr XXII/152/16 w sprawie określenia trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 30 czerwca 2016 r., poz. 2721). W dniu 17 lipca 2017 r. Społeczny K. w J. , działając na podstawie art. 227 k.p.a. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na naruszenie prawa przez Radę Miejską w W., przez podjęcie ww. uchwały wraz z załącznikiem niezgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Skargę w imieniu Komitetu podpisały: G. P., J. K.i A. S. wskazując, że występują jako Zarząd Komitetu. W uzasadnieniu skargi wyrażono niezadowolenie z treści uchwały oraz z postępowania Burmistrza W. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Podniósł, że autorki skargi nie mają legitymacji do wniesienia skargi w niniejszej sprawie z uwagi na brak interesu prawnego oraz brak naruszenia uprawnienia skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego działalności lub bezczynności organów administracji publicznej oparte jest zasadniczo na kryterium interesu prawnego. Inaczej została skonstruowana skarga na uchwałę lub zarządzenie organu gminy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016, poz. 446, zwanej dalej: "u.s.g."), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 2a tego przepisu skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W związku z powyższym na wstępie wyjaśnić należy, że stroną skarżącą przedmiotową uchwałę nie mógł być nieposiadający w niniejszej sprawie żadnej podstawy prawnej Społeczny K. w J., lecz członkowie tego komitetu - jako grupa mieszkańców. W orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, w świetle którego społeczne komitety budowy są podmiotami nieposiadającymi osobowości prawnej, gdyż stosownie do art. 28 i art. 29 k.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej (art. 29 k.p.a.). Społeczne K. nieodpowiadają kryteriom określonym w art. 29 k.p.a., nie posiadają bowiem osobowości prawnej, nie są też państwową lub samorządową jednostką organizacyjną i organizacją społeczną (zob. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2267/15, z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SA 1419/97, opubl., www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przytoczonej wyżej treści art. 101 ust. 1 u.s.g. i zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w tym zakresie na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Aby Sąd mógł uwzględnić wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. skargę wnoszący musi zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną przepisami prawa sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia. W skardze należy zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, opub. w LEX nr 171196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, opub. w LEX nr 194894). O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. przesądza zatem wykazanie, albo przynajmniej wskazanie przez skarżącego naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. W związku z powyższym badając taką skargę sąd administracyjny winien ustalić, czy wskazana przez stronę skarżącą argumentacja pozwala na stwierdzenie, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny, a więc ustalić, czy poprzez uchwalenie tejże uchwały interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej zostało naruszone lub w inny sposób ograniczone. Należy zaznaczyć, że skarga oparta o art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest skargą powszechną (actio popularis), którą każdy może skutecznie wnieść powołując się na interes społeczny lub interes ogólny wynikający z reprezentowania określonej idei. Jest to skarga, która przysługuje tylko takiemu podmiotowi, którego własny interes prawny został zaskarżoną uchwałą naruszony. Kwestia naruszenia interesu prawnego musi wnikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 u.s.g. musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi przy tym być to interes o charakterze osobistym, czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa, a więc normy prawnej o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Środek prawny określony w art. 101 u.s.g. służy do ochrony prawnej (sądowej) jednostek przed bezprawnymi działaniami organów gminy (innych organów wykonujących zadania gminy), stanowiącymi bezprawną ingerencję w sferę prawi wolności określonej społeczności lokalnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07, LEX nr 384677, podkreślił, że skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przysługującym mieszkańcom gminy prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia organu gminy wydającego akt generalny z zakresu administracji publicznej. Środek ten wyraźnie nakierowany jest na ochronę praw podmiotowych. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. W świetle powyższych rozważań, opartych na wypracowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym kryteriach oceny zasadności skarg wnoszonych na podstawie art. 101 u.s.g. uznać należy, że skarżona uchwała nie wkracza w sferę interesu prawnego strony skarżącej, opartego na konkretnej normie prawa materialnego. Strona skarżąca takiej normy zresztą nie wskazuje. Inicjatywa budowy drogi ma charakter obywatelski a zatem może być wspierana tylko metodami i środkami właściwymi dla tego typu działalności (politycznej, społecznej). Uznać zatem należało, że strona skarżąca nie posiada interesu prawnego do wniesienia niniejszej skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1pkt 5a i pkt 6. p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.