II SA/Bk 656/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 556/12 odrzucającym skargę Stowarzyszenia F. Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odmówić Stowarzyszeniu F. Z. w B. w likwidacji przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, wskazując, że Stowarzyszenie nie ma zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym z uwagi na jego rozwiązanie i zarządzenie likwidacji. Sprzeciw od powyższego orzeczenia złożyło Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji (k. 226). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżące Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw, traci moc, a sąd we własnym zakresie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wprost wynika, że prawo pomocy przysługuje wyłącznie stronie postępowania sądowoadministracyjnego. Stroną w tym postępowaniu, a więc podmiotem mającym zdolność do występowania przed sądem administracyjnym, mogą być, jak stanowi art. 25 § 1 p.p.s.a., osoby prawne lub osoby fizyczne (zdolność sądowa). W konsekwencji należy stwierdzić, że podmiot nieposiadający zdolności sądowej nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może też skutecznie ubiegać się o przyznanie w tym postępowaniu prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wnioskujące o prawo pomocy Stowarzyszenie, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] stycznia 2012r. sygn. akt [...], zostało rozwiązane oraz zarządzono jego likwidację z jednoczesnym wyznaczeniem likwidatora w osobie R. M. K. Orzeczenie to jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. - postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012r. [...] (k.83 i 83v akt sądowych w sprawie II SA/Bk 655/11). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza w istocie zakończenie wszelkiej jego działalności statutowej. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Podkreślenia jednak wymaga, że działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia, albowiem stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (art. 37 ust.2 pkt 3 ustawy o stowarzyszeniach Dz.U. z 2001 Nr 79, poz. 855 ze zm. oraz P. Suski, "Stowarzyszenia i fundacje" wydanie 4, Biblioteka Prawnika, wydawnictwo LexsisNexis, Warszawa 2011 r., s. 302). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. W związku z tym, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy majątku likwidowanego Stowarzyszenia i nie jest związana z procesem jego likwidacji, przyjąć należy, że wnioskodawca nie posiada zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania w niniejszej sprawie (tak: NSA w postanowieniach z dnia 5 lipca 2013r. II OZ 542/13, z dnia 12 grudnia 2012 r., II OZ 1086/12, z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 367/13, z dnia 5 lipca 2013r. II OZ 541/13 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W konsekwencji, skoro wnioskujące o prawo pomocy Stowarzyszenie nie posiada obecnie zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a więc nie może być stroną w tym postępowaniu, brak jest podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 25 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.