II SA/Bk 686/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Sobolewska – Nazarczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi B. J. postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku; Wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 685/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. J. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W dniu 2 maja 2016 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Uzasadniając powyższy wniosek Skarżąca wskazała, że o zakończeniu sprawy dowiedziała się w dniu 26 kwietnia 2016 r. z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., który przywołał wyrok WSA z dnia 11 lutego 2016 r. Dalej Skarżąca wyjaśniła, że nie otrzymała żadnych informacji o terminie rozprawy i w dniu 27 kwietnia 2016 r. w Wydziale Informacji Sądowej otrzymała telefoniczną informację, iż była wysłana do niej korespondencja o terminie rozprawy, lecz został ona zwrócona z adnotacją "nie podjęto w terminie". Skarżąca zwróciła uwagę, że w związku z tym, iż nie otrzymała żadnego awizo, na podstawie którego mogłaby odebrać przesyłkę, niemożliwe było złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Zarządzeniem z dnia 23 maja 2016 r. wezwano Skarżącą do udzielenia odpowiedzi, czy i kiedy zainicjowała postępowanie reklamacyjne dotyczące przesyłki zawierającej zawiadomienie o rozprawie (nr [...]) oraz do wyjaśnienia, w jaki sposób zostało ono zakończone, pod rygorem oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Analogiczne wezwanie zostało skierowane do Skarżącej w dniu 30 września 2016 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca pismem z dnia 12 października 2016 r. wyjaśniła, że otrzymała informację od pracownika Poczty Polskiej w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] w O., iż ww. przesyłka była awizowana prawidłowo i zwrócona do adresata z adnotacją "nie podjęto w terminie". Fakt prawidłowości doręczenia przesyłki potwierdził również system "emonitoring". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle unormowań art. 87 oraz art. 86 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa wprawdzie, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Nadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (tak m.in. NSA w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 10/14). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. III SA 1983/03); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. I SA/Wr 676/99). Uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, wobec czego zasadnym było złożenie wniosku o jego przywrócenie. W dalszej kolejności stwierdzić należy, iż przedmiotowy wniosek został złożony w terminie, a zatem możliwa była jego merytoryczna ocena. Przechodząc z kolei do merytorycznej analizy wniosku o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku Sąd doszedł do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu tego terminu. Podkreślić należy, iż przy podejmowaniu rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie miała regulacja rozdziału 4 działu III p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Sąd badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., na podstawie podanych informacji stwierdza, czy adresat został zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel pozostawił awizo oraz, czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania przesyłki. W ocenie Sądu przytoczone przez Skarżącą okoliczności, tj. niepozostawienia przez operatora pocztowego awiza informującego o przesyłce zawierającej termin rozprawy nie są przekonujące. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy doręczono stronie skarżącej na adres wskazany w skardze w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) w dniu 4 stycznia 2016 r. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania była dwukrotnie awizowana w dniach 18 i 29 grudnia 2015 r. Nadto, na dołączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki podano przyczynę niemożności doręczenia – niepodjęcie w terminie z placówki pocztowej. Skoro zatem Skarżąca nie odebrała przesyłki, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awiza, tj. z dniem 4 stycznia 2016 r. Jest tak dlatego, że ostatni dzień terminu przypadł na dzień wolny od pracy (1 stycznia 2016 r.). Kolejny dni, tj. sobota i niedziela 2 i 3 stycznia 2016 r. również były dniami wolnymi, a zatem za ostatni dzień terminu należy uznać najbliższy dzień powszedni, czyli poniedziałek 4 stycznia 2016 r W tym miejscu odwołać się można do stanowiska Sądu Najwyższego zaprezentowanego w wyroku z dnia 30 kwietnia 1998r., sygn. akt III CZ 51/98 zapadłym na gruncie procedury cywilnej, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt i datę doręczenia. Osoba, która twierdzi, że doręczenia dokonano w innej dacie, tudzież w ogóle go nie dokonano - powinna tę okoliczność udowodnić. Tymczasem w warunkach niniejszej sprawy twierdzenia Skarżącej oparte na jej wiedzy nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym. W szczególności Skarżąca pomimo, iż skorzystała z procedury reklamacyjnej u właściwego operatora pocztowego to na jej podstawie ustalono jedynie, jak sama podała Skarżąca w piśmie z dnia 12 października 2016 r., że przesyłka zawierająca zawiadomienie o rozprawie została awizowana prawidłowo i zwrócona do adresata z adnotacją "nie podjęto w terminie". Fakt prawidłowości doręczenia ww. przesyłki potwierdził również system "emonitoring". Skoro wszczęta przez Skarżącą procedura reklamacyjna usługi pocztowej nie obaliła domniemania doręczenia przedmiotowej przesyłki w trybie zastępczym, to brak jest możliwości obalenia fikcji doręczenia na podstawie samego twierdzenia Skarżącej, że nie otrzymała ona żadnego awizo. W każdej takiej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo jedynie poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2015r., sygn. akt II OZ 863/15). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.