II SA/Bk 689/20

WyrokWSA w Białymstoku2020-12-01

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uznając wniosek za spóźniony, mimo że strona dowiedziała się o uchybieniu terminu dopiero z postanowienia organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie oceniło przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Organ pominął fakt, że strona dowiedziała się o uchybieniu terminu dopiero z postanowienia organu, co powinno stanowić moment rozpoczęcia biegu 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, organ nieprawidłowo ocenił brak winy strony, ignorując dowody dotyczące stanu zdrowia ojca strony, który odebrał korespondencję.
Stan faktyczny
Strona P.M. wniosła zażalenie na postanowienie Burmistrza W. ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego. Zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, gdyż postanowienie zostało doręczone ojcu strony, który przekazał je synowi z opóźnieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając wniosek za spóźniony. Sąd administracyjny uchylił postanowienie Kolegium, wskazując na błędy w ocenie przesłanek przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2020 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego P. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego P. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. I.M., M.M., J.W., J.M. i M.M. zwrócili się do Burmistrza W. o rozgraniczenie stanowiącej ich własność nieruchomości oznaczonej nr [...]położonej w W., z nieruchomością sąsiednią nr [...]stanowiącą własność P.M. i J.S.-M., a także z częścią nieruchomości oznaczonych nr: [...], [...] i [...] stanowiących własność Gminy W. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Burmistrz W. zatwierdził, na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2019, poz. 725 ze zm.; dalej: "P.g.i.k."), ustaloną w postępowaniu rozgraniczeniowym granicę pomiędzy nieruchomością oznaczoną nr [...] z nieruchomością sąsiednią nr [...] oraz częścią nieruchomości nr [...], [...] i [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Burmistrz W. ustalił koszty ww. postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 2.900 zł, zobowiązując do ich uiszczenia m.in. P.M. i J.S.-M. w wysokości 1.450 zł. Z akt administracyjnych wynika, że postanowienie to zostało doręczone dorosłemu domownikowi zastanemu pod adresem zamieszkania ww. stron, w dniu 7 grudnia 2019 r. (zwrotki k. 62-63 akt adm.) W dniu 17 grudnia 2019 r. P.M. wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], wydanym na podstawie ar. 134 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, wskazując, że z akt sprawy wynika, że postanowienie zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 7 grudnia 2019 r., w związku z czym termin na wniesienie zażalenia upłynął w dniu 16 grudnia 2019 r. Postanowienie to zostało doręczone stronie 20 stycznia 2020 r. Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2020 r. P.M. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...]grudnia 2019 r., wskazując, że z dokumentacji znajdującej się w Urzędzie Pocztowym W. wynika, że ww. postanowienie zostało doręczone w dniu 9 grudnia 2019 r., zaś odebrał je jego ojciec R.M., który w chwili doręczenia, był jedyną osobą przebywającą pod adresem zamieszkania wnioskodawcy. Korespondencja została mu przekazana przez ojca następnego dnia, tj. 10 grudnia 2019 r., od której to daty wnioskodawca liczył termin na wniesienie zażalenia. Podał, że jego ojciec ma 98 lat, jest osobą niepełnosprawną i ma problemy z pamięcią, w związku z czym nie pamięta z jakich powodów przekazał korespondencję adresatom dopiero kolejnego dnia po jej odebraniu. Do wniosku P.M. załączył kserokopię orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. z dnia [...] marca 2002 r. o ustaleniu R.M. na stałe znacznego stopnia niepełnosprawności według kodów: [...], w którym wskazano, że wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; a także wydruk z internetowego portalu Poczty Polskiej, z którego wynika, że przesyłka polecona nr [...] została doręczona w dniu 9 grudnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło P.M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2019 r., wskazując, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu jest dzień, w którym strona otrzymała korespondencję zawierającą ww. postanowienie, a więc 9 grudnia 2019 r. zaś prośbę o wniesienie odwołania wniosła 28 stycznia 2020 r., co nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Kolegium podkreśliło przy tym, że termin ten należy liczyć od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od dnia wydania postanowienia o uchybieniu terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2020 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 243/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił ww. postanowienie, wskazując, że wyrażone w nim stanowisko organu nie jest prawidłowe, bowiem skoro o przywróceniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin ten został naruszony, to termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., nie może rozpocząć swego biegu w okresie biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Skoro więc organ ustalił, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. upływał w dniu 16 grudnia 2019 r., to do tego dnia nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Sąd zwrócił również uwagę na wadliwe ustalenia faktyczne organu, który m.in. niezasadnie przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez skarżącego w dniu 28 stycznia 2020 r. oraz polecił organowi dokonanie oceny oświadczenia skarżącego, że o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia dowiedział się dopiero w dniu 20 stycznia 2020 r. z postanowienia Kolegium datowanego na [...] stycznia 2020 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał, że rzeczą organu jest zbadać, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu oraz, czy skarżący zachował 7-dniowy termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie, podkreślając, że przyczyna ta nie mogła ustać w okresie, gdy skarżącemu biegł termin do wniesienia zażalenia. W dniu [...] lipca 2020 r. Kolegium zwróciło się do P.M. o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu przez wskazanie w jakim okresie i jakie przeszkody uniemożliwiły mu wniesienie zażalenia w terminie. W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2020 r. P.M. powtórzył uprzednio wyrażoną argumentację, podkreślając, że o przekroczeniu terminu do wniesienia zażalenia dowiedział się z postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r., które zostało mu doręczone dnia 20 stycznia 2020 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło P.M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2019 r., wskazując, że art. 58 § 1 i 2 k.p.a nie dają podstaw do przyjęcia, że momentem, od którego zaczyna biec 7-dniowy termin na wystąpienie z żądaniem przywrócenia terminu jest moment dowiedzenia się o tym, że doszło do uchybienia terminowi, które to stanowisko organ poparł orzecznictwem. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał, aby w okresie do dnia 17 grudnia 2019 r. istniały nie dające się przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiające wniesie środka zaskarżenia w terminie. W konsekwencji 7-dniowy termin na wystąpienie o przywrócenie terminu upłynął najpóźniej dnia 24 grudnia 2019 r., w związku z czym wywiedziony przez P.M. wniosek z dnia 25 stycznia 2020 r. został złożony po upływie tego terminu. Odnosząc się zaś do powołanej we wniosku argumentacji na potwierdzenie braku winy wnioskodawcy w nieterminowym wniesieniu środka zaskarżenia, Kolegium uznało, że osoba należycie dbająca o swoje interesy, mając świadomość tego, że odbierający korespondencję ma problemy z pamięcią i jest w podeszłym wieku, powinna podjąć kroki zmierzające do ustalenia, kiedy rzeczywiście doszło do doręczenia korespondencji, tym bardziej, że wnioskodawca jest osobą zorientowaną co do tego, że informacji o terminie doręczenia przesyłki poleconej można poszukiwać na stronie internetowej Poczty Polskiej. Ów brak zaangażowania wnioskodawcy, Kolegium uznało za niedbalstwo, nie pozwalające na stwierdzenie braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Skargę na ww. postanowienie wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku P.M., zaskarżając mu naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na rozpatrzeniu sprawy w sposób nierzetelny. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2020 r., na mocy którego odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2019 r., które zostało doręczone dorosłemu domownikowi zastanemu pod adresem zamieszkania skarżącego w dniu 9 grudnia 2019 r. (poniedziałek). Słusznie w tym względzie Kolegium wskazało, wypełniając tym samym zalecenie sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r. (II SA/Bk 243/20), że rozbieżności w dacie doręczenia ww. postanowienia, należy rozstrzygnąć na korzyść strony, przyjmując datę późniejszą. Na marginesie zauważyć należy, że również przyjęcie wcześniejszej daty doręczenia, tj. 7 grudnia 2019 r. (sobota), nie wpłynęłoby w żaden sposób na bieg terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie, z uwagi na brzmienie art. 57 § 4 k.p.a., wedle którego jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Tym samym zasadnie organ ustalił, że termin na wniesienie zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2019 r., upływał skarżącemu w poniedziałek 16 grudnia 2019 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że wniesienie zażalenia w dniu 17 grudnia 2019 r. nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Wedle art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin – o czym stanowi art. 58 § 2 k.p.a. Przesłankami uzasadniającym przywrócenie terminu są zatem: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy oraz jednoczesne dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane wyżej przepisy, sąd doszedł do przekonania, że organ dokonał nieprawidłowej oceny spełnienia przez skarżącego dwóch spośród ww. przesłanek, tj. wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu na wniesienie zażalenia na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu tego terminu. Zaistniałe uchybienia były zaś konsekwencją dowolnej oraz wybiórczej oceny materiału dowodowego, a także niewłaściwej wykładni art. 58 § 1 i 2 zd. 1 k.p.a., tj. dokonanej w oderwaniu od zaistniałych w niniejszej sprawie okoliczności, na które powołuje się skarżący. Przede wszystkim Kolegium bezpodstawnie pominęło fakt, że zarówno we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 25 stycznia 2020 r., jak i w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. - stanowiącym odpowiedź na wezwanie Kolegium do uzupełnienia ww. wniosku, skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia przez niego terminu było błędne przeświadczenie co do daty rozpoczynającej bieg tego terminu. Z wyjaśnień udzielonych przez skarżącego wynika bowiem, że składając w dniu 17 grudnia 2019 r. zażalenie, działał on w przekonaniu, że dokonuje czynności w ustawowym terminie. W konsekwencji stwierdzenie Kolegium, że w żadnym z ww. pism skarżący nie wskazał na przeszkody uniemożliwiające mu wniesienie zażalenia w terminie, nie znajduje podstaw faktycznych w aktach sprawy. Tym bardziej zatem, dowolnym ustaleniem jest przyjęcie przez Kolegium, że przyczyny uniemożliwiające skarżącemu dokonanie czynności w terminie, ustały w chwili wniesienia przez niego zażalenia - a więc w dniu 17 grudnia 2019 r., czego konsekwencją jest niezasadne stwierdzenie, że 7-dniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, upłynął skarżącemu dnia 24 grudnia 2019 r. Skoro zatem Kolegium w istocie nie dokonało oceny powołanej przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu (a w zasadzie ją pominęło), brak jest podstaw aby stwierdzić, że dopełniło ono w tym względzie dyspozycji art. 80 k.p.a., normującego zasadę swobodnej oceny dowodów, stanowiącą wraz z nałożonym na organ na mocy art. 80 § 1 k.p.a. obowiązkiem wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), doprecyzowanie generalnej zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. Uchybienie to zaś mogło mieć istotne znaczenie na wynik sprawy z tego względu, że w orzecznictwie przyjmuje się, na gruncie art. 58 § 2 k.p.a. (w zdecydowanej większości), że w sytuacji, gdy strona nie wiedziała o uchybieniu terminowi, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie, liczy się od chwili uzyskania przez nią wiadomości o tym, że czynność została dokonana z uchybieniem terminu. Wówczas rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu, jest wskazanie daty, w której dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (por. m.in.: wyrok WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2020 r., VI SA/Wa 2717/19, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"; wyrok NSA z 24 marca 1999 r., I SA/Gd 1664/98, Lex nr 38681; czy wyrok NSA z 10 marca 2000 r., I SA/Lu 1524/98, Lex nr 42915). Jest to bowiem sytuacja wyjątkowa, w której strona działająca w przeświadczeniu, że dokonuje czynności w terminie, nie ma w istocie wiedzy o tym, że działanie to następuje z uchybieniem terminu, a tym samym nie posiada ona podstaw faktycznych uzasadniających równoczesne sporządzenie przez nią wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślić zatem należy, że stanowisko Kolegium jakoby 7-dniowy termin do wystąpienia z żądaniem przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, nie mógł w niniejszej sprawie rozpoczynać biegu w chwili, w której strona dowiedziała się o uchybieniu tego terminu, nie jest akceptowane przez sąd, bowiem jego przyjęcie w rzeczywistości pozbawiłoby stronę możliwości terminowego wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, a tym samym i jego przywrócenia, doprowadzając do iluzoryczności przysługującego stronie uprawnienia procesowego z art. 58 k.p.a. Podkreślić również należy, że powołane przez Kolegium, na poparcie ww. stanowiska orzecznictwo podkreśla, że kwestia zachowania terminu do wniesienia wniosku o jego przywrócenie, powinna być rozważana na tle konkretnej sprawy, zaś ocena ta musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 stycznia 2012 r., II SA/Lu 886/11, CBOSA). Nie można zatem w niniejszej sprawie dokonywać ustaleń co do chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi przez skarżącego, z pominięciem okoliczności, że w dniu 17 grudnia 2019 r. działał on w przeświadczeniu o terminowości o dokonywanej czynności procesowej, tym bardziej, że materiał dowodowy nie pozostaje w sprzeczności z powołaną przez skarżącego przyczyną uchybienia terminu. Jej pominięcie oraz niejako automatyczne uznanie, że 7–dniowy termin do wystąpienia z podaniem o przywrócenie terminu nigdy nie rozpoczyna biegu od chwili, w której strona dowiedziała się o jego uchybieniu, stanowi niedopuszczalne pozbawienie skarżącego przysługujących mu uprawnień procesowych. Co więcej, na ww. przyczynę uchybienia terminu wskazał pośrednio sąd, w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r. (II SA/Bk 243/20), polecając Kolegium dokonanie oceny oświadczenia skarżącego wskazującego na datę, w której dowiedział się on o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W tym zaś względzie, pomimo tego, że Kolegium uzyskało od skarżącego pisemne wyjaśnienie, że o okoliczności tej powziął on wiedzę z treści postanowienia Kolegium stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia z dnia [...] stycznia 2020 r., które zostało mu doręczone dnia 20 stycznia 2020 r., wyjaśnienia te w zupełności pominęło, odstępując tym samym od ustalenia okoliczności rzutującej na prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. To zaś, w ocenie sądu, stanowiło istotne uchybienie dyspozycji art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wedle którego wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji Kolegium wadliwie i bezpodstawnie uznało, że (niedookreślone) przyczyny uniemożliwiające wniesienie zażalenia w terminie, minęły w dniu 17 grudnia 2019 r. Ustalenie to pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym, z którego wynika w sposób jednoznaczny, że błędne przekonanie skarżącego co do rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie zażalenia, ustało w dniu, w którym dowiedział się on, że zaskarżone przez niego postanowienie Burmistrza W., zostało doręczone w dniu poprzedzającym dzień, w którym jego ojciec przekazał mu korespondencję zawierającą ww. postanowienie. To zaś nastąpiło – wedle oświadczenia skarżącego - w dniu 20 stycznia 2020 r. Co więcej data ta widnieje na potwierdzeniu doręczenia postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżącemu (vide: zwrotka podpięta pod ww. postanowienie, bez nr karty – akta adm.), co nie może pozostawać bez wpływu na ocenę wiarygodności oświadczenia skarżącego. Przyjmując zatem ww. datę za chwilę ustania przyczyny uchybienia przez skarżącego terminu, uznać należało, że wniosek o przywrócenie terminu skierowany do organu w dniu 25 stycznia 2020 r., został wniesiony przez skarżącego z zachowaniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Podkreślić również należy, że jeżeli właściwy organ uznaje wniosek o przywrócenie terminu za spóźniony, brak jest podstaw do jego merytorycznego rozpoznania, tj. badania, czy w realiach rozpoznawanej sprawy została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 października 2019 r., II FSK 3826/17, Lex nr 2744589). Tym samym Kolegium nieco przedwcześnie dokonało oceny podniesionej w tym względzie przez skarżącego argumentacji. Abstrahując jednak od tego uchybienia zauważyć należy, że uwadze Kolegium umknął fakt, że ojciec skarżącego w chwili odebrania korespondencji skierowanej do skarżącego legitymował się wydanym na stałe w dniu [...] marca 2002 r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano zaś, że ocena stanu zdrowia ojca skarżącego oraz jego sytuacji społecznej i psychologicznej, skutkowała stwierdzeniem naruszenia sprawności organizmu, które znacznie ogranicza zdolność do pełnienia przez niego ról społecznych (vide: orzeczenie, bez nr karty – akta adm.). Jakkolwiek Kolegium, z nieznanych sądowi względów, odstąpiło od oceny ww. orzeczenia w kontekście powołanych przez skarżącego twierdzeń o tym, że jego ojciec przekazał mu korespondencję dopiero kolejnego dnia, zapominając o niej, to w ocenie sądu dowód ten, w korelacji z faktem, że ojciec skarżącego miał wówczas 98 lat, w sposób wystarczający uprawdopodabnia argumentację skarżącego. Okoliczność odbioru korespondencji przez ojca skarżącego nie jest zaś kwestionowana przez organ i znajduje potwierdzenie w aktach sprawy (k.63 akt adm.). Trudno przy tym wymagać od skarżącego, aby bezpośrednio po przekazaniu mu korespondencji weryfikował datę jej rzeczywistego doręczenia, podczas gdy jak wskazuje w skardze – o możliwości tej dowiedział się dopiero po doręczeniu mu postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Sąd nie znajduje przy tym podstaw aby odmówić wiary temu oświadczeniu skarżącego, podobnie jak jego twierdzeniom, że w chwili doręczenia korespondencji jego ojciec był jedynym dorosłym domownikiem przebywającym pod adresem zamieszkania skarżącego, a zatem uprawnionym do odbioru przesyłek w drodze doręczenia zastępczego (tj. w trybie art. 43 k.p.a., wedle którego w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). Zauważyć w tym względzie należy, że jakkolwiek niewywiązanie się z obowiązku oddania korespondencji jej adresatowi, przez osobę, której doręczono przesyłkę, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania, to w niektórych sytuacjach można rozważać ewentualny brak winy tej osoby i w konsekwencji także brak winy adresata. Do sytuacji takich należy m.in. stwierdzenie, że w dniu odbioru przesyłki dorosły domownik był dotknięty tego rodzaju schorzeniem lub stanem, które obiektywnie uniemożliwiały mu przekazanie przesyłki adresatowi lub poinformowanie go o prawidłowej dacie jej odbioru, (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2020 r., II SA/Rz 300/20, Lex nr 3035675). Taka zaś okoliczność, w ocenie sądu zaistniała w niniejszej sprawie. W konsekwencji, w ocenie sądu, organ nie dokonał wyczerpujących ustaleń w obu powyżej poruszonych kwestiach, pomijając znaczną część materiału dowodowego, co świadczy o istotnym naruszeniu powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, Kolegium będzie miało zatem na względzie wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, która obliguje organ do działania na podstawie przepisów prawa, a także wyrażoną powyżej wykładnię dotyczącą interpretacji przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz specyficzne okoliczności niniejszej sprawy, znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, pamiętając o należytym uzasadnieniu wydanego aktu prawnego. Przede wszystkim zaś Kolegium będzie miało na względzie art. 153 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego od Kolegium na rzecz skarżącego na mocy art. 200 p.p.s.a. Na koszty te zaś składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy (k. 15).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło