II FSK 3826/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-22

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Antoni Hanusz, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym, złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, nie może zostać uwzględniony, nawet jeśli pozostałe przesłanki do przywrócenia terminu zostały spełnione. Brak spełnienia wymogu złożenia wniosku w ustawowym terminie jest przesłanką negatywną, która uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznali wniosek za spóźniony, ponieważ został złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 upea, art. 58 § 1 i § 2 kpa, art. 59 § 1 kpa, art. 27 § 1 pkt 9 upea, art. 33 § 1 upea, art. 34 § 4 i § 5 upea, art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 141 § 4 ppsa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1566/16 w sprawie ze skargi C. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1566/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej także jako "WSA" lub "Sąd pierwszej instancji") oddalił skargę C. L. (dalej: "Skarżący"), na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IS" lub "DIS") w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a także innych orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana "CBOSA"). 2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik skarżącego (doradca podatkowy), który wystąpił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, na rozprawie, przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wystąpił przy tym o dołączenie do akt przedmiotowej sprawy całości akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 1/6537/15 przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US", "NUS" lub "Organ egzekucyjny". Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "ppsa") postawił zaskarżonemu wyrokowi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 151 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "kpa") w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.; dalej: "upea") poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika US pomimo wystąpienia przesłanek do wydania postanowienia kasacyjnego; 2) art. 151 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa w związku z art. 58 § 1 i § 2 kpa w związku z art. 59 § 1 kpa w związku z 18, art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 4 i § 5 upea poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, że organy administracji bezzasadnie odmówiły przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego i w odrębnej sprawie, w której został wydany wyrok WSA w Gdańsku z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1565/16, umorzyły jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku z 31 marca 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia pozostałych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w części uprzednio rozpoznanej postanowieniem nr [...] z 6 kwietnia 2016 r. na skutek nieprawidłowego ustalenia, iż termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji biegł 31 grudnia 2015 r. (data wniesienia pierwszych zarzutów przez zobowiązanego rozpatrzonych postanowieniem Naczelnika US z 6 kwietnia 2016 r.), upłynął przed datą złożenia wniosku o przywrócenie terminu w piśmie z 31 marca 2016 r., mimo że Skarżącemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego, termin do wniesienia zarzutów w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym Skarżący nie mógł uchybić terminowi; 3) art. 151 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa w związku z art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 33 § 1 w związku z art. 34 § 4 i § 5 i art. 18 upea w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, że organy administracji obu instancji nieprawidłowo przyjęły, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 1/6537/15 zostały wniesione po upływie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, gdyż odpisu tytułu wykonawczego Skarżącemu dotychczas nie doręczono, a zarzuty z 30 grudnia 2015 r. i 31 marca 2016 r. zostały złożone jedynie z ostrożności w postępowaniu, 4) art. 151 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa w zw. z przepisami art. 124 § 1 i § 2 kpa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, że organy administracji obu instancji nie uzasadniły prawidłowo postanowień wydanych w niniejszej sprawie, gdyż błędnie ustaliły, że wniosek o przywrócenie terminu w części dotyczącej zarzutu przedawnienia nie zasługiwał na uwzględnienie, a także był bezprzedmiotowy w części uprzednio rozpoznanej postanowieniem z 6 kwietnia 2016 r. na skutek nieprawidłowego ustalenia, że termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji biegł 30 grudnia 2015 r. (data wniesienia pierwszych zarzutów przez zobowiązanego rozpatrzonych postanowieniem Naczelnika US z 6 kwietnia 2016 r.), i upłynął przed dniem złożenia przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu w piśmie z 31 marca 2016 r., mimo że Skarżącemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego, termin do wniesienia zarzutów w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym Skarżący nie mógł uchybić terminowi; 5) art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku z 15 lutego 2017 r., w którym Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością, gdyż bezzasadnie uznał, iż termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji biegł 30 grudnia 2015 r. (data wniesienia pierwszych zarzutów przez zobowiązanego rozpatrzonych postanowieniem Naczelnika US z 6 kwietnia 2016r.) i upłynął przed dniem złożenia przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu w piśmie z 31 marca 2016 r., mimo że Skarżącemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego, termin do wniesienia zarzutów w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym Skarżący nie mógł uchybić terminowi. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie na rozprawie, a także zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżony wyrok odpowiada bowiem prawu, a zarzuty skargi kasacyjnej są bezpodstawne. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. 3.1. Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. 3.2. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej i należytego uzasadnienia. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 ppsa wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny, czy działające w sprawie organy podatkowe. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, a także umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 ppsa, nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Podkreślić należy, że nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób, a także wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne, które nie odpowiadają wskazanym warunkom, uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może nadto domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. 4. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie spełnia w pełni powyżej omówionych wymogów. 4.1. Przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie spór dotyczy zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że Dyrektor IS zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia, gdyż wniosek w tej sprawie skarżący złożył pismem z 31 marca 2016 r., czyli po upływie terminu, o którym mowa w art. 58 pkt 2 kpa w związku z art. 18 upea. Sąd pierwszej instancji zgodził się z Dyrektorem IS odnośnie do tego, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął najpóźniej 12 lutego 2016 r. Skarżący jako zobowiązany osobiście odebrał bowiem 23 grudnia 2015 r. zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Posiadał zatem wiedzę o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i o wystawionym dla niego tytule wykonawczym (30 grudnia 2015 r. złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego). Pełnomocnik skarżącego odebrał nadto 5 lutego 2016 r. postanowienie Naczelnika US z 2 lutego 2016 r., z którego wynikała informacja o doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego 4 stycznia 2016 r. w trybie art. 44 kpa. Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło bez jego winy. Zarzuty skargi kasacyjnej pomimo ich multiplikacji zmierzają w istocie do wykazania, że organ egzekucyjny bezpodstawnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia. 4.2. Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 upea stronie zobowiązanej przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W świetle zaś przepisów art. 58 § 1 i 2 kpa, mającego odpowiednie zastosowanie z mocy art. 18 upea, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli spełnione są niżej wskazane przesłanki, czyli: 1) uprawdopodobni on (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie nastąpiło bez jego winy, 2) wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. 4.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za chybione w pierwszej kolejności z tej przyczyny, że jej autor nie wykazał, że wskazywane przez niego uchybienia procesowe o charakterze wynikowym mogą mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Nie wykazał, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i Dyrektora IS wniosek o przywrócenie terminu został złożony w siedmiodniowym terminie przewidzianym w art. 58 § 2 kpa. Skoro zaś wniosek o przywrócenie terminu okazał się ewidentnie spóźniony, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji (zob. s. 12 zaskarżonego wyroku), to już tylko z tej przyczyny brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia. Brak było przy tym podstaw do merytorycznego rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu, czyli badania, czy w realiach rozpoznawanej sprawy zostały spełnione pozostałe przesłanki przewidziane w przepisach art. 58 § 1 i 2 kpa. Właściwy organ obowiązany jest bowiem przywrócić termin procesowy, który został naruszony przez zainteresowanego, jeżeli spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w przepisach art. 58 § 1 i 2 kpa. Skoro nie została spełniona przesłanka dotycząca złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym dla tej czynności terminie, to znaczy, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu także wówczas, gdy zostały spełnione pozostałe przesłanki. W konsekwencji, orzekające w sprawie organy, a także Sąd pierwszej instancji, w realiach rozpoznawanej sprawy nie miały obowiązku odnoszenia się w sposób szczegółowy do innej argumentacji skarżącego, w tym związanej z innymi sprawami, w których występuje jako strona. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej należy dodać, że w sytuacji, gdy termin do wniesienia zarzutów nie został naruszony, to za bezprzedmiotowy należałoby uznać wniosek o przywrócenie terminu. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowi zatem w istocie polemikę ze stanowiskiem WSA wyrażonym w zaskarżonym wyroku, a także w innych orzeczeniach kwestionowanych przez skarżącego. Autor skargi kasacyjnej odwołuje się nadto do innych postępowań dotyczących skarżącego, ale nie wyjaśnia jaki wpływ na wynik niniejszej sprawy mają wskazywane przez niego postępowania. Kwestionuje w istocie zasadność orzeczeń WSA w Gdańsku dotyczących innych spraw z jego skarg, które zostały oddalone jako niezasadne. Dla porządku wyjaśnić zatem należy, że wszystkie kwestionowane przez kasatora wyroku Sądu pierwszej instancji są prawomocne. Polemika z tymi wyrokami jest zatem oczywiście bezskuteczna. Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami rozpoznawanej sprawy nie może dokonywać oceny prawomocnego wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego skargę zobowiązanego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dla porządku warto odnotować, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę zobowiązanego w przedmiocie zarzutów wyrokiem z 28 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 753/15 (CBOSA), wbrew kasatorowi uznał zatem wniesienie przez zobowiązanego zarzutów za dopuszczalne. Wyrokiem z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3406/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną C. L. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wyrokiem z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3688/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę C. L. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Wyrokiem z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3818/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę C. L. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Wyrokiem z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3827/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił natomiast skargę C. L. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (zarzutu przedawnienia). Wyrokiem z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3898/17, Naczelny Sąd Administracyjny zaś oddalił skargę C. L. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Wyrokiem z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3825/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę C. L. w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tym samym za chybione należało uznać wszystkie zmultiplikowane zarzuty oraz związaną z nimi argumentację, dotyczące naruszenia w niniejszej sprawie art. 151 ppsa w powiązaniu z innymi przepisami, których dotyczą wymienione wyżej orzeczenia Naczelnego Sadu Administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest zasadność stanowiska organu egzekucyjnego odnośnie do braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia. 5.1. Zgodnie z art. 141 § 4 ppsa, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wyżej wymienionych warunków. Na gruncie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 przyjmuje się, że art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to zatem po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., I FSK 16/18, CBOSA). Orzeczenie sądu pierwszej instancji nie będzie się poddawało kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., II FSK 285/16, CBOSA). 5.2. W rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził takich naruszeń. Przeciwnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 ppsa, w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także spójną i logiczną wypowiedź co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł nadto klarowne stanowisko co do oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną. Zasadność merytorycznego stanowiska sądu pierwszej instancji nie może być zaś skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem sądu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie WSA wskazał jaki stan faktyczny przyjął za podstawę swego rozstrzygnięcia, wyjaśnił także podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 ppsa, gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. 5.3. Niezależnie od powyższego zaskarżony wyrok odpowiada prawu, gdyż Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie przyjął za Dyrektorem IS, że brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że bez swojej winy nie złożył tego zarzutu wraz z innymi zarzutami, które złożył 30 grudnia 2015 r. W świetle przepisów art. 58 § 1 i 2 kpa, brak jest jednak podstaw do merytorycznego odnoszenia się do wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy wniosek ten został złożony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego dla jego złożenia, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W wyroku z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3825/17, Naczelny Sąd Administracyjny szczegółowo odniósł się do argumentacji skarżącego, której istota sprowadza się do stwierdzenia, że z uwagi na brak doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego przed końcem 2015 r., termin do wniesienia zarzutów nie rozpoczął biegu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie z oczywistych względów (oba wyroki zostały wydane tego samego dnia w tym samym składzie) podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku. Powtórzyć zatem należy, bez konieczności cytowania obszernych fragmentów uzasadnienia omawianego wyroku z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3825/17 (CBOSA), że nieprawidłowe jest założenie skarżącego, iż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji termin do wniesienia zarzutów rozpoczyna się od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. 5.4. Podsumowując, z przyczyn, o których mowa wyżej za chybione Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej o charakterze wynikowym, dotyczące naruszenia art. 151 ppsa w powiązaniu z innymi przepisami wskazanymi przez kasatora, których naruszenia - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy - nie wykazał autor skargi kasacyjnej. Chybiona okazała się także argumentacja skarżącego związana z kwestionowaniem innych orzeczeń Sądu pierwszej instancji oddalających skargi C. L. w innych sprawach, powiązanych ze sprawą niniejszą z przyczyn podmiotowych (zasadniczo osobą skarżącego). Niezasadny okazał się również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ppsa – z przyczyn, o których mowa wyżej. 6. W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zaś zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło