II SA/Bk 712/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Daria Justyna Sawicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 5 września 2024 r. nr 407.522/XI/F-7/24 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oddala skargę. Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia 5 września 2024 r. nr 407.522/XI/F07/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję Starosty Bielskiego z dnia 31 lipca 2024r. o cofnięciu K. Z.(dalej powoływanemu jako: "skarżący") uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 7 maja 2023 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. wydane przez Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku, stwierdzające istnienie po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T, bez określonego terminu następnego badania oraz kserokopia pisma Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni z dnia 29 marca 2024 r., w którym poinformowano, że skarżący nie zgłosił się w wyznaczonym terminie na odwoławcze badania lekarskie. Wobec powyższego Starosta Bielski zawiadomieniem z dnia 9 maja 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania względem skarżącego decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stosowanie do treści art. 103 ust. 1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1210, dalej: "u.k.p."). Pismem z dnia 20 maja 2024 r. skarżący poinformował organ I instancji, że w związku z odwołaniem od orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. wniósł o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, który odbędzie się w Uniwersyteckim Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w dniu 4 czerwca 2024r., na dowód czego dołączył kserokopię pisma tego Ośrodka z dnia 2 maja 2024r. W tych okolicznościach Starosta stwierdził, że zachodzi przesłanka do zawieszenia prowadzonego postępowania i postanowieniem z dnia 23 maja 2024r. - na podstawie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesił wszczęte postępowanie. W dniu 12 lipca 2024 r. do organu I instancji wpłynęło ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 5 lipca 2024 r. wydane przez Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, stwierdzające istnienie po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T z określonym terminem następnego badania w dniu 5 lipca 2025 r. Wobec powyższego Starosta postanowieniem z dnia 16 lipca 2024 r. podjął wcześniej zawieszone postępowanie administracyjne oraz zawiadomił stronę na podstawie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Następnie decyzją z dnia 31 lipca 2024 r. nr Km.5430.3.42.2024 Starosta Bielski cofnął skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...], wydanym dnia 23 września 2005r. do czasu ustania przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący nie zgodził się z treścią decyzji organu I instancji, wyjaśnił, że choruje na zaburzenia afektywne dwubiegunowe, jednakże w chwili obecnej utrzymuje się remisja choroby i niema przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, co potwierdzają znajdujące się w dokumentacji medycznej zaświadczenia psychiatrów. Wskazał, że fizycznie jest zdrowy, pozytywnie przeszedł szereg badań, w tym okulistycznych, jak też dla kierowców samochodów służbowych. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zażądanie kompletnej dokumentacji medycznej z obu jednostek prowadzących badanie lekarskie i przeprowadzenie z niej dowodu na okoliczność braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenie pojazdów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z dnia 5 września 2024r. nr 407.522/XI/F-7/24 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że w sprawie bezspornym jest, iż w dniu 19 grudnia 2023r. przeprowadzone zostało w Podlaskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Białymstoku przez uprawnionego lekarza, badanie lekarskie, w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., w wyniku którego stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami. W dniu 5 lipca 2024r. przeprowadzone zostało ponowne badanie lekarskie w Uniwersyteckim Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni i orzeczeniem uprawnionego lekarza nr [...] także stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM. Al, A2, A, BI, B, B+E, T. Jednocześnie zakreślono termin następnego badania na dzień 5 lipca 2025r. Orzeczenie lekarskie wydane, po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne - zgodnie z art. 79 ust. 7 u.k.p. W tych okolicznościach, biorąc po uwagę treść przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, starosta zobligowany był wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jako podkreśliło SKO kwestia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku przeciwwskazań zdrowotnych, nie została pozostawiona uznaniu administracyjnemu, dlatego też organ uprawnienie skarżącego cofnąć musiał. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło też, że nie może przeprowadzić dowodów i dokonywać na ich podstawie samodzielnych ustaleń co do stanu zdrowia skarżącego, gdyż orzeczenie lekarskie wydane w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie to stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Organy są takimi orzeczeniami lekarskimi związane i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Zdaniem SKO na uwzględnienie nie zasługuje też żądanie przedstawienia dokumentacji medycznej, w oparciu o którą stwierdzono istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, bowiem organ opiera się na treści orzeczenia lekarskiego, którą to treścią jest związany, natomiast nie dysponuje, zgodnie z przepisami prawa, dokumentacją medyczną. Nie do niej również dostępu. Dane osobowe w zakresie stanu zdrowia jako kategoria danych wrażliwych podlega szczególnej ochronie, a ich udostępnianie szczególnym rygorom. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł Skarżący zarzucając jej naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieprawidłowym rozpoznaniu dokumentacji medycznej i przyjęciu, że Istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu mojego zdrowia, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami.; - § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, uniemożliwiające skarżącemu kierowanie pojazdami. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: (-) uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Starosty Bielskiego w całości, (-) uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez SKO; (-) zwrócenie się do Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni o nadesłanie kompletnej dokumentacji z badań dotyczących mojej osoby i przeprowadzenie z niej dowodu, na okoliczność zdania przez skarżącego testów dla kierowców, wniosków z badań, nie istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, (-) zwrócenie się do Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku Centrum Profilaktyczne - Leczniczego Poradni Badań Kierowców o nadesłanie kompletnej dokumentacji zgromadzonej na mój temat w tym podmiocie i przeprowadzenie z niej dowodu, na okoliczność nie istnienia u skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Nie jest również dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi powodującymi konieczność wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja SKO z 5 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Bielskiego o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1) lit. a) u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Użycie słów "wydaje decyzję", a nie "może wydać" oznacza, że jest to decyzja związana i w przypadku stwierdzenia orzeczeniem lekarskim istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami organ ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień. Natomiast przeprowadzanie badań, wydawanie orzeczeń lekarskich, a także odwoływanie się od tych orzeczeń reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. W myśl przepisów tego rozporządzenia, badania lekarskie przeprowadzane są w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy przez uprawnionych do tego lekarzy. Lekarz przeprowadza badanie w zakresie określonym w § 4 rozporządzenia. W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz określa u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości zarówno rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą wystąpić podczas kierowania pojazdem przez tę osobę. Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia przewiduje, że uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z kolei tryb weryfikacji orzeczenia lekarskiego reguluje § 11 rozporządzenia w zw. z art. 79 u.k.p. Osoba badana może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wnieść od niego odwołanie do podmiotu odwoławczego wymienionego w rozporządzeniu, a orzeczenie podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, że ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, organy te są nimi związane i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Starosta jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym przeciwwskazania do kierowania pojazdami mechanicznymi i nie posiada kompetencji do jego kwestionowania. Stanowisko to jest w pełni zgodne z ugruntowanymi w orzecznictwie poglądami dotyczącymi omawianej kwestii (zob. np. wyroki NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2195/16, z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1883/18, z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt, II GSK 517/21, z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II GSK 1129/22 oraz WSA we Wrocławiu z 14 lutego 2024r., sygn. akt III SA/Wr 105/23, wszystkie dostępne w CBOSA). Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyłącza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, dowodu z dokumentacji medycznej dołączonej do wydanego orzeczenia. Powyższe stwierdzenie nie wyklucza możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu co do wydanego orzeczenia lekarskiego, jednak tego rodzaju dowód musi pochodzić wyłącznie od uprawnionych jednostek służby zdrowia, co świadczy o istotnym ograniczeniu zakresu postępowania dowodowego w tego typu sprawach, prowadzonych przez organy administracji publicznej. Zatem jedynie uprawniony lekarz jest wyłącznie właściwy do dokonania oceny stanu zdrowia kierowcy i ewentualnego stwierdzenia istnienia albo braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a jego orzeczenie posiada walor dokumentu urzędowego. Zdaniem Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym Kolegium prawidłowo rozstrzygnęło sprawę, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że w stosunku do skarżącego wydane zostały dwa orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek orzeczniczych, stwierdzające po stronie skarżącego istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Orzeczenie Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku nr 1877/2023 z dnia 19 grudnia 2023 r. oraz wydane na skutek odwołania skarżącego, ostateczne orzeczenie lekarskie Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...]. W tym miejscu należy wyjaśnić, że orzeczenie z dnia 5 lipca 2024 r. jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości tzn., że pochodzi od organu, który go wystawił oraz domniemania zgodności z prawdą zawartego w dokumencie oświadczenia organu. Oceniając zgromadzone w sprawie dowody należy skonstatować, że skarżący w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie przedstawił żadnych orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki, które mogłyby stanowić kontrdowody w stosunku do orzeczenia znajdującego się w aktach sprawy, a którym to związane były organy orzekające w sprawie o cofnięciu uprawnień strony do kierowania pojazdami. Skoro w ostatecznym orzeczeniu lekarskim z dnia 5 lipca 2024 r. stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T, to organ administracji publicznej, do którego wpłynęło takie orzeczenie, nie posiadał jakiegokolwiek "luzu decyzyjnego" i obowiązany był orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Należy jeszcze raz podkreślić, że organy prowadzące postępowanie w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1) lit. A) u.k.p. są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają prawnej możliwości weryfikacji orzeczenia pod względem jego treści. Organy dysponując orzeczeniami lekarskiemu były zobligowane wydać decyzję cofającą uprawnienia do kierowania pojazdami. Całość postępowania dowodowego w sprawie sprowadzała się wyłącznie do uzyskania stosownego dokumentu wydanego przez uprawnioną jednostkę, a w sprawie nie występowały wątpliwości, co do istnienia takich orzeczeń lekarskich. Dodać należy, ze organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wszczęte w oparciu o orzeczenie lekarskie właściwej jednostki orzeczniczej, nie jest władny dokonywać w toku prowadzonego postępowania weryfikacji ww. orzeczenia w oparciu o inne środki dowodowe. Konkludując skoro jednostki orzecznicze dwóch szczebli były zgodne w ocenie stanu zdrowia strony i co do tego, że w jego przypadku zachodzą przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, to uwzględniając wskazany już związany charakter decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o cofnięciu tych uprawnień. Zatem organ odwoławczy utrzymując tę decyzję w mocy nie naruszył prawa. Wbrew zatem zarzutom postawionym w skardze, organy wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności sprawy, poprzez uzyskanie stosownego ostatecznego orzeczenia lekarskiego i nie mogły prowadzić dalszego postępowania w celu jego weryfikacji. W konsekwencji, Sąd nie stwierdził w sprawie naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak już bowiem wcześniej wskazano wiążący charakter wydanego w stosunku do skarżącego orzeczenia uprawnionej jednostki orzeczniczej, a co za tym idzie brak możliwości weryfikacji jego treści, ogranicza przewidzianą w art. 76 § 3 k.p.a. możliwość przeprowadzania dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Kwestionowana decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu I instancji zostały ponadto uzasadnione w sposób należy zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja posiada wszystkie elementy przewidziane ustawowo. Przy rozpatrywaniu sprawy nie doszło przy tym do naruszenia podstawowych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym tj. wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą działania organów w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierowaniem się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz zasady wyrażonej w art. 9 k.p.a. – informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Marginalnie Sąd wyjaśnia, że jeżeli skarżący uważa, że stwierdzone w przywołanym orzeczeniu z dnia 5 lipca 2024 r. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami ustały, to może on zwrócić się do właściwego wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy o przeprowadzenie badania, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3) i ust. 5 u.k.p. Zresztą termin ponownego badania został wskazany w samym orzeczeniu z 5 lipca 2024r. Uzyskanie zatem odpowiedniego orzeczenia będzie stanowiło podstawę do wydania decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzję taką wydaje bowiem właściwy starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie (art. 103 ust. 3 u.k.p.). Reasumując Sąd doszedł do wniosku, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.