II SA/Bk 740/07
PostanowienieWSA w Białymstoku2007-12-18
Skład orzekający: referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca inwalidą grupy, prowadząca samodzielnie gospodarstwo domowe i uzyskująca dochód z renty inwalidzkiej, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, mimo posiadania dochodu z renty inwalidzkiej i majątku, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W tym przypadku, przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 zł, uznając, że poniesienie pełnych kosztów stanowiłoby zbyt duże obciążenie finansowe, podczas gdy uiszczenie kwoty 200 zł mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący S. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją sytuację materialną jako inwalidy grupy, prowadzącego samodzielnie gospodarstwo domowe i uzyskującego dochód z renty inwalidzkiej. Wnioskodawca szczegółowo opisał swoje miesięczne dochody i wydatki, a także posiadany majątek. Sąd analizował te okoliczności w kontekście przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 (dwustu) zł. 2. W pozostałym zakresie oddalono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 (dwustu) zł, 2. w pozostałym zakresie oddalić wniosek.
S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, iż jest inwalidą [...] grupy prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi około 1500 zł, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie od 948 zł do 968 zł, w tym opłaty za: mieszkanie około 400 zł, ubezpieczenie około 60 zł, koszty lekarstw – 200 zł, telefon komórkowy od 200 zł do 220 zł, energię elektryczną ok. 50 zł (300 zł za okres 6 miesięcy), gaz – 38 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi wydatki związane z transportem, przejazdami oraz wysyłaniem korespondencji (k. 23). S. T. posiada mieszkanie o powierzchni około [...] m², nieruchomość w G. przekazaną przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała (skarżący podkreślił, iż dopóki żyją rodzice nieruchomość ta stanowi ich własność),
z zabudową drewnianą, las o powierzchni około [...] ha lub [...] ha oraz jest współwłaścicielem trzynastoletniego samochodu marki [...]. Dodatkowo wnioskodawca podkreślił, iż często przebywa w szpitalach i sanatoriach, ponoszenie kosztów sądowych w innych sprawach zawisłych w tut. Sądzie uniemożliwia zgromadzenie jakichkolwiek oszczędności, a w konsekwencji poniesienie kosztów sądowych w sprawie niniejszej (k. 22).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Deuter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005,
s. 592).
W złożonym oświadczeniu S. T. wykazał, iż jest inwalidą [...] grupy, samodzielnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje około 1500 zł, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie od 948 zł do 968 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi opłaty związane z transportem, przejazdami oraz wysyłaniem korespondencji. Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie
o powierzchni [...] m²; nieruchomość w G. przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała, z zabudową drewnianą, las
o powierzchni około [...] ha lub [...] ha oraz trzynastoletni samochód marki [...] (współwłasność).
Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł.
W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż S. T., prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe uzyskuje stałe stosunkowo wysokie dochody – 1.500 zł, ponadto niewątpliwie może poczynić oszczędności w zakresie ponoszonych wydatków. Wskazują na to m.in. wysokie rachunki za telefon komórkowy wynoszące od 200 zł do 220 zł miesięcznie. Wydatki te nie mają charakteru wydatków koniecznych i można w ich zakresie wygospodarować środki niezbędne do przynajmniej częściowego pokrycia kosztów sądowych, zwłaszcza, że wnioskodawca nie ma utrzymaniu innych osób. Ponadto, wnioskodawca mamożliwość uzyskania dodatkowych przychodów w oparciu o posiadany majątek np. las o powierzchni [...] ha lub [...] ha. Podkreślenia wymaga, iż na dzień wydania rozstrzygnięcia w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie niniejszej, przed tut. Sądem pozostaje zawisłych pięć spraw S. T. W sprawach sygn. akt II SA/Bk 338/07 oraz II SA/Bk 406/07 przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 zł – rozstrzygnięcia zapadłe w tych sprawach są prawomocne (vide: postanowienia NSA : z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt II OZ 1022/07 i z dnia 20 października 2007 r. sygn. akt II OZ 1050/07) w sprawie sygn. akt II SA/Bk 685/06 przyznano wnioskodawcy zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie ponad 250 zł., natomiast w sprawie sygn. akt II SA/Bk 754/07 wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy pozostaje przedmiotem postępowania wpadkowego.
Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość osiąganego dochodu,
w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami, ilością spraw zawisłych przed tut. Sądem oraz brakiem oszczędności (k. 22) pozwalają na przyznanie S. T. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Przyznane zwolnienie umożliwi natomiast skarżącemu skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny.
W tym stanie rzeczy uiszczenie przez S. T. kwoty 200 zł tytułem kosztów sądowych w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie, nie doprowadzi do powstania niedostatku
w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło