II SA/Bk 778/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-06-09

Skład orzekający: Mieczysław Markowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wniesiony przez organizacje społeczne, które nie uzupełniły braków formalnych, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego podlega odrzuceniu, jeżeli nie zostały uzupełnione jego braki formalne. W przypadku organizacji społecznych, brak ten może obejmować nieprzedstawienie dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentacji, uchwał członków, czy też brak zdolności sądowej w przypadku organizacji w likwidacji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenia i Fundacja wniosły o przyznanie prawa pomocy. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Stowarzyszenia wniosły sprzeciw, który również zawierał braki formalne dotyczące reprezentacji i umocowania pełnomocnika. Sąd wezwał do uzupełnienia tych braków, jednak nie zostały one skutecznie usunięte. Dodatkowo, jedna ze stron – Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji – została uznana za pozbawioną zdolności sądowej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2017 r. sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B., Fundacji T. w B., Stowarzyszenia E. B. w B. oraz Stowarzyszenia I. B. w B. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Stowarzyszeń i Fundacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B., Fundacji T. w B., Stowarzyszenia E. B. w B. oraz Stowarzyszenia I. B. w B. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 521/15 na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i umorzenia postępowania pierwszej instancji w zakresie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a: odrzucić sprzeciw , Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B., Fundacja T. w B. oraz Stowarzyszenie I. B. w B. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 12,20,88,98). W dniu 3 marca 2017 r. wezwano stowarzyszenia i fundację do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U z 2015 r. poz. 1257), w terminie 7 dni od dnia otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto pod tym samym rygorem wezwano do usunięcia innych braków formalnych, w tym uchwał i dokumentów potwierdzających m.in. upoważnienie R. K. do reprezentowania stowarzyszenia i fundacji (k. 68). Wezwania doręczono prawidłowo w dniu 17 marca 2017 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru k. 93). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. pozostawił wniosek ww. organizacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego bez rozpoznania. Sprzeciw od powyższego zarządzenia złożyły Stowarzyszenia i Fundacja reprezentowane przez R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 12 maja 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. – wskazującego, że występuje jako pełnomocnik tych organizacji, do usunięcia braków sprzeciwu (k. 164), poprzez: - nadesłanie przez stowarzyszenia zwykłe: Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B. oraz Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. - dokumentu, z którego będzie wynikać, czy ich sprzeciw został wniesiony przez wszystkich członków tych organizacji. Wskazano, że należy przedstawić stosowne uchwały wszystkich członków obydwu stowarzyszeń zwykłych o wniesieniu sprzeciwu oraz przedstawić dokumenty, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń. Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał obydwu organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub, mając na uwadze art. 8 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923 ze zm.) do wykazania, czy dostosowały one swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia sprzeciwu stowarzyszeń zwykłych; - nadesłanie przez Fundację T. w B. dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu Fundacji. Przewodniczący Wydziału zarządził również poinformowanie wezwanych organizacji, że pismo mające stanowić sprzeciw nie spełnia podstawowych wymagań pisma procesowego oraz wezwał w tym zakresie do nadesłania go w formie czytelnej i umożliwiającej wszycie pisma do akt sądowych – zakreślił termin 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu (k. 165). Powyższe zarządzenie zostało doręczone R. K. jako przedstawicielowi zgłaszających sprzeciw organizacji społecznych w dniu 26 maja 2017 r. (k. 179). W dniu 2 czerwca 2017 r. R. K. przedstawił plik dokumentów (k. 180 i n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W sprawie niniejszej sprzeciw złożony przez organizacje społeczne był dotknięty brakami formalnymi w zakresie podpisania go przez uprawnione osoby oraz wykazania umocowania R. K. do reprezentowania tych organizacji. Dlatego też wezwano te organizacje, na adres R. K., do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. W odpowiedzi na to wezwanie nadal Sąd nie uzyskał informacji, z których wynikałyby zasady reprezentacji Stowarzyszenia zwykłego Z. B. oraz skarżącej Fundacji. Nadal brakuje informacji o wszystkich członkach wymienionego stowarzyszenia zwykłego, o podjęciu przez tychże członków uchwały o złożeniu sprzeciwu i udzieleniu R. K. umocowania do reprezentacji tej organizacji. Odnośnie wykazania umocowania R. K. do reprezentowania Fundacji wskazać należy, że nadal brak jest danych w jakiej roli wobec Fundacji R. K. występuje (czy jest jej pracownikiem czy pracownikiem organu nadrzędnego uprawnionym do jej reprezentowania), jak też nie przedstawiono upoważnienia do występowania w imieniu Fundacji przez adwokata lub radcę prawnego. Odnośnie zaś sprzeciwu Stowarzyszenia zwykłego I. B. oraz Stowarzyszenia E. B. w B., to wskazać również należy, że nie składało ono skargi, nie było uczestnikiem postępowania. Ten sprzeciw jest więc przede wszystkim niedopuszczalny. Wobec powyższego sprzeciw stowarzyszeń zwykłych (I. B., Z. B. w B., Stowarzyszenia E. B. w B.), jak i Fundacji podlegał odrzuceniu, zgodnie z art. 259 § 2 p.p.s.a. Sprzeciw Fundacji oraz ww. stowarzyszeń, w tym Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., która przedstawiła uchwałę upoważniająca R. K. do reprezentowania tego stowarzyszenia zgodnie z jego celami statutowymi wraz z listą członków tego stowarzyszenia, podlegał również odrzuceniu, gdyż w zakreślonym terminie ww. organizacje nie nadesłały go w takiej formie, aby możliwe było odczytanie, tj. czy pismo to spełnia wszystkie wymogi formalne określone w art. 46 § 1 i 2 p.s.s.a. Odnośnie zaś sprzeciwu Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji to wskazać należy jak wielokrotnie wyjaśniano w sprawach z udziałem tej organizacji, że jej rozwiązanie postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło tę organizację zdolności sądowej. Sądowi z urzędu jest też wiadome, że od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona apelacja przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołaniu z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności (który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela), to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, jak też z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 odrzucających – z podanych wyżej przyczyn - zażalenia Stowarzyszenia, którego skargę w sprawie niniejszej sąd odrzuca II SA/Bk 1105/13, wszystkie dostępne w CBOSA). Oznacza to, że środki procesowe (w tym zaskarżenia) takiej organizacji są nieskuteczne. Ze wskazanych wyżej powodów Sąd był zobowiązany do odrzucenia sprzeciwu na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło