II SA/Bk 79/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-03-06
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, mogą zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli wynik postępowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego, w sytuacji gdy postępowanie dotyczące uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest uregulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Osoby fizyczne, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, nie mogą zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli postępowanie dotyczące uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest uregulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Interes prawny osoby zgłaszającej swój udział musi odnosić się do postępowania administracyjnego, a tryb postępowania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określony przepisami KPA.Stan faktyczny
Gmina B. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. stwierdzające nieważność części uchwały Rady Miejskiej B. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. M. i J. B. złożyli wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników, argumentując, że sporna część planu dotyczy likwidacji parkingu sąsiadującego z ich nieruchomością i wpływa na prowadzoną przez nich działalność gospodarczą. Gmina B. wniosła o oddalenie wniosku, twierdząc, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego do udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek M. i J. B. dotyczący dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 marca 2012 r. sprawy ze skargi Gminy B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej B. z dnia [...].10.2011 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a oddalić wniosek M. i J. B. dotyczący dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania.
W postępowaniu sądowym, toczącym się ze skargi Gminy B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...].11.2011r. stwierdzające nieważność części uchwały nr [...]Rady Miejskiej B. z dnia [...].10.2011r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Osiedla W. (rejon ul. K. i N.), wnioskiem z dnia [...].02.2012r. M. i J. B. zgłosili udział w postępowaniu, powołując się na treść art. 33 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
We wniosku z dnia [...].02.2012r. oraz w dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...].03.2012r. M. i J. B. stwierdzili, że mają interes prawny w przystąpieniu do udziału w sprawie w charakterze uczestników, wnosząc o oddalenie skargi Gminy B. Część planu, objęta unieważnieniem w rozstrzygnięciu nadzorczym przez Wojewodę P., dotyczy likwidacji parkingu na działce o nr [...] oraz zjazdu z ulicy R. na działkę parkingową, sąsiadującą z nieruchomością wnioskodawców o nr [...].
Wnioskodawcy, jako właściciele działki o nr [...] położonej przy ul. W. [...], wybudowali na niej budynek mieszkalno-usługowy, w którym mieści się m.in. sklep spożywczy, sala bankietowa i inne punkty usługowe. Do chwili uchwalenia spornego planu, obsługa komunikacyjna została zapewniona poprzez zjazd z ulicy R. na działkę nr [...] (własność gminna), gdzie znajduje się ogólnodostępny parking, mający znaczenie dla prowadzonej działalności gospodarczej na sąsiedniej działce wnioskodawców o nr [...]. Wnioskodawcy popierając stanowisko Wojewody Podlaskiego stwierdzili, że sporna część planu pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym, ustalonym decyzją Wojewody P. nr [...] z dnia [...].10.2010r. o udzieleniu pozwolenia na budowę w zakresie realizacji inwestycji drogowej polegającej na "Budowie przedłużenia ulicy P., w ciągu drogi krajowej Nr [...], na odcinku od ul. S. do przedłużenia ul. G. W. A. w B." oraz "Budowie przedłużenia ul. P. w ciągu drogi wojewódzkiej, na odcinku od przedłużenia ul. G. W. A. do ul. W. W. w B. wraz z budową i przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej oraz zatwierdzeniem podziału nieruchomości. W ocenie wnioskodawców treść tej decyzji Wojewody gwarantowała utrzymanie zjazdu z ulicy R. na działkę o nr [...], a tym samym dostęp do ich budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...], co zostało tez potwierdzone w projekcie stałej organizacji ruchu.
Zlikwidowanie zjazdu zaplanowanego w spornej Uchwale RM B. uniemożliwi dostęp do działki nr [...] i spadek rentowności prowadzonych usług w budynku posadowionym na tejże nieruchomości. Dlatego też p. B. przychylają się do skarżonego orzeczenia nadzorczego Wojewody, a złożony wniosek w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. ma na celu obronę ich interesu i praw.
Na rozprawie sądowej w dniu 6.03.2012r. (ograniczonej do rozstrzygnięcia wniosku M. i J. B.) pełnomocnik Gminy B. wniósł o oddalenie wniosku. Wyraził stanowisko, że p. B. nie posiadają interesu prawnego do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania, gdyż dojazd do ich działki o nr [...] znajduje się od ulicy W., zaś zjazd z ulicy R. dotyczy działki nr [...], która stanowi własność Gminy B. Pełnomocnik Wojewody P. pozostawił wniosek do uznania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Wniosek M. i J. B. dotyczący dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników postępowania podlegał oddaleniu, z przyczyn następujących:
Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W świetle tej regulacji, dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w tym postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się niejako "następstwem" postępowania administracyjnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca posłużył się pojęciem "postępowanie administracyjne", które jest pojęciem prawnym i nawiązuje do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie bowiem postępowania enumeratywne wymienione w tym przepisie stanowią "postępowanie administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się przepis art. 33 § 2 p.p.s.a., statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Interes prawny osoby, która zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony musi się zatem odnosić do postępowania administracyjnego.
W wyroku z 17 czerwca 2004r., sygn,. akt I OSK 215/04 NSA przyjął, że tryb postępowania w sprawie projektowania i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego.
Wynika z tego, że osoba trzecia, która powołuje się na swój interes prawny, (...) nie może zostać – ani na płaszczyźnie samorządowych przepisów ustrojowych, ani na gruncie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uczestnikiem postępowania na prawach strony. (...) Sądownictwo administracyjne nie zna instytucji interwenienta ubocznego – por. wyrok NSA z 10 maja 2006r. sygn. akt I OSK 298/06.
Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz. 591) , poz. gminnym (Dz.U. 3.1990r. U. z 2000r. nr 142, poz. 1591) do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie lub kompetencje zostały naruszone. Brak jest podstawy prawnej dla działania osób fizycznych i prawnych, które mogłyby przystąpić do postępowania sądowego uruchomionego przez gminę tylko z tego powodu, że dane rozstrzygnięcie nadzorcze jest dla takiej osoby korzystne i jest ona zainteresowana utrzymaniem w mocy rozstrzygnięcia nadzorczego.
Instytucja dochodzenia ochrony praw naruszonych uchwałami rady gminy została przewidziana w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Stosownie do regulacji art. 101 ust. 1 w/w ustawy skargę na uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym na uchwałę o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą rady, o ile wcześniej wezwie radę do usunięcia zarzucanego naruszenia i wezwanie to okaże się bezskuteczne.
Orzecznictwo sądowoadministracyjne prezentuje jednolity pogląd, jeśli chodzi o podmioty, które mają status stron w postępowaniu nadzorczym nad działalnością samorządu terytorialnego. Stroną może być jedynie wojewoda oraz organ jednostki samorządu terytorialnego i to zarówno w postępowaniu sądowym toczącym się ze skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, jak też ze skargi wojewody na uchwałę radu gminy, wniesioną stosownie do przepisu art. 93 ustawy o samorządzie gminnym.
Takie stanowisko (które skład orzekający, w sprawie niniejszej, podziela) zostało wyrażone m.in. w postanowieniu NSA z dnia 2.07.2010r. sygn. akt II OZ 623/10, w wyrokach: NSA z dnia 8.03.2005r. sygn. akt OSK 1229/04; z dnia 24.04.2006r. – II OSK 142/06 (dostępne w bazie Lex Omega).
Skoro tryb postępowania dotyczący zaskarżenia uchwał w temacie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określony przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, to tym samym nie było podstaw, by dopuścić do udziału w sprawie niniejszej w charakterze uczestników postępowania, w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. p. M. i J. B., bez potrzeby dokonywania oceny przez Sąd czy ich interes prawny został naruszony postanowieniami planu, czy też nie. Jak wyżej wspomniano, wnioskodawcom służy inna droga procesowa obrony swych praw.
Dlatego też, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło