II SA/Bk 804/10

WyrokWSA w Białymstoku2011-12-08

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zalegalizował samowolę budowlaną, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, mimo braku wcześniejszego stwierdzenia niewystępowania przesłanek rozbiórki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. i braku oceny zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zalegalizowały samowolę budowlaną. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji, organy należycie wykonały zalecenia sądu, badając zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego i stwierdzając brak przesłanek do rozbiórki obiektu. Nakazano wykonanie niezbędnych prac, a następnie, po ich wykonaniu, zobowiązano inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. i linią orzeczniczą sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, na który inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i kontrolach sądowych, organy nadzoru budowlanego zobowiązały inwestora do wykonania prac mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a następnie do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń organów, w szczególności co do daty budowy, odległości od granicy działki oraz wpływu na sąsiednie nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. T. i G. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę. II SA/Bk 804/10 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. od 1999 r. prowadzi postępowanie dotyczące murowanego budynku gospodarczego o wymiarach 7, 90 x 6,25 m, przeznaczonego do przechowywania maszyn rolniczych, znajdującego się na działce nr [...] we wsi G. [...], należącej do M. G. Bezspornie ustalono w tym postępowaniu, że na wybudowanie obiektu inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. W sprawie kilkakrotnie orzekały organy nadzoru budowlanego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, co przedstawia się następująco: - decyzją z [...].05.1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. na podstawie art. 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. zobowiązał M. G. do przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej budynku i opinii osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane o zgodności wykonania obiektu z normami, przepisami oraz sztuką budowlaną oraz do uzyskania w Starostwie Powiatowym w B. P. pozwolenia na użytkowanie obiektu. Inwestor dokumentację przedłożył i w dniu [...].10.1999 r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku wydane przez Starostę B.; - powyższa decyzja Inspektora Powiatowego z [...].05.1999 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w dniu 27.02.2006r. stwierdził jej nieważność jako rażąco naruszającej art. 40 prawa budowlanego z 1974 r., bowiem wydanej bez uprzedniego wyeliminowania przesłanek rozbiórki z art. 37 tej ustawy oraz bezpodstawnie zobowiązującej do przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjno – projektowej i ekspertyz w sytuacji, gdy podstawą prawną tego zobowiązania powinien organ uczynić art. 56 prawa budowlanego z 1974 r., a na podstawie art. 40 tej ustawy mógł jedynie zobowiązać do wykonania czynności doprowadzających obiekt do zgodności z przepisami. Wskazał na konieczność jednoznacznego ustalenia daty budowy budynku, mającej znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji prawnej spornych robót budowlanych według ustawy budowlanej z 1974 r. lub z 1994 r.; - w postępowaniu prowadzonym po zakończeniu postępowania nieważnościowego przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...].02.2006 r. wydanym na podstawie art. 56 prawa budowlanego z 1974 r. zobowiązał M. G. do przedłożenia oceny technicznej konstrukcji obiektu i opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dokumenty te zostały przedłożone i po ustaleniu, że obiekt wzniesiono przed 1995 r. - wydano decyzję z [...].06.2007 r. (na podstawie art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r.) zobowiązującą M. G. do: 1. wykonania zabezpieczenia więźby dachowej budynku od strony granicy działki nr [...] (należącej do G. D.), na poziomie pionowej osi ściany poprzez obicie blachą pokrywczą (pod okapem) - zgodnie z przedłożoną opinią, 2. wykonania od strony tej samej działki urządzeń odprowadzających wody opadowe z dachu na teren własnej posesji, 3. uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...].08.2007 r., jednak WSA w Białymstoku wyrokiem z 06.05.2008 r. w sprawie II SA/Bk 754/07 uchylił obydwa wymienione wyżej rozstrzygnięcia (z [...].06.2007 r. i [...].08.2007 r.). Przede wszystkim sąd wskazał, że procedurę legalizacyjną z art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974 r. można wszcząć i nakaz wykonania koniecznych przeróbek obiektu budowlanego, mających na celu jego doprowadzenie do zgodności z przepisami, można wydać dopiero po stwierdzeniu niewystępowania przesłanek bezwzględnej rozbiórki obiektu z art. 37 tej ustawy, a zatem po stwierdzeniu jego zgodności z przeznaczeniem terenu, na którym został usytuowany, wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie budowy i po stwierdzeniu braku niedopuszczalnego wpływu obiektu na pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz tego, że nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Tymczasem w aktach brak jest planu miejscowego, a organy obydwu instancji nie prowadziły oceny w powyższym kierunku. Sąd wskazał, że dla oceny występowania przesłanki z art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. konieczne jest ustalenie odległości usytuowania obiektu od granic działki oraz innych obiektów budowlanych. Kwestia ta jest sporna. Sąd zakwestionował jako wiarygodne ustalenie daty budowy obiektu, oparte wyłącznie na zeznaniach świadka W. T., powinowatego z inwestorem i wskazał na istnienie uzasadnionej potrzeby poszukiwania obiektywnych dowodów pozwalających na ustalenie rzeczywistego okresu budowy, którymi mogą być spostrzeżenia pracowników organu nadzoru budowlanego co do wyglądu obiektu, ujęte w protokole oględzin, ewentualnie pogłębiona informacja z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. P. co do okoliczności naniesienia spornego budynku na mapy geodezyjne, od kogo pochodziła inicjatywa pomierzenia w 1998 r. budynku i "wkartowania" go w mapę zasadniczą obrębu G., gmina O. Polecono również ocenę interesu prawnego skarżącego S. T. do występowania w sprawie w charakterze strony, bowiem z akt sprawy nie wynika jego prawo do działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Końcowo sąd wskazał, że nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu będzie niewykonalne, jeśli nie nastąpi uchylenie decyzji Starosty Powiatowego w B. P. z [...].10.1999 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu, wydanej w następstwie wykonania przez inwestora obowiązków legalizacyjnych. Wskazał, że nie wyjaśniono losów tej decyzji; - w postępowaniu prowadzonym po wyroku WSA w sprawie II SA/Bk 754/07 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. decyzją z [...].12.2008 r. na podstawie art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. zobowiązał M. G. do doprowadzenia spornego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem przez wykonanie: zabezpieczenia więźby dachowej od strony granicy działki nr [...] na poziomie pionowej osi ściany poprzez obicie blachą pokrywczą (pod okapem) – zgodnie z opinią rzeczoznawcy do zabezpieczeń przeciwpożarowych, wykonanie od strony działki sąsiedniej G. D. urządzeń do odprowadzania wód opadowych z dachu na teren własnej posesji i zobowiązał go do uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...].02.2009 r. – uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie i orzekł o braku podstaw prawnych do nałożenia takiego obowiązku. gdyż ciąży on na inwestorze z mocy prawa (art. 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r.). W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem; - wyrokiem z 08.12.2009 r. w sprawie II SA/Bk 239/09 WSA w Białymstoku uchylił obydwie decyzje organów nadzoru budowlanego z [...].12.2008 r. i z [...].02.2009 r. jako naruszające art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wskazując, że w postępowaniu administracyjnym organy nie uwzględniły wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w poprzednim wyroku WSA w Białymstoku, a w konsekwencji nie wyjaśniły szeregu okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla sprawy, których wyjaśnienie poprzedni skład sądzący polecił. Zdaniem składu orzekającego w sprawie II SA/Bk 239/09 organy powinny były: zbadać przesłanki z art. 37 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r., ustalić odległości spornego budynku od granicy działki skarżącego, bezspornie ustalić datę budowy przedmiotowej inwestycji, zażądać informacji z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej co do okoliczności naniesienia spornego budynku na mapy geodezyjne, wyjaśnić czy S. T. czy jego ojciec jest stroną postępowania. Tymczasem organy nadzoru budowlanego nie ustaliły odległości spornego budynku od granicy działki skarżącego, mimo przeprowadzonych oględzin, nie zażądały informacji geodezyjnych o okolicznościach naniesienia przedmiotowego budynku na mapy geodezyjne i dla ustalenia daty budowy obiektu wzięły pod uwagę wyłącznie analizę zdjęć córki inwestora, nie zgromadziły dokumentów świadczących o prawie S. T. do bycia stroną postępowania. Sąd wskazał, że z uwagi na braki postępowania wyjaśniającego zachodziła potrzeba zwrócenia sprawy na etap administracyjny. W postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego po wyroku WSA w Białymstoku z 08.12.2009 r. w sprawie II SA/Bk 239/09 uzupełniono materiał dowodowy o informację z 12.05.2010 r. z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (k. 307) i przeprowadzono w dniu 14.05.2010 r. oględziny budynku na działce nr [...] w miejscowości G. [...]. Następnie decyzją z [...].09.2010 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P., powołując w podstawie prawnej art. 42 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., zobowiązał M. G. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie spornego budynku gospodarczego. Organ ustalił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 37 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r., bowiem zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Gminnej Rady Narodowej w O. z [...].03.1984 r. nr [...]) teren jest przeznaczony pod zabudowę zagrodową i ogrodniczą, budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz nie pogarsza warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia, nie występują również inne ważne przyczyny uzasadniające zastosowanie art. 37. W trakcie oględzin ustalono, że sporny obiekt o wymiarach 6, 25 m x 7, 90 m znajduje się w odległości 10, 20 m i 10, 36 m od zewnętrznej strony ogrodzenia z działką nr [...] należącą do S. T. Na podstawie informacji z ośrodka dokumentacji geodezyjnej ustalono, że brak jest map porównawczych z okresu 1989 r., kiedy założono mapę zasadniczą dla części obszaru G. i z roku 1998 r., kiedy to zaktualizowano mapy nanosząc wszystkie budynki, dlatego nie jest możliwe ustalenie daty wzniesienia budynku w oparciu o informacje geodezyjne. Sporną datę ustalono na podstawie analizy zdjęć ośmioletniej córki inwestora urodzonej w 1984r., na których widoczny jest sporny obiekt i zeznań W. T., z których to dowodów wynika realizacja inwestycji przed 1995 r. Bezspornie ustalono, że właścicielem działki nr [...] graniczącej z terenem inwestycji jest S. T., co wynika z wypisu ze skorowidza działek z 01.08.2008 r. i informacji Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej o umowie darowizny działki na rzecz tej strony w dniu 26.06.2003 r. W trakcie oględzin ustalono nadto, że inwestor wykonał wszystkie roboty nakazane decyzją z [...].12.2008 r. (uchyloną następnie przez WSA wyrokiem z 08.12.2009 r.) tj. zabezpieczył więźbę dachową budynku blachą pokrywczą od strony działki nr [...] należącej do G. D. i wykonał odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki. Dlatego nieuzasadnione byłoby ponowne stosowanie art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. i zobowiązywanie inwestora do wykonywania robót budowlanych. Jednocześnie organ stwierdził, że wzgląd na interes społeczny przemawiał za zastosowaniem art. 42 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. i zobowiązaniem go do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. T. zarzucając tendencyjność argumentacji organu, która została już negatywnie oceniona przez sąd administracyjny w dwóch wyrokach, niewyjaśnienie odległości obiektu od granicy z działką nr [...], oparcie ustaleń co do daty jego wybudowania na podstawie niezweryfikowanych zdjęć i niewiarygodnego świadka (spowinowaconego z inwestorem). Wskazał, że działka inwestora nr [...] jest położona wyżej od jego działki o około 20-30 cm, co powoduje spływ na nią wód opadowych i naruszenie stosunków dobrosąsiedzkich. Wskazał, że naniesienie budynku na mapę nastąpiło po jego wybudowaniu. Decyzją z [...].10.2010 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że jego zdaniem organ I instancji tym razem wykonał wszystkie wytyczne z wyroku WSA w Białymstoku z 08.12.2009 r. w sprawie II SA/Bk 239/09, a podjęte rozstrzygnięcie jest słuszne i zgodne z prawem. Istotne znaczenie ma fakt wykonania przez inwestora wszystkich czynności doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem, zatem nie zachodziła potrzeba powielania tego zobowiązania i rozstrzygania na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1975 r., co wykluczyło również istniejący z mocy prawa obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Konieczność nałożenia tego obowiązku organ dostrzegł na innej podstawie – art. 42 ust. 2 tej ustawy i wzgląd na interes społeczny. Zdaniem organu odwoławczego samowola budowlana nie powinna być zjawiskiem mniej uciążliwym niż budowa legalna, stąd należy wyprowadzić obowiązek uregulowania stanu prawnego obiektu przez uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Odstąpienie od powyższego spowodowałoby pozostawienie stanu faktycznego nieuregulowanego prawnie, bo niezakończonego decyzją merytoryczną. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazano, że przy dziesięciometrowej odległości spornego obiektu od granicy z działką S. T. zarzut zalewania jej wodami opadowymi z dachu budynku jest nieusprawiedliwiony. Organ wyjaśnił stronie możliwość dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 Kpa), która to okoliczność pozwala na uznanie za wiarygodny dowód zdjęć córki inwestora i zeznań W. T., mimo że jest on szwagrem inwestora. Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego S. T. i G. D. Zakwestionowali pominięcie w ustaleniach faktycznych bliskiego położenia budynku w stosunku do granicy działki nr [...] – 0, 9 m, podwyższenia terenu działki nr [...] w stosunku do terenów sąsiednich, co powoduje spływanie na nie wód opadowych oraz widocznego pęknięcia ściany obiektu, co powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi. Nie zgodzili się z przyjęciem za podstawę ustaleń faktycznych dowodu ze zdjęcia córki inwestora, bowiem fotografii nikt nie weryfikował oraz dowodu z zeznań W. T. jako stronniczych z uwagi na powinowactwo z inwestorem. Podtrzymali twierdzenia o wybudowaniu obiektu po 1995 r., co wynika z zeznań J. T. i O. D. oraz faktu naniesienia budynku na mapy dopiero po roku 1995. Wskazali, że obok spornego garażu znajduje się obora (obydwa obiekty mają wspólną ścianę), która również stanowi samowolę budowlaną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Poza sporem pozostaje fakt dwukrotnych wcześniejszych sądowych kontroli wydanych w sprawie niniejszej decyzji administracyjnych. Obecnie orzekający skład po raz trzeci sprawuje kontrolę legalności zaskarżonych aktów administracyjnych i z mocy art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) był związany wcześniej zaprezentowaną oceną prawną, wyrażoną w wyrokach w sprawach II SA/Bk 754/07 oraz II SA/Bk 239/09. Oceną tą związane były też organy nadzoru budowlanego. O ile wcześniej (do czasu wydania decyzji z dnia [...].02.2009 r.) nie zostały wykonane wszystkie zalecenia sądu wyrażone w wyroku z dnia 6.05.2008 r. w sprawie II SA/Bk 754/07, co skutkowało uchyleniem decyzji z dnia [...].02.2009 r. i poprzedzającej jej decyzji pierwszoinstancyjnej, wyrokiem z dnia 8.12.2009 r. w sprawie II SA/Bk 239/09, o tyle obecnie należy ocenić, iż organy nadzoru budowlanego należycie wykonały zalecenia sądu, wyjaśniły sprawę i dokonały prawidłowych ustaleń – zgodnych ze stanowiskiem sądu wyrażonym w powołanych wyrokach. Przede wszystkim prawidłowo oceniły brak przesłanek do nakazania rozbiórki spornego obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229). Zgodnie z zaleceniami sądu ze sprawy II SA/Bk 754/07 przede wszystkim zbadały zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego nie dopatrując się sprzeczności. Tak samo zasadnie oceniły brak przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt. 2 cytowanej ustawy uznając, że budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W tym przedmiocie miarodajna jest opinia rzeczoznawcy W. T. wykonana już we wstępnym stadium postępowania (k. 183 i następne akt administracyjnych) oraz opinia rzeczoznawczy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych (k. 185-186 akt adm.). Podnoszone w skardze okoliczności nierównego terenu oraz wyższego usytuowania działki M. G. w stosunku do nieruchomości sąsiednich nr [...] i [...] co ma powodować ich zalewanie nie mają wpływu na ustalenia w sprawie niniejszej i mogą być rozpoznawane w innym postępowaniu – na podstawie przepisów ustawy – Prawo wodne z dnia 18.07.2001 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019) i przed innymi organami, a nie przez organy nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Wbrew zarzutom skargi także okres wybudowania spornego budynku garażowego ustalony jako poprzedzający datę 1 stycznia 1995 r. (wejścia w życie "nowego" prawa budowlanego) nie budzi wątpliwości sądu. Po pierwszym uchyleniu (w sprawie II SA/Bk 754/07) wydanych w sprawie decyzji organy nadzoru budowlanego przeprowadziły wiele nowych dowodów, w tym ze zdjęć córki inwestora, oględzin w dniu 3.10.2008 r., oględzin w dniu 14.05.2010 r. Zgodnie z treścią art. 75 § 1 K.p.a. "Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny." Wszystkie dowody prawidłowo oceniły łącznie ze sobą, uzasadniając poczynione ustalenia, co obala zarzuty naruszenia prawa procesowego i stronniczość działania organów. Podawany przez skarżącego S. T. inny okres budowy potwierdził jedynie jego ojciec oraz świadek O. D., spokrewniona ze współskarżącą G. D. Ich zeznania pozostają odosobnione. Natomiast zeznania osób potwierdzających wersję inwestora, iżby sporny garaż był wybudowany przed 1.01.1995 r., znajdują potwierdzenie w zeznaniach pozostałych świadków i w dowodach "nieosobowych". Odnośnie zdjęć córki M. G., to o ile jedno zdjęcie nie pozwalałoby na porównanie wieku dziecka z "wiekiem" obiektu budowlanego to wszystkie zdjęcia łącznie oceniane i w powiązaniu z innymi dowodami pozwalają na przyjęcie daty budowy ustalonej w zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na protokół oględzin z dnia 3.10.2008 r. (k. 258), w którym dwaj inspektorzy nadzoru budowlanego, zatem osoby posiadające wiedzę techniczną, ocenili zgodnie i jednoznacznie okres istnienia przedmiotowego garażu na minimum 20 lat. Z oceną tą korelują zdjęcia spornego obiektu. W tym miejscu można przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził w wyroku z dnia 7.12.2010 r., w sprawie II GSK 1062/09, iż dowód z dokumentu jakim jest protokół kontroli jest dowodem o szczególnym znaczeniu, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali. Odnieść te uwagi należy także do protokołu z oględzin. Zaś w wyroku z dnia 14.10.2008 r. w sprawie II SA/Gd 81/08 sąd stwierdził wprost: "oględziny ze względu na to, że umożliwiają wyeliminowanie zniekształceń informacji wynikających z przepływu jej przez ogniwa pośrednie, wysuwane są na pierwsze miejsce w systemie środków dowodowych zabezpieczających zrealizowanie zasady prawdy obiektywnej." Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela tę linię orzeczniczą. Dodać trzeba, że zgodnie za art. 80 K.p.a. organ administracyjny dokonuje oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W kontekście dowodów zgromadzonych w sprawie nie budzi wątpliwości sądu ocena organów w przedmiocie "wieku" spornego garażu, a co za tym idzie – zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 24.10.1974 r. Jak już wyłożyły składy orzekające w sprawach II SA/Bk 754/07 i II SA/Bk 239/09, w sytuacji braku podstaw do zastosowania art. 37 tej ustawy (nakazanie rozbiórki) należało dokonać legalizacji obiektu – także według zasad "starego" prawa budowlanego. Tak uczyniły organy nadzoru budowlanego. Najpierw nałożyły na inwestora obowiązek wykonania zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 Prawa budowlanego z 24.10.1974 roku). Następnie po stwierdzeniu wykonania tych obowiązków (ustalonych w decyzji z dnia [...].12.2008 r. nr [...]), które to wykonanie potwierdzono podczas oględzin w dniu 14.05.2010 r. (k. 309 i następne) dokonano zakończenia postępowania legalizacyjnego z zastosowaniem przepisu art. 42 powołanej ustawy. Działanie organów odpowiadało prawu oraz linii orzeczniczej sądów administracyjnych. W tym miejscu można przywołać przykładowo orzeczenia w sprawach: II OSK 528/10 z dnia 30.03.2011 r., VII SA/Wa 1186/07 z dnia 9.10.2009 r., II SA/Gd 826/10 z dnia 21.02.2011 r.). Wynika z nich, że w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 roku, to organy administracji państwowej powinny usankcjonować samowolę budowlaną stosując regulację art. 40 i 42 tej ustawy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na ust. 3 wskazanego art. 42 Prawa budowlanego z 24.10.1974 r., który stanowi, iż podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, a tę zdatność w sensie technicznym potwierdził już wspomniany powyżej rzeczoznawca W. T. Natomiast wykonanie obowiązków, które zmierzały do doprowadzenia do prawidłowości obiektu budowlanego w sensie prawnym potwierdzili inspektorzy nadzoru budowlanego w trakcie oględzin. Z protokołu oględzin w dniu 14.05.2010 r. wynikają bardzo dokładne ustalenia oraz zawarte zostały pomiary, w tym kwestionowane w skardze odległości, jak też wskazuje je szkic do protokołu oględzin na k. 308. Daje on odpowiedź na odległość spornego budynku do działki skarżącego S. T., którą zalecił wyjaśnić sąd w sprawie II SA/Bk 239/09. Wynosi ona odpowiednio 10,30 m i 10,15 m. Zaś odległość do płotu stanowiącego faktyczną granicę do działki G. D. [...] wynosi 0,82 m. Z akt sprawy wynika, że prawna granica między sąsiadami jest sporna, jednak jej ustalenie nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego, stąd też został oddalony przez sąd wniosek S. T. o dołączenie przez sąd akt postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działki [...] G. D. Nota bene z dokumentu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej na k. 35 akt adm. wynika, że w zasobie geodezyjnym "brak jest danych liczbowych określających odległość budynku gospodarczego od granicy działki nr [...]". Z uwagi na bliską odległość do płotu nałożono (co inwestor wykonał) obowiązek wykonania urządzeń do odprowadzania wód opadowych z dachu na teren własnej posesji. Zaś zabezpieczenie pożarowe zapewnia obicie blachą pokrywczą pod okapem, zgodnie z opinią rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń p.pożarowych. To czyni dopuszczalną ocenę, iż obiekt mógł zostać zalegalizowany w trybie przepisów Prawa budowlanego z 24.10.1974 r. Dodatkowo, w kontekście zarzutu nieustalenia przebiegu granicy między działką nr [...] a [...] należy zauważyć, iż w uzasadnieniu wyroku w sprawie 239/09 sąd zalecił "ustalenie odległości spornego budynku od granicy działki skarżącego" czyli S. T. Ta odległość, wynosząca ponad 10 m, jak wyżej wskazano została ustalona. Reasumując – zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga S. T. i G. D. podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło