II SA/Bk 85/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego; , Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę J. Z. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego polegającej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał, że – mimo wezwania – skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w postaci dwóch jej odpisów oraz nie uzupełnił braku fiskalnego skargi – skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Odpisy zarządzeń wzywające skarżącego do uzupełnienia ww. braków zostały mu doręczone w dniu 24 lutego 2016 r. w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Wyznaczony termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie z dniem 2 marca 2016 r. W tej sytuacji Sąd uznał, że wniesiona skarga podlegała odrzuceniu. W dniu 6 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc że nie otrzymał zarządzeń do uzupełnienia braków skargi, zatem nie mógł ich wykonać. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r. syn. akt II OZ 581/16 oddalił powyższe zażalenie wskazując, że skarżący nie podważył ustaleń Sądu, że przesyłka została mu doręczona prawidłowo w trybie art. 73 p.p.s.a. W dniu 6 kwietnia 2016 r. skarżący złożył też wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu. Do wniosku skarżący dołączył dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazał, że zarządzenie wzywające do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu nie zostało mu doręczone prawidłowe, albowiem nie otrzymał awizo, w związku z czym nie miał możliwości uzupełnienia ww. braków skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia należnego od niej wpisu nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle unormowań art. 87 oraz art. 86 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa wprawdzie, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Nadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (tak m.in. NSA w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 10/14). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. III SA 1983/03); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. I SA/Wr 676/99). Uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, wobec czego zasadnym było złożenie wniosku o jego przywrócenie. W dalszej kolejności stwierdzić należy, iż przedmiotowy wniosek został złożony w terminie, a zatem możliwa jest jego merytoryczna ocena. Przechodząc z kolei do merytorycznej analizy wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższych braków Sąd doszedł do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu tego terminu. Podkreślić należy, iż przy podejmowaniu rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie miała regulacja rozdziału 4 działu III p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Sąd badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., na podstawie podanych informacji stwierdza, czy adresat został zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel pozostawił awizo oraz, czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania przesyłki. W ocenie Sądu przytoczone przez Skarżącego okoliczności, tj. niepozostawienia przez operatora pocztowego awiza informującego o przesyłce nie są przekonujące. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego i wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi doręczono stronie skarżącej na adres wskazany w skardze w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) w dniu 24 lutego 2016 r. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania była dwukrotnie awizowana w dniach 10 i 18 lutego 2016r. Skoro zatem strona skarżąca nie odebrała przesyłki, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awiza, tj. z dniem 25 lutego 2016 r. W tym miejscu odwołać się można do stanowiska Sądu Najwyższego zaprezentowanego w wyroku z dnia 30 kwietnia 1998r., sygn. akt III CZ 51/98 zapadłym na gruncie procedury cywilnej, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt i datę doręczenia. Osoba, która twierdzi, że doręczenia dokonano w innej dacie, tudzież w ogóle go nie dokonano - powinna tę okoliczność udowodnić. Tymczasem w warunkach niniejszej sprawy twierdzenia skarżącego oparte na jego wiedzy nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym. W szczególności skarżący nie wykazał aby skorzystał z procedury reklamacyjnej u właściwego operatora pocztowego. Tymczasem, jak zasygnalizował to skarżącemu NSA w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2016 r. II OZ 581/16, tylko procedura reklamacyjna usługi pocztowej umożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie zastępczym. W przedmiotowej sprawie skarżący próbuje obalić domniemanie skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, a to w ocenie Sądu - godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że nie pozostawiono zawiadomień o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, o której mowa w art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo jedynie poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2015r., sygn. akt II OZ 863/15). W konsekwencji uznać należało, mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne sprawy, że próba kwestionowania – w ramach wniosku o przywrócenie uchybionego terminu - skuteczności doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego, którego skarżący nie wykonał w terminie, nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku, gdyż wskazana przez niego argumentacja nie miała potwierdzenia w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.