II SA/Bk 915/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Ł. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2017 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce W. w B. pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z częścią usługową i garażem podziemnym oraz udzielającą pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania złożył G. Ł. Wniosek uzasadnił "rażącymi zaniedbaniami organu" oraz tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niepowetowaną szkodę dla skarżącego w postaci zniszczenia należących do niego budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu tj. ciężar wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia wykonaniem tego aktu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązkiem skarżącego jest powołanie konkretnych okoliczności, odwołujących się do jego sytuacji. Wskazać przy tym należy, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie musi mieć charakteru materialnego, zaś trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianą rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2016 r., II OZ 87/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, udzielającej pozwolenia na budowę i pozwolenia na rozbiórkę został uzasadniony rażącymi zaniedbaniami organu przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz groźbą niepowetowanej szkody w postaci zniszczenia należących do skarżącego budynków, położonych na działce sąsiedniej wobec inwestycji. Zdaniem sądu, powyższe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnieniem zbyt ogólnym, lakonicznym i niewystarczającym do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy. Wynika to m.in. z regulacji art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.). Stosownie do jego treści, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji (§ 1). Regulacja ta podkreśla wyjątkowość możliwości zastosowania ochrony tymczasowej w stosunku do pozwolenia na budowę. W konsekwencji uprawnia też do wniosku, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę powinno być oparte na wyczerpującej argumentacji, odwołującej się do okoliczności konkretnej sprawy, przekonującej, obrazującej wszechstronnie sytuację skarżącego, rzetelnej i wiarygodnej. Innymi słowy, żądanie udzielenia ochrony tymczasowej przed realizacją pozwolenia na budowę nie może być lakoniczne, niewyczerpujące i oparte na tych samych przesłankach co zarzuty skargi, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Uzasadnienie wniosku złożonego w sprawie niniejszej jest przede wszystkim lakoniczne i nie zawiera – poza sformułowaniem obawy skarżącego o stan techniczny jego budynków – szerszej argumentacji. Nadto, wniosek zawarto w skardze, co nie jest błędem, ale też nie może prowadzić do uznania, że sąd w zarzutach skargi powinien poszukiwać uzasadnienia takiego wniosku. Inny jest bowiem przedmiot postępowania wpadkowego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. a inny postępowania głównego ze skargi. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może się opierać na tych samych przesłankach co skarga na decyzję ostateczną. Kontrola legalności aktu (na skutek skargi) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast wstrzymanie wykonania aktu lub czynności ma charakter tymczasowy i zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Tym samym argumenty podniesione w uzasadnieniu zarzutów skargi nie mogą stanowić postawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania. Podkreślić również trzeba w ww. kontekście, że inwestor ma prawo do realizacji budowy na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo wniesienia skargi do sądu. Tym samym to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, ponieważ kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona, będzie obciążać właśnie jego (vide np. postanowienia NSA z dnia 29 listopada 2017 r., II OZ 1461/17, z dnia 15 grudnia 2017 r. II OSK 1219/17, CBOSA). Skarżący w sprawie niniejszej powołuje się na "rażące zaniedbania organu", co jest argumentem odnośnie zaskarżonej decyzji niepodlegającym – jak wyżej wyjaśniono – ocenie w postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania oraz na zagrożenie zniszczeniem budynków, którego to argumentu we wniosku o wstrzymanie bliżej nie uzasadnił. Co prawda w uzasadnieniu skargi wskazał, że nowoprojektowany budynek będzie położony bardzo blisko budynków na jego działce, jednakże nie oznacza to jeszcze uprawdopodobnienia groźby zniszczenia tych budynków. Dodać należy, że skarżący w sprawie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, co powinno wpłynąć na sposób uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.