II SAB/Bk 19/12

II SAB/Bk 19/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 26 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko Sędziowie sędzia WSA Wojciech Stachurski sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zmianę postanowienia w przedmiocie odmowy wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zmianę postanowienia z dnia 10 maja 2012 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia sędziego WSA Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawie niniejszej II SAB/Bk 19/12 UZASADNIENIE W piśmie z dnia 16 lipca 2013 r. J. W. wniosła o zmianę w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., postanowienia tutejszego sądu z dnia 10 maja 2012 r., którym odmówiono wyłączenia od orzekania w sprawie niniejszej sędziego WSA Małgorzaty Roleder. Powodem wyłączenia ma być, w ocenie wnioskodawczyni, nowa okoliczność ujawniona po złożeniu przez nią wniosku z dnia 4 maja 2012 r., którą jest "fakt nieodróżniania przez sędziego WSA Małgorzatę Roleder bezczynności od przewlekłości postępowania". J. W. wywiodła, że powyższego braku wiedzy sędziego dowodzi fakt wydania przez nią (jako członka składu orzekającego) postanowienia z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie II SAB/Bk 87/11. W jego uzasadnieniu błędnie wskazano, zdaniem strony, na brak możliwości uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. po tym, jak organ podjął działania w sprawie. Zdaniem wnioskodawczyni kwestia możliwości uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania jest diametralnie odmiennie oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, zdaniem którego wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez sąd żądanego rozstrzygnięcia nie zwalnia sądu z obowiązku zbadania, czy doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego oraz nie zwalnia z oceny, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem strony brak u sędziego WSA Małgorzaty Roleder umiejętności dostrzeżenia tego aspektu orzekania wywołuje obawę o prawidłowość orzeczenia w sprawie niniejszej. To powoduje, że strona ma wątpliwości co do bezstronności sędziego, zatem powinien on zostać wyłączony na podstawie art. 19 p.p.s.a. Tym bardziej że, jak wskazuje skarżąca, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie SK 53/04 wskazał, że instytucja wyłączenia sędziego powinna zostać tak ukształtowana i rozumiana, aby umożliwiała wyłączenie zawsze wówczas, gdy powstają uzasadnione wątpliwości nie tylko u strony postępowania, ale i u obiektywnego obserwatora. Wnioskowana do wyłączenia sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie niniejszej (k. 311). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie złożony na podstawie art. 165 w związku z art. 19 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Sąd z urzędu nie stwierdził również występowania podstaw wyłączenia sędziego z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 1 - 7 p.p.s.a. Przedmiotowy wniosek został złożony na podstawie art. 165 p.p.s.a. i dotyczy postanowienia rozstrzygającego kwestię wpadkową – wyłączenia sędziego. Nie ulega wątpliwości, że postanowienie w przedmiocie wyłączenia, jako niekończące postępowania w sprawie, może zostać zmienione na podstawie wskazanego przepisu, w przypadku wystąpienia przewidzianych w nim przesłanek tj. zmiany okoliczności sprawy. Zgodnie bowiem z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W sprawie niniejszej postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r. tutejszy sąd oddalił wniosek J. W. o wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawie, nie podzielając oceny wnioskodawczyni, jakoby zachodziły przesłanki wyłączenia z art. 18 lub art. 19 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. wydanym w sprawie II OZ 497/12 zażalenie na orzeczenie tutejszego sądu zostało przez NSA oddalone (k. 73). W obydwu tych orzeczeniach sądy szczegółowo odniosły się do wskazanych przez skarżącą argumentów, w tym uwzględniono oświadczenie sędziego o braku okoliczności budzących wątpliwości co do jego bezstronności, uzasadniających wyłączenie go od rozpoznania sprawy. W tych okolicznościach dla skuteczności wniosku o wyłączenie, obecnie rozpoznawanego, skarżąca powinna podać nowe okoliczności sprawy, uzasadniające wyłączenie sędziego. W ocenie składu orzekającego wniosek z dnia 16 lipca 2012 r. nie spełnia tego warunku i nie wynika z niego, aby od dnia prawomocnego rozpoznania pierwszego wniosku o wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Roleder (postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r.) zaszły nowe okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a skarżącą lub też zaistniały nowe i obiektywne okoliczności, dające podstawę do formułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu tej konkretnej sprawy. Jako zmianę okoliczności skarżąca wskazuje brak u sędziego, w jej ocenie, umiejętności rozróżnienia instytucji przewlekłości postępowania od bezczynności organu administracyjnego, co skutkowało określoną oceną prawną sformułowaną przez tego sędziego (jako członka składu orzekającego) w sprawie II SAB/Bk 87/11. Zdaniem składu orzekającego przedmiotowe zastrzeżenie nie stanowi "zmiany okoliczności sprawy", o której mowa w art. 165 p.p.s.a., uzasadniającej zmianę postanowienia z dnia 10 maja 2012 r. o odmowie wyłączenia sędziego. Okoliczności mogące skutkować uwzględnieniem wniosku na podstawie art. 165 p.p.s.a. powinny być bowiem relewantne (istotne) dla rozpatrywanej kwestii. W przypadku wniosku o wyłączenie sędziego okolicznością relewantną byłaby taka, która powstała po wydaniu poprzedniego postanowienia o odmowie wyłączenia i kwalifikowałaby się jako ustawowa podstawa wyłączenia wymieniona w art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. lub też byłaby okolicznością mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.), według rozumienia tej przesłanki przyjętego w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się bowiem, że aby stwierdzić wystąpienie przesłanki z art. 19 p.p.s.a. powinna zajść okoliczność obiektywna. Nie wystarcza subiektywne podejrzenie strony co do braku bezstronności, jeśli nie uzyskuje ono wsparcia we wskazaniu okoliczności obiektywnie podważających zaufanie do sędziego, takich przykładowo jak związanie osobistymi stosunkami sędziego ze stroną czy z jej przedstawicielem oraz inne uwarunkowania zewnętrzne lub wewnętrzne, w oparciu o które w sposób uzasadniony można by twierdzić, że sędzia nie jest zdolny do obiektywnej oceny sprawy (vide postanowienia NSA z dnia 30 stycznia 2012 r., II FZ 843/11, z dnia 6 marca 2012 r., II OZ 86/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Należy podkreślić, że również wyłącznie subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie czy nieobiektywnie nie oznacza, że istnieją podstawy do jego wyłączenia (vide postanowienia NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r., I OZ 293/11 oraz z dnia 7 października 2010 r., I OZ 759/10, CBOSA). Ma to znaczenie w kontekście okoliczności uzasadniających, zdaniem strony, wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Roleder. Nawet jeśli, jak twierdzi skarżąca, sformułowana przez tego sędziego ocena prawna innej sprawy okazała się nieprawidłowa, to nie jest to okoliczność obiektywnie uzasadniająca powstanie wątpliwości co do bezstronności sędziego, bowiem nie świadczy o jakimkolwiek osobistym stosunku do strony, czy występowaniu sytuacji osobistego "uwikłania" sędziego w sprawy strony. Nie może również ujść uwadze, że sędzia WSA Małgorzata Roleder złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie występują okoliczności mogące podważać jej bezstronność w sprawie niniejszej. Z uwagi na doniosłość przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd – mimo że orzeka w niniejszym przypadku na wniosek strony - z urzędu wziął pod uwagę również i te okoliczności. Stwierdzić należy, że żadna z nich zachodzi, w tym nie występuje podstawa wyłączenia sformułowana w pkt 6 "a" tego przepisu. Stosownie do jego treści sędzia ulega wyłączeniu w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Z danych zawartych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych wynika, że sędzia WSA Małgorzata Roleder od czerwca 2012 r. tj. od daty prawomocnego oddalenia wniosku o jej wyłączenie w sprawie niniejszej, brała udział w wydaniu dwóch wyroków dotyczących działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w postępowaniu dotyczącym budynku inwentarskiego na działce nr [...] położonej we wsi I., gmina N.: - w sprawie II SA/Bk 410/12 (wyrok z dnia 3 lipca 2012 r.) była członkiem składu orzekającego, który oddalił skargę J. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji PINB w H. odmawiającej wydania nakazu rozbiórki; - w sprawie II SA/Bk 411/12 (wyrok z dnia 3 lipca 2012 r.) była członkiem składu orzekającego, który oddalił jej skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji PINB w H. odmawiającej wydania zakazu użytkowania budynku inwentarskiego. Sprawa niniejsza dotyczy przewlekłości postępowania PINB w H. w rozpoznaniu wniosku strony o wstrzymanie wykonania robót budowlanych w ściśle określonym przedziale czasowym tj. od 31 stycznia 2005 r. do 11 kwietnia 2007 r. Nie ma zatem podstaw wywodzić wystąpienia przesłanki z art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. w sprawie niniejszej z faktu orzekania sędziego WSA Małgorzaty Roleder w sprawach II SA/Bk 410/12 i II SA/Bk 411/12, zwłaszcza że tylko jedno z tych postępowań (II SA/Bk 411/12) i to jedynie w niewielkim zakresie "nakłada się" na zarzucany okres przewlekłości (wniosek inicjujący to postępowanie złożono 4 lutego 2007 r.). W sprawie II SA/Bk 410/12 wniosek inicjujący postępowanie złożono w dniu 25 kwietnia 2007 r. (vide uzasadnienia wyroków w tych sprawach dostępne w CBOSA). Inny jest również przedmiot tych spraw (wstrzymanie wykonania robót budowlanych w sprawie niniejszej oraz zakaz użytkowania i wydania nakazu rozbiórki w wymienionych sprawach II SA/Bk 410/12 i II SA/Bk 411/12). Reasumując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że w żadnym fragmencie wniosku skarżącej złożonym na podstawie art. 165 p.p.s.a. nie wskazano okoliczności obiektywnych, w uzasadniony sposób podważających bezstronność sędziego wnioskowanego do wyłączenia. Sąd również nie stwierdził, aby zachodziły ustawowe podstawy do jego wyłączenia. Stąd też należało wniosek oddalić. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 19 i art. 18 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.