II SAB/Bk 21/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-02-08
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Mieczysław Markowski, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy subiektywna ocena strony co do niesprawiedliwego orzekania sędziego w innej sprawie, w której zapadło niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w kolejnej sprawie, uzasadniającą jego wyłączenie od orzekania?Ratio decidendi
Subiektywna ocena strony co do niesprawiedliwego orzekania sędziego w innej sprawie, w której zapadło niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności w kolejnej sprawie. Wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania ani wadliwe prowadzenie innej sprawy, a także możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Pawła Janusza Lewkowicza w sprawie o wznowienie postępowania sądowego. Jako podstawę wniosku wskazała, że sędzia ten orzekał w innej sprawie (II SA/Bk 168/15) w tym samym dniu, a rozstrzygnięcie w tamtej sprawie było dla niej niesprawiedliwe i niekorzystne. Sędzia Lewkowicz złożył oświadczenie o braku wątpliwości co do swojej bezstronności. Sąd oddalił wniosek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Janusza Lewkowicza od orzekania w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: , Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. z dnia 28 stycznia 2016 r. o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego WSA Pawła Janusza Lewkowicza w sprawie ze skargi J. W. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SAB/Bk 76/11 ze skargi na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Janusza Lewkowicza od orzekania w sprawie.
Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2016 r. skarżąca J. W. zwróciła się o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego WSA Pawła Janusza Lewkowicza wskazując, że sprawa o sygn. akt II SA/Bk 168/15 została rozpoznana w dniu 28 stycznia 2016 r. z jego udziałem w sposób niesprawiedliwy. Skarżąca, jak podała, liczyła bowiem na inne rozstrzygnięcie we wcześniejszej sprawie. Powyższe okoliczności zdaniem Skarżącej uzasadniają postawienie wnioskowanemu do wyłączenia Sędziemu zarzutu braku bezstronności w niniejszej sprawie.
Sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz w złożonym w dniu 28 stycznia 2016 r. oświadczeniu stwierdził, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Wniosek podlegał oddaleniu.
Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy.
Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy.
Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W rozpoznawanym wniosku jako główny powód uzasadniający wyłączenie w/w sędziego wskazano jego nieprawidłowe i niesprawiedliwe, zdaniem skarżącej, orzekanie w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 168/15. W ocenie Sądu tak uzasadniony wniosek nie zasługuje on na uwzględnienie. Wskazane argumenty – z uwagi na brak ich uprawdopodobnienia - nie wskazują na istnienie po stronie sędziego okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przede wszystkim wnioskowany do wyłączenia sędzia w złożonym w dniu 28 stycznia 2016 r. oświadczeniu wykluczył istnienie jakichkolwiek okoliczności mogących wywoływać wątpliwość co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przedmiotowe oświadczenie sędziego korzysta z domniemania wiarygodności ze względu na autorytet sprawowanego urzędu, którego to domniemania wnioskodawczyni w żaden sposób nie obaliła. Nie przedstawiła bowiem jakichkolwiek faktów czy okoliczności mogących ich prawdziwość podważać. Wskazanie zaś, że ww. sędzia orzekał w tym samym dniu w innej sprawie skarżącej (II SA/Bk 168/15), a wydane orzeczenie oddalające skargę, było dla niej (w jej odczuciu) niekorzystne nie może stanowić powodu wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. od rozpoznawania pozostałych spraw toczących się ze skargi skarżącej. Podniesienie wyłącznie subiektywnych zarzutów o wydawaniu niesprawiedliwych orzeczeń mających negatywny wpływ na bieg postępowań administracyjnych - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie jednej sprawy, w której sposób postępowania sędziego (jako członka składu orzekającego) budzi zastrzeżenia wnioskodawcy od strony merytorycznej.
W ocenie Sądu przy zastosowaniu instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki z art. 19 p.p.s.a. nie można też pominąć waloru obiektywnego spojrzenia na okoliczność, ze względu na którą strona domaga się wyłączenia sędziego i która ma świadczyć o jej uzasadnionych wątpliwościach co do bezstronności sędziego w prowadzeniu sprawy. Strona zawsze będzie oceniać wynik postępowania dotyczącego jej interesów (faktycznych czy prawnych) przez pryzmat pokładanych w nim oczekiwań i zgodnie z własnym poczuciem sprawiedliwości. Tak więc nigdy jej subiektywny stosunek do sprawy nie powinien zadecydować o wyłączeniu sędziego (tak NSA w postanowieniu z dnia 3 listopada 2015 r. II OZ 1044/15, dostępne w CBOSA). Za niezasadne należy zatem uznać stanowisko skarżącej, że jej subiektywna ocena okoliczności sprawy może stanowić podstawę dla wyłączenia sędziego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki do wyłączenia wnioskowanego sędziego. Sąd nie stwierdza również, aby w sprawie wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 § 1 pkt 1 - 7 p.p.s.a.).
Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło