II SAB/Bk 30/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi G. M. na bezczynność P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wydania z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu dokumentu 1. zobowiązuje P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia organowi, wniosku skarżącej G. M. z dnia [...] marca 2013r. o wydanie uwierzytelnionej kserokopii dokumentu, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej G. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga na bezczynność P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: [...]WINB w B.) została wywiedziona na tle następujących okoliczności. W dniu [...] marca 2014 r. (pismo z dnia [...] marca 2014 r.) G.M. wystąpiła na podstawie art. 73 § 3 k.p.a. do [...]WINB w B.z wnioskiem o wydanie jej z akt sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB w S.) nr [...]dotyczącej zgłoszenia zakończenia budowy budynku mieszkalnego W. P. na działkach położonych w S. przy ul. L., uwierzytelnionych odpisów w formie kserokopii dokumentów w postaci oświadczenia kierownika budowy oraz geodezyjnej inwentaryzacji budynku. W odpowiedzi [...]WINB w B. potwierdził, że przedmiotowe dokumenty znajdują się w jego aktach [...]i wezwał wnioskującą do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów. Po wniesieniu przez wnioskującą opłaty i złożeniu przez nią oświadczenia, że rezygnuje z żądania wydania odpisu geodezyjnej inwentaryzacji z uwagi na brak w aktach oryginału tej inwentaryzacji, w dniu [...] kwietnia 2013 r. [...]WINB w B. wydał jej uwierzytelniony odpis oświadczenia kierownika budowy z dnia "[...]", ale był to inny dokument, niż żądała wnioskująca. Wobec powyższego, w dniu [...] kwietnia 2013 r. G. M. wniosła skargę do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), jednakże organ ten pismem z dnia [...] maja 2013 r. skargę tę uznał za niezasadną. Ponadto wniosła ona skargę do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jednakże organ ten w piśmie z dnia [...] października 2013 r. również uznał skargę za niezasadną. W dniu [...] września 2013 r. skarżąca wniosła zażalenie do GINB w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Organ ten postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. zażalenie uznał za niezasadne. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. G. M. wniosła skargę na bezczynność [...]WINB w B. w sprawie uchylania się od wydania uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy. W skardze zarzuciła organowi: 1) naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. poprzez nie załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, co uniemożliwia stronie skuteczną obronę jej interesów w toczącym się postępowaniu administracyjnym, 2) naruszenie art. 73 § 2 k.p.a. poprzez nie wydanie z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu, co uniemożliwiło stronie skuteczną obronę jej interesów w toczącym się postępowaniu administracyjnym, 3) naruszenie art. 74 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wydania postanowienia o odmowie wydania zgodności z prawem rozstrzygnięcia poprzez kontrolę instancyjną (zażalenie na postanowienie) oraz ewentualną kontrolę sądowoadministracyjną. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o: 1) orzeczenie bezczynności [...]WINB w B. oraz zobowiązanie organu do wydania żądanego uwierzytelnionego odpisu w terminie wyznaczonym przez Sąd według własnego uznania, 2) orzeczenie, że bezczynność [...]WINB w B. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę [...]WINB w B. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sprawie istotnego odstąpienia przez W. P. od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy i nadbudowy o część mieszkalno – usługową budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr geod. [...] w S. przy ul. L. Skarżącej G. M. został przyznany status strony w tym postępowaniu, wobec czego wydano jej uwierzytelnioną kopię oświadczenia kierownika budowy znajdującą się w aktach prowadzonych przez PINB w S. w sprawie udzielenia W. P. pozwolenia na użytkowanie części mieszkalno – usługowej po rozbudowie i nadbudowie jej budynku. Dalej organ wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie prowadziły postępowania administracyjnego w sprawie przekazania do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1987 r. wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w S.W. i Z. P. Jedynie na mocy art. 59 Prawa budowlanego PINB w Sokółce przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy ww. budynku wraz z wymaganymi załącznikami, m.in. oświadczeniem kierownika budowy o wykonaniu obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem. W świetle art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Per analogiam, w procesie przekazywania obiektu do użytkowania w trybie niedecyzyjnym (zgłoszeniowym), podmioty inne niż inwestor również nie mogą uczestniczyć. Skoro zaś skarżąca nie była stroną tego postępowania, brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku na mocy art. 73 § 2 k.p.a. W piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2014 r. skarżąca wskazała, że żądany dokument jest częścią akt sprawy nr[...], której przedmiotem jest postępowanie wznowieniowe prowadzone przez [...]WINB w B. w stosunku do postępowania zakończonego wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno – usługowego i znajduje się w aktach organu pod pozycją [...]. W tych samych aktach pod pozycją [...] znajduje się również oświadczenie kierownika budowy z dnia "[...]", które zostało skarżącej wydane zamiast żądanego dokumentu. W postępowaniu tym, co przesądził WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 10 września 2013 r. w sprawie II SA/Bk 311/13, skarżąca jest stroną postępowania. Na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. pełnomocnik organu potwierdził, że we wskazanych przez skarżącą aktach znajduje się żądany przez nią dokument, który stanowi część tych akt. Ze względu jednak na fakt, że przedmiotowe akta zostały dołączone do innych akt sądowych (są w NSA wraz ze skargą kasacyjną), nie był jednak w stanie ocenić, czy jest to oryginał, czy też jego kopia. Gdyby to była kserokopia, to organ nie mógłby zadośćuczynić żądaniu skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga na bezczynność jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz analogicznie dla instytucji przewlekłości postępowania - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postaci zażalenia na bezczynność albo wniosku o usunięcie naruszenia prawa w myśl art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl zaś art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W tym miejscu podkreślenia tylko wymaga, że w cyt. już art. 149 p.p.s.a. mowa jest zarówno o bezczynności, jak i o przewlekłości. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69-70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12). W ocenie Sądu, w oparciu o kryteria przedstawione wyżej, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością, a nie przewlekłością postępowania. Na samym początku podkreślenia wymaga, że skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność postępowania do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a., albowiem złożyła zażalenie do organu wyższego stopnia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła do organu o wydanie uwierzytelnionego odpisu dokumentu w oparciu o art. 73 § 1 k.p.a. Żądanie powyższe było zatem związane z dostępem strony postępowania administracyjnego do akt postępowania jej dotyczącego. Dostęp do akt sprawy dla strony postępowania administracyjnego uregulowany jest w art. 73 k.p.a. i art. 74 k.p.a. Stosownie do treści art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 k.p.a. strona może również żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile to uzasadnione jest ważnym interesem strony. Ze wskazanych przepisów wynika zatem, że strona postępowania ma prawo dostępu do akt sprawy jej dotyczących i pozyskiwania z tych akt notatek, kopii i odpisów. Taka zasada jest konkretyzacją i urzeczywistnieniem prawa dostępu do akt gwarantowanego w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, a prawo to jest jednym z istotnych elementów zasady państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. K 51/07, OTK – A 2008, Nr 5, poz. 87). Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że realizacja prawa strony dostępu do akt sprawy przewidzianego w art. 73 k.p.a. i związanego z tym prawem obowiązku organu umożliwienia stronie tego dostępu, obejmuje także obowiązek organu wydania na żądanie strony kserokopii dokumentów z akt sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 24/14). Pozyskiwanie z akt kopii dokumentu może polegać na sporządzeniu kopii przez stronę w obecności pracownika organu albo sporządzeniu kopii samodzielnie przez pracownika organu i doręczenie jej stronie, z ewentualnym obciążeniem strony kosztami sporządzenia kopii dokumentu i przesyłki. Obowiązek wydania stronie kserokopii dokumentów z akt indywidualnego postępowania administracyjnego, tej strony dotyczącego, wynika z wykładni przepisu art. 73 § 1 k.p.a. Celem tego przepisu jest zapewnienie rzeczywistego funkcjonowania zasady jawności postępowania wobec strony (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2043/09). Podkreślenia przy tym wymaga, że w art. 74 § 2 k.p.a. przewidziano sformalizowany sposób odmowy udostępnienia stronie akt postępowania stanowiąc, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ pisemnie odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej i zamiast żądanego, wydał jej uwierzytelniony odpis innego dokumentu znajdującego się w aktach prowadzonej przez siebie sprawy. Organ, co wynika z akt sprawy, miał świadomość, o który dokument chodzi wnioskującej, jednakże postąpił tak, gdyż przyjął, że nie była ona stroną postępowania, w którym ten dokument powstał. Zdaniem Sądu, stanowisko organu jest niezasadne. Zauważenia bowiem wymaga, że już sam organ dostrzega i wyraźnie rozróżnia, że toczyło się kilka postępowań z udziałem W. P. dotyczących budowy budynku na jej nieruchomości położonej w S. przy ul. L. Postępowanie o pozwolenie na budowę było prowadzone przez Naczelnika Miasta i Gminy w S., a nie przez organy nadzoru budowlanego. Organy nadzoru budowlanego prowadziły natomiast sprawę dotyczącą legalizacji rozbudowy i nadbudowy o część mieszkalno – usługową budynku mieszkalnego W. P., a następnie sprawę o wznowienie postępowania we wskazanej ostatnio sprawie. Siłą rzeczy, co przyznaje sam organ, skoro nie prowadził on postępowania administracyjnego w zakresie pozwolenia na budowę i następnie wydania pozwolenia na użytkowanie (w trybie art. 54 Prawa budowlanego), to nie posiada on stosownych akt administracyjnych. W tym miejscu zauważenia jednak wymaga, że skarżąca wniosła o wydanie odpisu dokumentu nie z akt prowadzonych przez Naczelnika Miasta i Gminy w S., tylko dokumentu znajdującego się w aktach prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Dokument, o odpis którego wystąpiła skarżąca, został doręczony PINB w S. na mocy art. 54 Prawa budowlanego, a następnie dołączony został do akt postępowania legalizacyjnego nr [...]prowadzonego przez [...]WINB w B. Skarżącej nie chodziło zatem ani o wydanie odpisu dokumentu z akt prowadzonych przez Naczelnika Miasta i Gminy w S., ani też dokumentu posiadanego przez organy nadzoru budowlanego otrzymanego w ramach art. 54 Prawa budowlanego. Podstawą żądania był bowiem art. 73 § 3 k.p.a., a to oznaczało, że chodziło jej o wydanie odpisu dokumentu stanowiącego część akt administracyjnych prowadzonych przez [...]WINB w B. Nie może też budzić wątpliwości, że poprzez dołączenie tego dokumentu do akt administracyjnych (postępowanie legalizacyjne) stał się ich częścią. Okoliczność ta została przyznana także przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. Rozważania zatem organu odnośnie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego są tutaj całkowicie nietrafione. Organ nie kwestionuje także, że skarżąca jest stroną postępowania legalizacyjnego (akta sprawy[...]). Okoliczność ta została bowiem przesądzona w wyroku NSA z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie II OSK 354/11. W przedmiotowej więc sprawie organ odmówił faktycznie wydania stronie uwierzytelnionej kopii dokumentu z akt prowadzonego przez siebie postępowania, a jednocześnie nie wydał zaskarżalnego postanowienia o odmowie, czym - w ocenie Sądu - dopuścił się bezczynności, podlegającej kontroli sądu administracyjnego stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 8 p.p.s.a. Zaniechanie załatwienia wniosku skarżącej o wydanie z akt postępowania administracyjnego uwierzytelnionej kserokopii dokumentu w postaci oświadczenia kierownika budowy W. P. z dnia [...] czerwca 2003 r. dotyczącego budynku mieszkalnego (k. 41 tych akt), w sposób przewidziany art. 73 k.p.a. i 74 k.p.a., tj. poprzez jej wydanie lub poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wydania kopii dokumentu, wyczerpuje przesłanki bezczynności organu, która – jak wcześniej Sąd wskazał – może polegać, między innymi, na nie wydaniu wymaganego prawem aktu. Ponieważ organ do wniosku skarżącej odniósł się zwykłym pismem i wydał uwierzytelnioną kserokopię (innego niż żądany) dokumentu, uzasadnione jest żądanie skarżącej zobowiązania organu do załatwienia jej wniosku w sposób przewidziany przepisem ustawy. Zgodnie więc z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Kierując się treścią powyższego przepisu oraz mając na względzie niedopuszczalność przesądzania wyniku sprawy, Sąd sformułował obowiązek organu jako obowiązek załatwienia wniosku skarżącej i w tym celu zakreślił organowi 30 – dniowy termin na załatwienie wniosku liczony od dnia doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia stosownie do treści art. 286 § 2 p.p.s.a. W tej mierze zauważenia wymaga, że skoro akta administracyjne zostały dołączone do akt WSA w Białymstoku w sprawie II SAB/Bk 90/13 i znajdują się w NSA wraz z wniesioną skargą kasacyjną i nie wiadomo, kiedy zostaną zwrócone organowi, ten sposób zakreślenia terminu będzie najbardziej odpowiedni. Długość terminu, w ocenie Sądu, jest wystarczająca do sporządzenia bądź kopii dokumentów (w razie potrzeby można wypożyczyć akta administracyjne z NSA), bądź wydania zaskarżalnego postanowienia odmawiającego sporządzenia uwierzytelnionej kopii żądanego dokumentu. Na marginesie można tylko wskazać, że z powodu braku akt administracyjnych, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy znajdujący się w nich żądany dokument jest oryginalny, czy też jest to jego kopia. Ze stanowiska skarżącej wynika, że jest to oryginał. Gdyby jednak okazało się, że jest to kopia, to w sytuacji ewentualnego uwzględnienia wniosku skarżącej o wydanie, organ winien wydać uwierzytelniony odpis kopii czyniąc w tym względzie odpowiednią wzmiankę na wydawanym dokumencie. Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika również, że uwzględniając skargę na bezczynność jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie wprowadzony został ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34 poz. 173 z 2011 r.), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r. Stosując się zatem do ustawowego wymogu uznano, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawczyni, czy też innych naruszeń prawa, poza nieprawidłową wykładnią analizowanych przepisów. Na sytuację powyższą wpływ miała też okoliczność, że status strony w postępowaniu legalizacyjnym (akta z przedmiotowym dokumentem) został przyznany skarżącej w okresie, gdy organ nie był już w posiadaniu swoich akt administracyjnych (przekazał je sądowi). Ze względów jak wyżej, w ocenie Sądu, nie zachodziła potrzeba wymierzenia organowi grzywny na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów, należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, j.t.).