II SAB/Bk 54/12

II SAB/Bk 54/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder sędzia WSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od orzekania w sprawie niniejszej W dniu 11 lutego 2013 r. skarżąca J. W. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Elżbiety Trykoszko. W pisemnym uzasadnieniu wniosku skarżąca wymieniła sygnatury spraw, w których sposób orzekania wymienionej sędzi świadczy, jej zdaniem, o wystąpieniu uzasadnionych wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy niniejszej (ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N.). Skarżąca oświadczyła, że sędzia: w sprawie II SA/Bk 51/05 – nadała błędny bieg wnioskowi (potraktowała go jak skargę, mimo że nie posiadał jej cech), dopuściła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. do udziału w postępowaniu w charakterze strony, a w związku z tym, że na rozprawie w tej sprawie powstał spór co do jej interesu prawnego - od tego czasu wymieniony organ kwestionuje jej interes prawny we wszystkich sprawach dotyczących obiektu, o który od lat toczy się spór; w sprawie II SA/Bk 337/07 – nie dokonała należytej kontroli działania P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H., nieprawdziwie stwierdziła ukończenie budowy obory, co doprowadziło do dopuszczenia jej do użytkowania mimo negatywnego oddziaływania na nieruchomość skarżącej. Zdaniem skarżącej o popełnionych w tej sprawie błędach świadczy wynik kolejnych postępowań sądowoadministracyjnych, w tym uchylenie przez NSA w sprawie II OSK 208/06 wyroku WSA w Białymstoku i nakazanie ponownego rozpoznania wniesionego przez nią na etapie administracyjnym odwołania; w sprawie II SAB/Bk 48/08 – odrzuciła skargę pomimo spełnienia wymagań proceduralnych; w sprawach II SA/Bk 357/10 i II SA/Bk 368/10 – jako przewodniczący wydziału błędnie określiła przedmiot zaskarżenia i odmówiła jego sprostowania; w sprawie II SAB/Bk 36/08 – nie zwróciła kosztów przy umorzeniu postępowania; w sprawie II SA/Bk 75/10 zmieniła przedmiot zaskarżenia i prowadziła rozprawę w zupełnie innym kierunku niż wskazano w skardze; w sprawie II SA/Bk 272/09 – oddaliła skargę od postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania dotyczącego zwykłego pisma, które zdaniem skarżącej faktycznie stanowiło decyzję administracyjną; w sprawie II SAB/Bk 35/11 – bezpodstawnie odrzuciła skargę na bezczynność; w sprawie II SAB/Bk 28/11 – bezpodstawnie umorzyła postępowanie sądowe, którego to działania nieprawidłowość dostrzegł NSA uchylając postanowienie. Końcowo wnioskodawczyni wskazała, że jej zdaniem orzeczenia sędziego NSA Elżbiety Trykoszko są powierzchowne, niedopracowane, stronnicze i działają na szkodę interesu prawnego skarżącej, a postępowanie sędzi kwalifikuje się do postępowania karnego. Wskazała, że podobne kłopoty z wymienioną sędzią mają znajomi skarżącej również dochodzący swoich praw przed sądem administracyjnym. Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko złożyła oświadczenie, że w jej przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a., natomiast do oceny sądu sędzia pozostawiła kwestię jej wyłączenia na podstawie przepisu art. 18 § 1 pkt 6 "a" tej ustawy – z uwagi na to, że była sędzią sprawozdawcą w sprawie II SAB/Bk 20/10 ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania zaświadczenia oraz uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie II SAB/Bk 38/11 ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania zaświadczenia. W pozostałym zakresie sędzia wyjaśniła, że uczestniczyła w składzie orzekającym w 25 sprawach z udziałem J. W., w tym w 12 była sprawozdawcą. Była również sprawozdawcą w sprawie II SA/Bk 337/07, w której wydano postanowienie o odmowie dopuszczenia J. W. do udziału w postępowaniu, od którego zażalenie NSA oddalił. Sędzia oświadczyła, że nie jest wrogo nastawiona do żadnej strony postępowania sądowego, w tym do wnioskodawczyni, nie zna osobiście stron postępowań inicjowanych skargami J. W., ani członków ich rodzin i osób wymienionych we wniosku o wyłączenie. Jak sędzia wskazała, w sprawach wnioskodawczyni zapadały zarówno orzeczenia korzystne jak i niekorzystne dla skarżącej, które mogła ona skarżyć. Odnośnie poszczególnych spraw, w których sędzia uczestniczyła w składzie orzekającym, wyjaśniła że: w sprawach II SAB/Bk 48/08, II SAB/Bk 36/08, II SAB/Bk 35/11 i II SAB/Bk 28/11 środki zaskarżenia zostały oddalone przez NSA, w sprawie II SAB/Bk 28/11 skargę kasacyjną uwzględniono, natomiast nie uczestniczyła w wymienionej we wniosku sprawie II SAB/Bk 51/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także uchybienia proceduralne sędziego mające miejsce w sprawach wnioskodawcy lub w innych sprawach nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a., jeśli nie są powiązane z konkretnymi i uzasadnionymi okolicznościami wskazującymi na brak bezstronności. Podobnie okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, jak również uchylanie tych orzeczeń przez NSA, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (vide postanowienia NSA z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zdaniem składu orzekającego argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie i w rozumieniu wyżej przedstawionym. Podniesienie niepopartych, a wyłącznie subiektywnych zarzutów o celowym działaniu na niekorzyść strony, o wydawaniu orzeczeń mających negatywny wpływ na bieg postępowań administracyjnych - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie kilku spraw, w których sposób postępowania sędziego (jako referenta lub dokonującego czynności jako przewodniczący wydziału) budzi zastrzeżenia wnioskodawcy. Zauważyć przy tym należy, że w większości spośród wymienionych we wniosku spraw środek zaskarżenia NSA albo oddalił (II SAB/Bk 48/08, II SAB/Bk 36/08, II SAB/Bk 35/11, II SA/Bk 337/07), albo orzeczenie nie było zaskarżone (II SA/Bk 75/10, II SA/Bk 357/10, II SA/Bk 368/10, II SA/Bk 272/09), natomiast w sprawie II SA/Bk 51/05 wymieniona do wyłączenia sędzia nie uczestniczyła w składzie orzekającym, a w sprawie II SAB/Bk 28/11 podstawą uchylenia było nieorzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć też trzeba, że uzasadnienie wniosku o wyłączenie stanowi wyłącznie polemikę z proceduralnymi czynnościami sądu (z udziałem sędziego Elżbiety Trykoszko) lub przewodniczącego wydziału (pełniącej tę funkcję sędzi) w poszczególnych sprawach i w braku odwołania się do obiektywnych oraz realnych okoliczności uzasadniających istnienie wątpliwości co do jej bezstronności – nie prowadzi do wyłączenia tej sędzi. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest kontrola instancyjna, a nie wniosek o wyłączenie sędziego. Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 par. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a., w szczególności wymienionej w pkt 6 "a" tego przepisu (iudex inhabilis). Zgodnie z treścią pkt 6 "a" sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Sąd nie dostrzega zależności, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. pomiędzy sprawą niniejszą, w której wnioskuje się o wyłączenie sędziego Elżbiety Trykoszko, a sprawami II SAB/Bk 20/10 i II SAB/Bk 38/11. Sprawa II SAB/Bk 54/12 dotyczy przewlekłości postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji na działce nr [...] we wsi I. gm. N., która ma być realizowana na wniosek A. H. Natomiast sprawa II SAB/Bk 20/10 dotyczyła bezczynności co prawda tego samego organu, ale w kwestii wpadkowej – wydania zaświadczenia na wniosek m.in. J. W. potwierdzającego fakt złożenia przez konkretnie wskazany podmiot (P. O.) oświadczenia o adresie przesyłania korespondencji. Skarga została w niej oddalona (sędzia Elżbieta Trykoszko była sprawozdawcą w sprawie) i wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Z kolei w sprawie II SAB/Bk 38/11, toczącej się ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie załatwienia jej kolejnego wniosku o wydanie zaświadczenia o tym samym przedmiocie, w której sędzia Elżbieta Trykoszko uczestniczyła w składzie orzekającym, zobowiązano organ do załatwienia wniosku. NSA skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił. Zdaniem tutejszego sądu przedmiot sprawy niniejszej (przewlekłość Wójta Gminy Narew w wydaniu decyzji środowiskowej) oraz przedmiot spraw II SAB/Bk 20/10 i II SAB/Bk 38/11 (bezczynność tego organu w załatwieniu wniosku o wydanie zaświadczenia) są na tyle różne, że nie dają podstaw do twierdzenia, że sędzia w prowadzonym wcześniej tym samym postępowaniu brała udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, co jest wymagane do wyłączenia na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. Co prawda wszystkie te sprawy dotyczą tego samego organu, ale nie identycznego zakresu jego działalności. Dotyczą albo przewlekłości w wydaniu decyzji środowiskowej (na wniosek A. H.), albo bezczynności w załatwieniu wniosku o wydanie zaświadczenia (na wnioski J. W.). Nie istnieje podstawa do wyłączenia z art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. tylko z tego powodu, że sędzia kontroluje działalność tego samego organu, skoro przedmiotowa kontrola dotyczy kilku różnych spraw, w których oceniane będą faktycznie inne czynności tego organu (w jednej sprawie – mające na celu załatwienie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, w innych – mające na celu załatwienie wniosku o wydanie zaświadczenia). Ten wniosek jest uzasadniony także przy ustaleniu, że wniosek o wydanie zaświadczenia (który był przedmiotem wcześniejszych postępowań) został złożony w trakcie biegu postępowania głównego (środowiskowego). Nadto również sędzia nie wskazała na istnienie wątpliwości co do jej bezstronności w rozpoznaniu sprawy II SAB/Bk 54/12 z uwagi na wcześniejsze rozpoznanie spraw II SAB/Bk 20/10 i II SAB/Bk 38/11, ale zwróciła jedynie uwagę na konieczność rozważenia podstawy ustawowej wyłączenia, która jednak, w ocenie sądu, nie zachodzi. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 i art. 18 par. 1 pkt 6 "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.