II SO/Bk 21/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 04 października 2011 r. wniosku A. Z. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów orzekających w WSA w Olsztynie: Janiny Kosowskiej, Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikora, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipieńskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Zofii Skrzyneckiej, Wiesławy Pierechod, Renaty Kanteckiej, Wojciecha Czajkowskiego, Włodzimierza Kędzierskiego, w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody uznaniowej w miesiącu grudniu 1998 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie II SA/Ol 417/11 ww. sędziów WSA w Olsztynie. Pismem z dnia 11 lipca 2011 r. Skarżący A. Z., w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 417/11, wniósł o wyłączenie od orzekania szesnastu sędziów wskazanych w sentencji niniejszego postanowienia (k. 75-79 akt II SA/Ol 417/11). Uzasadniając wniosek Skarżący podniósł, że ww. sędziowie byli i są wyznaczani do rozpatrzenia jego spraw z udziałem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. i dlatego zachodzi podejrzenie zachwiania zasady obiektywizmu sędziów i sądu w O. Strona skarżąca zaznaczyła, że sędziowie (pomimo złożonych przez nią wniosków o rozpoznanie spraw na rozprawie), rozpoznawali sprawy na posiedzeniu niejawnym, naruszając przy tym przepisy postępowania. Ponadto w ocenie Skarżącego ww. sędziowie są przychylni organom administracji, orzekają o sprawach bez dowodów zgodnych z prawem. Skarżący podniósł również, że ww. sędziowie pomimo wniesienia wniosków o ich wyłączenie w sprawach o sygn. akt II SA/Ol 646/10, II SA/Ol 1059/10 oraz II SA/Ol 955/10 , przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia przez NSA rozstrzygali w ww. sprawach, nie zważając na zakres ww. wniosków i art. 20 § 3 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w skrócie: "p.p.s.a." W ocenie Skarżącego zachodzą więc uzasadnione podstawy do wyłączenia ww. sędziów , na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 a w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 19 p.p.s.a. Powyższe zdaniem strony skarżącej dowodzi istnienia "uzasadnionej przesłanki stosunku osobistego" ww. sędziów wobec Skarżącego oraz doprowadza do wniosku i przekonuje, że z powyższych powodów może dojść do nieobiektywności tych sędziów w niniejszej sprawie. Ponadto w ocenie strony skarżącej , argumentem przesądzającym o zasadności wniosku jest podejmowanie przez ww. sędziów decyzji pod wpływem czynników irracjonalnych, przez które strona rozumie uleganie wpływom na psychikę wywołanym zachowaniem stron postępowania, jak również uleganie uprzedzeniom, niechęci, gniewu i sympatii. Wymienieni we wniosku o wyłączenie sędziowie WSA w Olsztynie złożyli do akt sprawy o sygn. II SA/Ol 417/11 oświadczenia (k. 88-105), w których wskazali, że nie zachodzi między nimi a żadną ze stron postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Ponadto oświadczyli, że w sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 9 września 2011 r. w sprawie I OW 139/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do rozpoznania wniosku o wyłączenie ww. sędziów WSA w Olsztynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Instytucję wyłączenia sędziego regulują przepisy Rozdziału 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Wyłączenie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) reguluje przepis art. 18 ww. ustawy, zaś o wyłączeniu na żądanie lub na wniosek (iudex suspectus) traktuje art. 19 p.p.s.a., stanowiąc, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem przez niego wyjaśnień, którego dotyczy wniosek. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania co do bezstronności sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy (postanowienie NSA z dnia 15 września 2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907). Orzeczenie w przedmiocie wyłączenia powinno być oparte o w pełni zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Nadto, jak zauważa się w orzecznictwie, uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że argumentacja wniosku Skarżącego z dnia 11 lipca 2011 r. nie wskazuje na istnienie po stronie któregokolwiek z sędziów wymienionych we wniosku i orzekających w WSA w Olsztynie okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie II SA/Ol 417/11. Przede wszystkim brak jest podstaw do wyłączenia sędziów na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Zgodnie z powołanym artykułem sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Wprawdzie sędzia Katarzyna Matczak brała udział w wydaniu postanowienia o sygn. akt II SA/Ol 79/11 odrzucającego skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. w przedmiocie odmowy przyznania nagrody uznaniowej w miesiącu grudniu 1998 r. Jednakże, jak wynika z akt sprawy o sygn. akt II SA/Ol 417/11, po uchyleniu ww. postanowienia przez NSA postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 935/11, ww. sędzia została wyłączona z losowania na podstawie art. 18 § 1 w zw. z art. 185 § 2 p.p.s.a. (k. 64 akt o sygn. II SA/Ol 417/11). Zatem wniosek o jej wyłączenie jest bezprzedmiotowy. Pozostali z wymienionych we wniosku sędziów nie brali udziału w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie, tj. wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie i dlatego wniosek o ich wyłączenie na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. również nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto za niezasadną należy uznać podniesioną przez Skarżącego okoliczność orzekania sędziów WSA w Olsztynie w innych sprawach Skarżącego. Orzekanie przez sędziów w innych sprawach nie spełnia bowiem przesłanki z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a, gdyż nie są to sprawy tożsame ze sprawą prowadzoną pod sygn. akt II SA/Ol 417/11. Przedmiotem spraw, na które powołuje się Skarżący jest: w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 646/10- zwolnienie ze służby, w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 1059/10 – ekwiwalent pieniężny za czas wolny, w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 955/10- odmowa wypłaty uposażenia. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że okoliczność, iż sędzia wyraził przy orzekaniu w innej sprawie pogląd, z którym wnioskujący się nie zgadza, nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od orzekania w innej sprawie, choćby w jakikolwiek sposób powiązanej ze sprawą, w której orzekał wcześniej (vide: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. II OZ 378/09, opubl. Lex nr 575305). Nie jest też dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem tego sędziego (vide: postanowienie NSA z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, opubl. Lex 527666; postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, opubl. Lex 527814). Tytułem uzupełnienia wskazać należy, że skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziów nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie któregokolwiek z wymienionych sędziów na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). W ocenie Sądu brak jest również podstaw do wyłączenia wskazanych we wniosku sędziów od orzekania w oparciu o art. 19 p.p.s.a. (iudex suspectus). Wymienione osoby złożyły bowiem oświadczenia wskazujące, że brak jest okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Wniosek o wyłączenie nie zawiera zaś konkretnych zarzutów wobec tych sędziów. Strona skarżąca wskazuje jedynie w sposób ogólnikowy, że sędziowie pomimo złożonych przez nią wniosków o rozpoznanie spraw na rozprawie, rozpoznawali sprawy na posiedzeniu niejawnym, naruszając przy tym przepisy postępowania. Zaznaczyła również, że ww. sędziowie są przychylni organom administracji, orzekają o sprawach bez dowodów zgodnych z prawem. Argumentem zaś przesądzającym o zasadności wniosku jest zdaniem Skarżącego podejmowanie przez ww. sędziów decyzji pod wpływem czynników irracjonalnych, przez które strona rozumie uleganie wpływom na psychikę wywołanym zachowaniem stron postępowania, jak również uleganie uprzedzeniom, niechęci, gniewu i sympatii. W ocenie Sądu podnoszone przez Skarżącego twierdzenia nie odwołują się jednak do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby podważyć wiarygodność oświadczeń złożonych w niniejszej sprawie przez sędziów WSA w Olsztynie i dlatego nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.